«Прафесійныя спартсмены кансультуюцца са мной». Беларускі тэлекаментатар схуднеў на 50 кілаграмаў
Генадзь Салавей — адзін з самых вядомых беларускіх спартыўных каментатараў. Ён часта працуе на матчах чэмпіянату Беларусі, удзельнічае ў ток-шоу «На грані фолу» і іншых праектах «Беларусь 5». Нягледзячы на прафесійную цікавасць да спорту, сам ён доўгі час выглядаў зусім не па-спартыўнаму.
Да 35 гадоў Генадзь не трымаўся здаровага ладу жыцця і, як сам прызнаецца, жыў даволі бесклапотна. Аднак у выніку заняўся сабой і скінуў 50 кілаграмаў. Onliner.by сустрэўся з каментатарам і пагаварыў пра тое, чаму ён вырашыў схуднець і як здолеў дасягнуць жаданага выніку.
Генадзь расказвае, што ў перыяд найбольшай вагі ён важыў каля 144 кілаграмаў. Пры гэтым амаль не адчуваў, што гэта перашкаджае яму жыць. Жаданне змяніць сябе з'явілася зусім з іншай прычыны.
— У мяне не было мэты скінуць вагу або ўзяць штангу 100 кілаграмаў. Але ў маім жыцці змяніўся статус: я стаў бацькам, прычым двойчы. З'явілася дадатковая адказнасць. Я зразумеў, што бесклапотны і крыху легкадумны лад жыцця, які я вёў раней, мне ўжо не пасуе, — прызнаецца Генадзь. — Як бы пафасна гэта ні гучала, мне захацелася стаць прыкладам для сваіх дзяцей. Каб яны бачылі, што тата робіць правільныя рэчы. Дзеля гэтага я вырашыў кардынальна змяніцца. Унутраная трансфармацыя прывяла да знешніх змен, і людзі пачалі глядзець на мяне па-іншаму. Калегі часта жартуюць, што ранейшы Салавей «звольніўся», а замест яго прыйшоў іншы чалавек. Я і сам бачу, як змяняюся кожны месяц. Жонка таксама задаволеная. Яна ніколі не прымушала мяне худнець, але мне хацелася зрабіць гэта найперш для сябе.
У выніку жонка атрымала лепшую версію мужа, а дзеці — практычна новага тату.
Як расказвае Генадзь, самым цяжкім для яго стала адмова ад некаторых шкодных звычак. Ён не хавае, што мог выпіць разам з калегамі, і з часам гэта ператварылася ў своеасаблівую традыцыю.
— Раней у мяне быў пэўны рытуал. Пасля складанага эфіру мы маглі зайсці з калегамі ў суседні бар, каб крыху расслабіцца. Гэта ўвайшло ў звычку. Асабліва часта так здымалі стрэс па дарозе дадому з камандзіровак. Аднак мне не хацелася, каб мае дзеці па выхадных глядзелі на тату, які выпівае. Больш за тое, яны ні разу не бачылі дома алкаголю. Наколькі гэта было складана? Вельмі цяжка. І атрымалася не з першай спробы — агулам на гэта спатрэбілася каля паўтара года. Давялося дамаўляцца з самім сабой, бо гэта найперш псіхалагічны момант. Паступова назапашваўся досвед, прыйшло ўсведамленне, што больш так жыць я не магу. Аднойчы я прачнуўся і зразумеў, што, як раней, ужо дакладна не будзе.
У трэнажорную залу каментатар пайшоў не адразу. Спачатку ён скідаў вагу, проста змяніўшы харчаванне.
— Як мне потым сказалі людзі, якія ў гэтым разбіраюцца, гэта было не зусім правільна. Да заняткаў у трэнажорнай зале я доўгі час прытрымліваўся строгай дыеты. Але калі пачаў інтэнсіўна трэніравацца, зразумеў, што мне не стае энергіі. Таму істотна павялічыў каларыйнасць рацыёну: з 1800 да 2500, а часам і да 3000 кілакалорый. Немагчыма па дзве гадзіны займацца ў зале, выкладвацца на поўную пад штангай і пры гэтым спажываць усяго 1800 кілакалорый. Росту цягліц не будзе. Часам пасля трэніроўкі я быў гатовы з'есці ледзь не ўвесь халадзільнік. Таму я перагледзеў сваё харчаванне і стаў есці значна больш, асабліва мяса і тварог. Пры гэтым сам набор прадуктаў амаль не змяніўся.
Генадзь расказвае, што цалкам адмовіўся ад алкаголю, свініны і смажанай ежы, а таксама стараецца не злоўжываць сваімі любімымі ласункамі.
— Цалкам адмаўляцца ад салодкага не варта — усё ж гэта глюкоза. Але неабходна ўмець сябе кантраляваць. Акрамя таго, з-за сваёй прафесіі я п'ю даволі шмат кавы, і з гэтым ужо змірыўся. Цукар у каву не дадаю, таму лічу, што гэта нармальна. Каб наладзіць рацыён, карыстаўся інтэрнэтам. Цяпер там шмат карысных парад. Акрамя таго, кансультаваўся з дыетолагамі, гастраэнтэролагамі…
Важна спажываць дастатковую колькасць бялкоў, тлушчаў і вугляводаў. Бялок я атрымліваю з курынага мяса, тварагу і яек. Калі яго не хапае, без ваганняў выкарыстоўваю пратэін: змешваю яго з малаком, тварагом і бананам у блендары — атрымліваецца вельмі смачны кактэйль.
На смак яго амаль не адрозніш ад злёгку падталага марозіва. Некаторыя дактары раілі мне таксама адмовіцца ад садавіны і ягад, але гэтыя парады я свядома праігнараваў. Цяпер сезон, таму ем чарэшні, клубніцы, яблыкі ў любой колькасці — і адчуваю сябе выдатна.
Як ні дзіўна, новы лад жыцця спачатку ствараў Генадзю пэўны дыскамфорт на працы, аднак з часам ён перагледзеў свае погляды.
— Як я ўжо казаў, пасля эфіру нашай праграмы «На грані фолу» мы з калегамі часта ходзім у бар, абмяркоўваем далейшыя планы — гэта частка нашай працы. Усе бяруць па келіху піва, а ты адчуваеш сябе белай варонай і п'еш квас ці ваду. Бывала, яны жартавалі з мяне, але ў выніку я прыйшоў да высновы, што гэта яны зайздросцяць мне, а не я ім. Цяпер магу сказаць, што пры цалкам яснай свядомасці значна прасцей вырашыць любое пытанне.
Дзякуючы сваёй працы ў Генадзя вельмі шмат знаёмых і сяброў сярод прафесійных спартсменаў, таму звярнуцца да іх па параду для яго прасцей простага. Аднак на пытанне ён адказаў нечакана:
— Некаторыя спартсмены кансультуюцца са мной. Асабліва футбалісты. Усё ж у маладых ёсць уласцівасць, якая раней была і ў нас: ім увогуле ўсё ніяк не ўплывае. Яны могуць есці што заўгодна — і да пэўнага часу гэта не будзе адбівацца на тым, як яны выглядаюць. Хлопцы старэйшага ўзросту больш задумваюцца над гэтай тэмай здаровага ладу жыцця. Напрыклад, нядаўна я размаўляў з абаронцам БАТЭ Арцёмам Рахманавым, і ён даў мне некалькі парад: як прывесці думкі ў парадак, як паводзіць сябе ў стрэсавых сітуацыях і як адмаўляць сабе ў тым, што раней было нормай.
«Скінуў 48 кг — знізіўся ціск»
Раней Генадзь ніколі не займаўся ў трэнажорнай зале, таму вырашыў адмовіцца ад самастойных трэніровак і адразу звярнуўся па дапамогу да трэнера.
— Мне было 35 гадоў. У гэтай справе я быў пачаткоўцам, амаль ніколі не падымаў нічога цяжкага. Пасля першай трэніроўкі зразумеў, наколькі моцна я сябе запусціў. Усё вельмі балела, нават прачынаўся ноччу ад гэтага. Праз паўтара года пасля пачатку трэніровак з'явіліся дыскамфорт і галаўны боль. Падумаў, што ў мяне падняўся ціск. Аказалася, наадварот: ён значна знізіўся, некалькі дзён трымаўся на ўзроўні 110. Доктар сказаў, што гэта рэакцыя арганізма на занадта хуткае зніжэнне вагі: да таго моманту я скінуў 48 кг (са 144 да 96). Таму на некаторы час давялося адмовіцца ад сілавых трэніровак.
Аднак каментатар хутка прыйшоў у норму і працягнуў трэніроўкі ў зале. Цяпер у яго на тыдзень дзве сілавыя трэніроўкі і тры кардыятрэніроўкі.
— Жалеза цягаю па дзве гадзіны. Што тычыцца кардыятрэніровак, то ў панядзелак, умоўна кажучы, гадзіну займаюся на эліпсоідзе, у сераду — столькі ж на бегавой дарожцы, а ў пятніцу хаджу па прыступках. Пачаткоўцы часта знясільваюць сябе кардыятрэніроўкамі, бо гоняцца за вагой і пастаянна хочуць яе паменшыць. І гэта небяспечная гісторыя, таму што калі кожны дзень глядзіш на вагі, але не бачыш жаданага выніку, можа здацца, што ўсё робіцца дарма. Насамрэч не так важна, якія лічбы паказваюць вагі, важна тое, як ты выглядаеш. Можа быць так, што чалавек важыць 120 кг — і выглядае выдатна. А нехта пры 70 кг саромеецца зняць майку.
Чыста тэарэтычна я мог бы займацца сілавымі трэніроўкамі яшчэ часцей, напрыклад, тры разы на тыдзень. Але вырашыў, што не буду перагружаць сябе. Як кажа мой трэнер, галоўнае — не нашкодзіць.
— А колькі вы зараз важыце?
— Прыкладна 101 кг, бо ўжо з'явілася мышачная маса.
— Як адсочваеце прагрэс?
— Стараюся кожны месяц фатаграфавацца, вымяраць аб'ём біцэпса. Вага мяне цяпер асабліва не цікавіць, практычна за ёй не сачу. Часам натыкаюся на свае старыя фатаграфіі. Вядома, мне падабаецца гэты прагрэс. Гэта ў тым ліку цешыць маё самалюбства.
«Ратуюся толькі хатнімі кантэйнерамі»
Працу спартыўнага каментатара можна назваць адной з самых непрадказальных увогуле — скласці графік на два тыдні наперад дакладна не атрымаецца. З-за гэтага весці здаровы лад жыцця і правільна харчавацца становіцца ўдвая складаней. Адразу ўзнікае пытанне: як у такіх умовах знаходзіць час на сябе?
— Прафесію каментатара лічу найлепшай у свеце, плюсаў у ёй велізарная колькасць, але часам ты не належыш сам сабе, усё пастаянна змяняецца. Няма дакладнага графіку, як у офісе. Але гэта пытанне твайго выбару і жадання. Па-першае, у нас ёсць зала на працы, прычым з лазняй і медыцынскім кабінетам. Праўда, я так да яе ні разу і не дайшоў — аддаю перавагу займацца ў трэнажорнай зале недалёка ад дома. Таксама ў Белтэлерадыёкампаніі ёсць сталовая і кавярня.
Па-другое, дапамагае жонка, якая актыўна гатуе. Больш складанае пытанне — камандзіроўкі. Умоўна, паездка ў Брэст: чатыры з паловай гадзіны туды і назад, тры гадзіны падрыхтоўкі да трансляцыі, сама праца — у выніку з жыцця выпадае каля 12 гадзін. І ў гэты час няма магчымасці зайсці ў краму ці кафэ, а на запраўках амаль нічога прыдатнага пад мой рацыён няма. Ратуюся толькі хатнімі кантэйнерамі. Пагаджуся, гэта сапраўды праблема, калі няма дакладнага графіку, таму раю гатаваць ежу загадзя.
— Ніколі не елі ў перапынках матчаў?
— Не, такога не было. Усё ж рэакцыя арганізма можа быць рознай. Мне прасцей устрымацца ад ежы гадзін на пяць, чым запіхваць усё ў сябе падчас перапынку. А калі есці ў эфіры, гэта будзе чуваць.
— А як было падчас чэмпіянату свету, калі часта даводзілася працаваць па начах?
— Падчас чэмпіянату свету было сапраўды цяжка, практычна ніякага графіку не было. Дзякуй каналу, што падладжваліся. Я стараюся хадзіць у залу ў адзін і той жа час і ў пэўныя дні: у аўторак і чацвер у першай палове дня. Але бывала, што пасля працы прыязджаў дадому толькі а восьмай раніцы. А калі не спаў ноччу, то ісці ў залу ўжо не было сэнсу. Таму спаў належныя пяць-шэсць гадзін і па магчымасці пераносіў трэніроўку.
Пажадана яшчэ за дзве гадзіны да залы паесці, бо асабіста ў мяне пры такім раскладзе становіцца больш за ўсё сіл на трэніроўцы. Калі няма магчымасці — банан, зефір, кава, каб была хоць нейкая энергія. Хто шукае магчымасць весці здаровы лад жыцця — той яе знойдзе.
«Дзяўчаты часам просяць парады, як прывесці сябе ў форму»
Салавей — даволі медыйная асоба для нашага спорту, таму яго нярэдка пазнаюць у зале. А часам здараецца так, што ў трэнажорнай зале можна ўбачыць адразу двух Генадзяў: аднаго — на экране тэлевізара, другога — у жывую.
— Людзі, якія цікавяцца футболам, падыходзяць, пытаюцца, калі наша зборная выйдзе на топ-турнір. Нібыта я ведаю адказ на гэтае пытанне. Але часцей, вядома, падыходзяць на стадыёнах. І часам просяць даць параду, як прывесці сябе ў форму.
Калегі — гэтаксама. Асабліва дзяўчаты. Я часта паказваю сваё складзенае меню, але тым жа дзяўчатам тлумачу, што яно разлічана на дарослага мужчыну.
У Маладзечне быў выпадак, які мяне крануў. Мы рабілі апытанне для праграмы «Агляд тура». Да мяне падышлі, сказалі, што сочаць за нашай працай і рады маім зменам. Гэта прагучала вельмі шчыра, і мне стала прыемна. Часам людзі просяць парады, пытаюцца, як мне ўдалося дасягнуць такіх вынікаў.
— Як гэта: рабіць практыкаванне і адначасова бачыць, як Генадзь Салавей выступае па тэлевізары ў трэнажорнай зале?
— Нармальна. Там звычайна выключаны гук, людзі бачаць толькі студыю, ды і я часта слухаю музыку. Дарэчы, свае эфіры я пераслухоўваю. Гэта карысна, каб заўважыць свае канцэптуальныя памылкі. Тыя ж словы-паразіты. Я грашу паўтарэннем адной і той жа думкі.
— Генадзь, а хто яшчэ з каментатараў ходзіць у залу?
— Ілля Бакай, а пра астатніх дакладна не ведаю. У нас такая прафесія, што калі яшчэ і сям’я ёсць, то сумяшчаць яе з трэніроўкамі вельмі цяжка. І калі нехта грэбуе спортам, я стаўлюся да гэтага з разуменнем. Але, паўтаруся, гэта пытанне жадання. Як кажа галоўны спартсмен нашага канала Антон Мелешаў (журналіст, вядучы праграмы «Слэм-данк»), усе мы ў выніку рана ці позна да гэтага прыйдзем. У 20 гадоў ці ў 40, але жыццё прымусіць. Мяняецца метабалізм, таму з гадамі пачынаеш таўсцець не ад катлет, а ад пражытых гадоў. Усім дарослым раю знайсці час на спорт ужо цяпер. Трэніруйцеся, ешце перад сном тварог, а не смажаную бульбу, выбірайце ваду, а не газіроўку. Потым скажаце сабе дзякуй.
— А якую яшчэ параду можаце даць?
— Працэс трансфармацыі вельмі працяглы і не праходзіць без цяжкасцяў. Зразумела, што чалавек можа паехаць у госці да мамы або на свята і сарвацца. І калі такіх зрываў не атрымліваецца пазбегнуць, трэба атрымліваць задавальненне ад працэсу і не вінаваціць сябе за тое, што дзесьці з'елі лішняе. Не трэба есці з думкай, што ўсё прапала, а прыкладзеныя намаганні былі марнымі. З'елі кавалачак торта — атрымалі асалоду ад яго, а з наступнага дня вярнуліся да звыклага рэжыму.
Праз некаторы час я навучыўся не зрывацца, а рэгуляваць. Умоўна кажучы, цяпер я размаўляю і ўзяў сабе невялікі кавалачак торта. Гэта зрыў? Не, я зараз прыйду, патрэніруюся — і забуду пра яго. Усё добра ў меру. Напрыканцы параю ўзважвацца не часцей за адзін раз на месяц — будзеце больш здаровымі псіхалагічна.
Цяпер чытаюць
«Ліпа ва ўсіх сэнсах». Вось як будуць выглядаць дрэвы ў вазонах на галоўным мінскім праспекце. Блогеры атрымалі заданне імі захапляцца3
Каментары