Biełaruskaja hłybinia. Sakramant Hadleŭskaha

Mnie praz adkryćcio abvieščana tajamnica, —
pra što ja i vyšej koratka pisaŭ, —
dyk vy, čytajučy, možacie ŭviedać
majo razumieńnie tajamnicy Chrystovaj.
Da Efiescaŭ 3:3-4

Čałavieku starońniamu ciažka zrazumieć, adkul u biełarusaŭ, naroda abačlivaha, raptam biarecca takaja achviarnaść. Byccam ža ŭsio narmalna, jaduć bulbu, cicha sapuć sabie, usio spakojna, raźmierana, navat nudna, i ŭ niejki momant — raz, i abryvajecca serca, i sychodzić duša ŭ piatki, i zachaplaje duch ad adčajnaj samaaddanaści… i pačynaješ vieryć: nie, niešta tut nie ad śvietu hetaha.

Na ŭźlesku Biełaviežskaj Puščy, pamiž Pružanami i Vaŭkavyskam, ci to ŭ Porazavie, ci ŭ blizkich Šuryčach, u samaj hłybini, kudy i syšła tajamničaja biełaruskaja duša, u hod naradžeńnia RSDRP, Remarka i Kłajva Ljuisa źjaviŭsia na śviet adzin z najhłybiejšych i najmienš viadomych hierojaŭ našaj historyi — ksiondz Vincent Hadleŭski.

Uvohule, usia bieraściejskaja vakolica — miesca admysłovaj katalickaj pakuty.

I voś Hadleŭski — klučavaja postać u Biełarusi časoŭ Vialikaj vajny.

Kali dźvie najstrašniejšyja ŭ historyi čałaviectva impieryi, Treci Rejch i Saviecki Sajuz, syšlisia ŭ bojni za serca Jeŭropy i niščyli tut ludziej miljonami, biełaruski śviatar hurtavaŭ žyvych vakoł Chrysta: ź imšoju na rodnaj movie, ź Biblijaj pa-biełarusku i śviatymi tajamnicami Kaścioła, jakoha nie adolejuć bramy piekła. Ajciec Vincent zrabiŭsia kiraŭnikom adkrytaha i padpolnaha supracivu abodvum akupantam, kab źbierahčy biełaruskaje žyćcio koštam ułasnaha.

Vincent Hadleŭski ŭdzielničaŭ va Usiebiełaruskim źjeździe, abiraŭsia ŭ Radu BNR, a ŭ 1926-m, u 38 hadoŭ, razam z ksiandzom Adamam Stankievičam uznačaliŭ Biełaruskuju Chryścijanskuju Demakratyju, viadučuju niezaležnickuju partyju Zachodniaj Biełarusi.

Vykładčyk u niaśvižskaj biełaruskaj sieminaryi, probašč u śviancianskich Žodziškach, ksiondz Hadleŭski vydaje biełaruskamoŭnyja kazani XIX st, redahuje chadeckuju «Krynicu» i hazietu «Biełaruski Front», pierakładaje na biełaruskuju movu Novy Zapaviet.

U pracy da źniemažeńnia, pad śmiarotnymi pahrozami, ksiondz Vincent składaŭ u achviaru, u žyvy sakramant za ŭvieś biełaruski narod, siabie. U Žodziškach davodziłasia supraćstajać polskim asadnikam, što zryvali biełaruskuju imšu (potym, u 1943-m, akaŭcy pa-bandycku pazabivajuć u miastečku śviadomych biełarusaŭ), u turmach časoŭ sanacyi dy pieradvajennaj Vilni — kamunistam, što tłumili lud svajoj prapahandaj i teroram, i, narešcie, u Minsku — nacystam ź ichniaj ideałohijaj vyniščeńnia «niedačałaviekaŭ»…

Hadleŭski ŭdzialaŭ sakramanty. Spaviadaŭ i pryčaščaŭ… Ale samaja hłybokaja tajamnica ksiandza Hadleŭskaha była ŭ tym, što niahledziačy na hiestapa i savieckuju vyviedku jon zdoleŭ stvaryć padpolnuju Biełaruskuju niezaležnickuju partyju, naładžvaŭ adnosiny z zachodnimi sajuźnikami — rychtavaŭ hrunt dla niezaležnaści.

Voś čamu ŭ samuju doŭhuju noč 1942, pierad Rastvom, hiestapaŭcy aryštavali ksiandza paśla imšy ŭ Čyrvonym kaściole, vyvieźli ŭ Traścianiec i rasstralali.

Ciapier na tym miescy — ahramadnaja zvałka. Čornaja śmiardziučaja zvałka. I na ŭskrajku — kryž, la jakoha ŭ dzień śmierci Hadleŭskaha źbirajucca ludzi.

Sioleta, na katalickaje Rastvo, spaŭniajecca 70 hod z dnia achviary ajca Vincenta.

Siońniašni probašč Čyrvonaha, Uładzisłaŭ Zavalniuk, užo katory hod namahajecca ŭšanavać pamiać ksiandza chacia b miemaryjalnaj doškaj. Zabaraniajuć: dla balšavikoŭ Hadleŭski strašny i pamierły.

Takich ksiandzoŭ, jak Hadleŭski i Stankievič, nie mahli napałochać ani Hitler, ani Stalin.

Ci zdoleje hetak ža śmieła, advažna stać za Biełaruś ciapierašni biełaruski Kaścioł?

Bo ŭ sakramancie Hadleŭskaha, jak i ŭ achviary rosickich ksiandzoŭ Juryja Kašyry i Antonija Laščeviča, spalenych razam z parafijanami, hreka-katalickaha ekzarcha Antonija Niemanceviča, źniščanaha nacystami, i jašče adnaho lidara BCHD, Adama Stankieviča, zamučanaha ŭ stalinskich łahierach, u ich žyćci, addadzienym za bližnich, i pakutnickaj śmierci my najiaśniej paznajom Taho, Chto svajoj kryvioju aśviaciŭ i Kaścioł, i samu Biełaruś: uvaskrosłaha pad bieł-čyrvona-biełym ściaham Pieramožcu — Isusa Chrysta.

Hladzi jašče:

Biełaruskaja hłybinia. Svaboda raście z kaściej.

Biełaruskaja hłybinia. Padlik radzimak

Biełaruskaja hłybinia. Čałaviek ściaha

Biełaruskaja hłybinia. Zarok

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0