Культура55

У Вялікай Бераставіцы знеслі ўнікальны заезны двор ХІХ стагоддзя. На сцяне з савецкіх часоў вісела шыльда «ахоўваецца законам»

За савецкім часам гэты будынак на Ратушнай плошчы лічыўся помнікам грамадзянскай архітэктуры, але ў незалежнай Беларусі чамусьці перастаў. А цяпер ад яго засталася толькі купа камянёў. 

Заезны двор у Вялікай Бераставіцы да знішчэння. Фота: Vandrvm

Знішчэнне заўважыў праект Vandrvm, які апублікаваў фотаздымкі месца на рагу вуліц Чырвонаармейскай і Чкалава, дзе яшчэ нядаўна стаяў заезны двор другой паловы ХІХ стагоддзя.

Знесены будынак уяўляў сабой рэдкі для Беларусі ўзор традыцыйнага гасцінічнага комплексу, які спалучаў памяшканні для начлегу, карчму і ўнутраны двор для коней і фурманак. Галоўны фасад ашаляваны, завершаны высокім трохвугольным шчытом, дэкарыраваным фігурнай шалёўкай.

Месца, дзе стаяў заезны двор у Вялікай Бераставіцы. Фота: Vandrvm
Месца, дзе стаяў заезны двор у Вялікай Бераставіцы. Фота: Vandrvm

Як адзначае тэлеграм-канал «Спадчына», заезны двор быў прызнаны помнікам і занесены ў савецкі «Збор помнікаў гісторыі і культуры» 1986 года. Аднак пры фарміраванні сучаснага Дзяржаўнага спісу гісторыка-культурных каштоўнасцей ён па незразумелых прычынах проста выпаў з пераліку помнікаў і пазбавіўся якой-небудзь аховы. Пры гэтым на яго фасадзе працягвала вісець шыльда, якая абвяшчала, што помнік «ахоўваецца законам».

Шыльда, якая абвяшчае, што заезны двор з’яўляецца помнікам грамадзянскай архітэктуры другой паловы XIX стагоддзя і ахоўваецца законам. Фота: Vandrvm

На думку аўтараў канала, зусім нядаўна была магчымасць уратаваць помнік, але ёй не скарысталіся адказныя за рэстаўрацыю і ахову гісторыка-культурнай спадчыны. 

Праект зон аховы для суседніх аб'ектаў — рэшткаў касцёла кармелітаў і брацкай магілы на Ратушнай плошчы. Заезны двор (унізе) трапляе ў зону рэгулявання забудовы (карычневым), але ні на схеме, ні ў тэксце ён ніяк не вылучаны сярод пасляваенных тыпавых праектаў. 

У верасні 2024 года быў зацверджаны праект зон аховы для суседніх аб'ектаў — рэшткаў касцёла кармелітаў і брацкай магілы на Ратушнай плошчы. Распрацоўку дакументацыі вяла «Белрэстаўрацыя». Нягледзячы на тое, што заезны двор знаходзіўся ў межах зоны рэгулявання забудовы, у праекце ён не быў вылучаны як каштоўны гістарычны аб'ект. Адсутнасць якога-небудзь ахоўнага рэгламенту ў дачыненні да яго фактычна дазволіла далейшы знос.

У Беларусі больш не засталося вядомых узораў драўляных заезных двароў. Мураваны ж заезны двор у Нясвіжы, на шчасце, захаваў за сабой статус помніка архітэктуры. 

Заезны двор у Нясвіжы

Каментары5

  • зьмей
    13.04.2026
    Тыя, хто падпісаў, думаюць, што іх не знойдуць?
  • Нiхто не забудзе
    13.04.2026
    Трэба апублiчваць прозвiшчы герастратаў.
  • Алік
    13.04.2026
    мясцовым уладам было заданне каб уся нерухомасць рабіла, каб ніякіх закінутых забудоваў не было. А тут у цэнтры пасёлка грошая няма на рэканстукцыю і нікому не прадасі. Па гродзенскай вобласці як віхура праняслася. За апошнія 10 гадоў знішчылі многа камянных пабудоваў у весках, хлявы, мураваныя хаты. У Італіі усё гэта старанна захоўваюць каб захаваць гістарычнае асяроддзе, а тут што маем то знішчаем. Яшчэ скажу, сельсаветы крадуць у весках старажытныя велькія камяні, некуды адвозяць, пад выглядам добраўпарадкавання. Пілуюць высокія дрэвы і забіраюць сабе. Людзі з слязамі на вачох глядзяць : стаялі пабудовы, раслі дрэвы - прыехалі выкапалі яму, будынак ссунулі, зараўнявалі

Цяпер чытаюць

«Мы даём Штатам тое, што яны хочуць». Расійскі канал апублікаваў відэа, якое называюць запісам Рыжанкова схаванай камерай у машыне14

«Мы даём Штатам тое, што яны хочуць». Расійскі канал апублікаваў відэа, якое называюць запісам Рыжанкова схаванай камерай у машыне

Усе навіны →
Усе навіны

Лосік: Умовы ў камерах у спёку — гэта душагубка1

Дзім Дзімыча больш не будзе7

Нехта падобны да Лукашэнкі рэкламуе дровы ў Літве ФОТАФАКТ8

Забойца з Мінска падпісаў кантракт проста ў расійскай калоніі. Паваяваць да палону атрымалася два дні2

Што танная нафта прынясе Беларусі?6

20‑гадовы мінчук адважна і перпендыкулярна выехаў перад трамваем4

Гомельскага прадпрымальніка прызналі дармаедам, калі ён квартал спрацаваў без прыбытку6

«Я папрасіла сваю сястру раздрукаваць фотаздымкі з майго акаўнта і прыслаць мне ў калонію». Ларыса Шчыракова расказвае пра фотасесіі ў этнастылі1

У Беларусі запрацаваў медпартал. Зараз звесткі сваёй медыцынскай карты можна праглядаць анлайн7

больш чытаных навін
больш лайканых навін

«Мы даём Штатам тое, што яны хочуць». Расійскі канал апублікаваў відэа, якое называюць запісам Рыжанкова схаванай камерай у машыне14

«Мы даём Штатам тое, што яны хочуць». Расійскі канал апублікаваў відэа, якое называюць запісам Рыжанкова схаванай камерай у машыне

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць