Здароўе55

Рэлігія можа дзейнічаць на мозг як наркотык — у добрым сэнсе слова

Даследчыкі выявілі, што прычынай з'яўляецца актывацыя натуральнай апіоіднай сістэмы мозгу — той самай, на якую ўздзейнічаюць гераін, марфін і іншыя апіоідныя абязбольвальнікі.

Першая камунія ў Беларусі. Фота: Наша Ніва

Чаму рэлігійныя рытуалы ўжо тысячагоддзямі прыцягваюць людзей і дапамагаюць вялікім супольнасцям захоўваць адзінства? Новае даследаванне навукоўцаў з Вялікабрытаніі і Бразіліі, на якое звяртае ўвагу Daily Mail, прапануе магчымае біялагічнае тлумачэнне гэтай з'явы.

У даследаванні ўдзельнічалі 265 дарослых з 24 рэлігійных супольнасцей Вялікабрытаніі і Бразіліі. У брытанскай частцы былі рэпрэзентаваныя хрысціяне розных канфесій — каталікі, англікане, метадысты, баптысты і прадстаўнікі цэркваў веры евангельскай.

Нягледзячы на канфесійныя адрозненні, структура набажэнстваў была вельмі падобнай. Яны ўключалі сумесныя малітвы, калектыўныя спевы, казані, моманты маўчання і час для зносін паміж вернікамі.

Стан удзельнікаў ацэньвалі да і пасля рытуалу: іх пыталіся пра настрой і пра тое, наколькі блізкімі яны адчуваюць сябе з іншымі членамі суполкі. Таксама вымяраўся іх болевы парог — агульнапрыняты ўскосны індыкатар актыўнасці натуральнай апіоіднай сістэмы арганізма.

Змяненне ўзроўню сацыяльнай згуртаванасці (A) і болевага парога (B) да і пасля рэлігійных рытуалаў ва ўдзельнікаў з Вялікабрытаніі (зялёны) і Бразіліі (ружовы). Пасля рытуалаў абодва паказчыкі ў сярэднім павышаліся. Фота: матэрыялы навуковага артыкула

Аналіз паказаў, што пасля набажэнства людзі адчувалі больш даверу, блізкасці і еднасці са сваёй супольнасцю. У іх паболела пазітыўных эмоцый і стала менш негатыўных. У сярэднім пасля рытуалу ўдзельнікі маглі вытрымаць мацнейшы боль, чым да яго.

Паводле аўтараў, апошняе сведчыць пра актывацыю μ-апіоіднай сістэмы мозгу. Яна ўдзельнічае ў рэгуляцыі болю, а таксама звязана з пачуццём узнагароды і задавальнення. Менавіта на яе ўздзейнічаюць гераін, марфін і іншыя апіоідныя абязбольвальныя, выклікаючы эйфарыю.

На думку аўтараў, атрыманыя вынікі падтрымліваюць «апіоідную тэорыю сацыяльнай прыхільнасці». Паводле яе, узаемадзеянне з блізкімі людзьмі выклікае лёгкі натуральны «апіоідны кайф», які стварае пачуццё цеплыні, бяспекі і глыбокай эмацыйнай сувязі.

Рэлігійныя рытуалы, як мяркуюць даследчыкі, маглі стаць спосабам перанесці гэты механізм з асабістых адносін на вялікія супольнасці. Дзякуючы сумесным спевам, сінхронным рухам, малітве і адчуванню саўдзелу людзі пачыналі адчуваць блізкасць не толькі да асобнага чалавека, але і да ўсёй групы.

Даследчыкі падкрэсліваюць, што іх праца не азначае, нібыта рэлігійныя абрады дзейнічаюць гэтак жа, як наркотыкі. Гаворка ідзе толькі пра тое, што ў абодвух выпадках можа актывавацца адна і тая ж біялагічная сістэма.

Механізмы гэтай актывацыі прынцыпова розныя. Гераін, марфін і некаторыя моцныя апіоідныя абязбольвальнікі непасрэдна ўздзейнічаюць на апіоідныя рэцэптары мозгу, выклікаючы эйфарыю. Іншыя псіхаактыўныя рэчывы, у тым ліку алкаголь, нікацін і прэпараты на аснове канопляў, стымулююць выпрацоўку ўласных апіоідаў. Рэлігійныя ж рытуалы, паводле аўтараў даследавання, могуць узмацняць натуральную актыўнасць гэтай сістэмы без ужывання якіх-небудзь рэчываў.

Каментары5

  • эх
    02.07.2026
    может атеистов и агностикам тоже свои ритуалы создать?))
  • 453543
    02.07.2026
    Тут не толькі рэлігія стымулюе актыўнасць натуральнай апіоіднай сістэмы арганізма.
    Праверана на ўласным вопыце: БЕГ трушком стымулюе выпрацоўку ўласных апіоідаў не горш за рэлігію. Пасля бегу ты "лётаеш на крылах", радасць у арганізме неімаверная, ты гатоў "усіх абняць і расцалаваць", усе людзі вакол становяцца такімі мілымі!
    Рэлігія, ці алкаголь і блізка не даюць такіх адчуванняў.
  • Дык
    02.07.2026
    Гэта выдатна тлумачыць эвалюцыю іслама, ад палемікі аб веры і трансцэдэнтнасці, ад любові да алегорый і містыцызму ў сярэднявечча, да сляпога амаль армейскага бясконцага рытуала і прымітыўнага літаралізму зараз.

    Бо чым большая і больш разнародная маса, тым цяжэй камунікаваць складаныя канцэпцыі, але прасцей адну 10000 разоў. Крышталізацыя.

Цяпер чытаюць

Стаў вядомы дакладны адрас, па якім жыве Анжаліка Мельнікава ў Мінску24

Стаў вядомы дакладны адрас, па якім жыве Анжаліка Мельнікава ў Мінску

Усе навіны →
Усе навіны

«Як такое магчыма ў 2026 годзе?» Беларуску абурыў вакзал у Баранавічах з лесвіцай без пандуса2

Круты: Вайсковыя зборы для нядбайных аграрыяў будуць доўжыцца 2‑3 месяцы24

У Ялце будуць даваць ваду толькі тры гадзіны на дзень5

Беларускі банкір узначаліў нацыянальную плацежную сістэму Узбекістана

Аб'явілі збор на развітанне са Святланай Курс. Яе хочуць пахаваць у Беларусі4

Выйшаў на свабоду адвакат Аляксандр Данілевіч2

Хрэнін расказаў, як будзе выконвацца загад Лукашэнкі аб адпраўцы аграрыяў-недарэк у войска12

Пачобут паразважаў, ад чаго залежыць будучыня Беларусі28

«Выглядае як цацка». На Гродзеншчыне заўважылі міні-электрамабіль з Кітая5

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Стаў вядомы дакладны адрас, па якім жыве Анжаліка Мельнікава ў Мінску24

Стаў вядомы дакладны адрас, па якім жыве Анжаліка Мельнікава ў Мінску

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць