Ceny na naftu i haz znoŭ na piku: jak kanflikt na Blizkim Uschodzie hulaje na ruku Maskvie i što ad hetaha Biełarusi
Na fonie paharšeńnia situacyi na Blizkim Uschodzie ceny na naftu praciahvajuć bić rekordy. Taksama značna padaražeŭ haz. Spytali ŭ ekśpiertki, jak heta budzie ŭpłyvać na ekanomiku Rasii i Biełarusi.
Ceny vyšejšyja, čym byli na piku viasnoju
Cana na rasijskuju naftu marki Urals znoŭ pieraadoleła 100‑dalaravuju miažu jašče 10 vieraśnia. 17‑ha jana tarhavałasia pa 120 dalaraŭ za barel, a 25 vieraśnia — kala 114, što vyšej za papiaredni pik, jaki pryjšoŭsia na viasnu hetaha hoda. Tady na fonie pačatku vajny ŭ Iranie ceny na rasijskuju naftu ŭpieršyniu za 13 hadoŭ pieraadoleli adznaku 110 dalaraŭ za barel.
Paralelna z hetym značna vyraśli ceny na haz, jaki ciapier pradajecca pa 850—900 dalaraŭ, choć jašče miesiac tamu kaštavaŭ kala 700.
Usio heta, biezumoŭna, hulaje na ruku Rasii, jakaja čarhovym razam atrymlivaje mahčymaść značna pavialičyć valutnyja pastupleńni ŭ biudžet.
Pucin znoŭ u plusie, ale ź niuansami
«Dla Rasii sapraŭdy dobra, kali ceny na naftu i haz rastuć, bo heta adna ź jaje asnoŭnych ekspartnych pazicyj. U vyniku valutnaja vyručka istotna pavialičvajecca. Ale treba razumieć, što realizacyja kantraktaŭ pa biahučaj canie budzie adbyvacca z zatrymkaj paŭtara-dva miesiacy. Tamu ciapierašnija skoki koštu nafty buduć adbivacca na apłatnym bałansie Rasii tolki ŭ kastryčniku-listapadzie», — źviartaje ŭvahu ekśpiertka BEROC Nastaśsia Łuzhina.
Pry hetym ciapierašniaja situacyja ŭsio ž adroźnivajecca ad toj, što była viasnoj, kali Rasija taksama atrymlivała vyhadu ad kanfliktu ŭ Iranie. Bo ciapier RF mocna pakutuje ad paškodžańniaŭ naftahazavaj infrastruktury.
«Udary pa NPZ, biezumoŭna, admoŭna adbivajucca na rasijskim handli i ahułam na ekanomicy ŭ płanie taho, što RF ciapier vymušana sama zakuplać naftapradukty pa vysokich cenach u inšych krain», — adznačaje Łuzhina.
Ahułam kanflikt na Blizkim Uschodzie chutčej hulaje Rasii na ruku, pakolki niezaležna ad situacyi ŭ Iranie Ukraina ŭsio roŭna b nanosiła ŭdary pa rasijskich NPZ, i biez darahoj nafty hetyja ŭdary adčuvalisia b Rasijaj značna bolš baluča. A vysokija ceny na naftu i haz kampiensujuć straty.
Rasijski biudžet na takoje nie raźličvaŭ
Taksama varta adznačyć, što ciapierašni košt nafty Urals amal udvaja pieravyšaje ŭzrovień, zakładzieny ŭ rasijski biudžet na 2026 hod, — 59 dalaraŭ za barel. Siaredniaja cana na rasijskuju naftu z pačatku vieraśnia składaje 81 dalar za barel.
«Vysoki košt nafty — biezumoŭna, važny momant dla ekanomiki RF, ale heta nie skasoŭvaje inšych prablem, ź jakimi vymušana zmahacca Rasija. Jość prablemy ź inflacyjaj, z hetaj pryčyny Centrabank RF nie źniziŭ klučavuju staŭku, bo rehulatar aścierahajecca taho, što inflacyja moža razahnacca, u tym liku z pryčyny padvyšanych cen na paliva».
Pry hetym ekśpiert adznačaje, što ciapier składana davać prahnozy, abapirajučysia tolki na ekanamičnyja pakazčyki, pakolki mnohaje zaležyć mienavita ad vajenna-palityčnych dziejańniaŭ.
Ceny praciahnuć raści?
«Nieviadoma, jak buduć pavodzić siabie Rasija i Ukraina ŭ płanie ŭdaraŭ pa enierhietyčnaj infrastruktury. Pakul my bačym, što źmien u hetym płanie niama. A heta vielmi važny dla toj ža Rasii momant.
Pa-druhoje, mnohaje zaležyć ad taho, jak budzie raźvivacca situacyja z naftaj na suśvietnych rynkach. Ciapier situacyja dla ekanomiki RF u hetym płanie raźvivajecca pazityŭna. Nafta i haz daražejuć, i, jak miarkujuć niekatoryja analityki, rost cen najbližejšym časam praciahniecca», — kaža ekśpiert.
Na rost koštu nafty ciapier upłyvaje nie tolki situacyja ŭ Armuzskim pralivie, ale i niadaŭnija paškodžańni naftapravoda ŭ Saudaŭskaj Aravii. I pakolki na jaho adnaŭleńnie, pa roznych acenkach, spatrebicca kala miesiaca, možna mierkavać, što najbližejšym časam nie varta raźličvać na padzieńnie cen.
Dla rasijskaj ekanomiki heta plus, jak i dla biełaruskaj, jakaja mocna zaležyć ad ekanamičnaj situacyi ŭ Rasii. Ale ahułam dla suśvietnaj ekanomiki heta, viadoma, prablema, jakaja moža vyklikać chvalu inflacyi.
«I ŭžo praz prablemy ŭ suśvietnaj ekanomicy moža pačać pakutavać taksama i ekanomika Rasii i, adpaviedna, Biełarusi», — źviartaje ŭvahu Łuzhina.
Nafta vyratavała rubiel ad padzieńnia
Pry hetym užo ciapier my bačym, što rost cen na naftu pačaŭ adbivacca na kursie rasijskaha rubla, jaki da hetaha vitka cen staŭ prasiadać i ciahnuć za saboj rubiel biełaruski.
«Kali trendy nie źmieniacca, to rasijski rubiel prynamsi da kanca hoda budzie adčuvać siabie ŭstojlivym. Mahčymyja vahańni, ale chutčej za ŭsio, kali jany i buduć, to minimalnyja.
Vierahodniej za ŭsio, kurs budzie zastavacca pryblizna ŭ tych ža značeńniach, što i ciapier. Pakolki vysokija ceny na naftu biezumoŭna adčuvalna padtrymlivajuć rasijskuju ekanomiku navat va ŭmovach najaŭnaści šerahu inšych prablem», — adznačaje Łuzhina.
Što tyčycca situacyi z rublom biełaruskim, to, na dumku ekśpierta, jon taksama budzie zastavacca stabilnym, jak i rasijski, pakolki jakich-niebudź unutrybiełaruskich čyńnikaŭ, jakija mahli b niehatyŭna adbivacca na kursie, nie nazirajecca.
«Nasielnictva i kampanii-nierezidenty praciahvajuć pradavać valutu, što ź liškam kampiensuje popyt biełaruskich pradpryjemstvaŭ. Źnižeńnie rasijskaha rubla, jakoje nazirałasia ŭ apošni miesiac, pierarvałasia, tamu i z boku Rasii niama faktaraŭ, jakija mieli b niehatyŭny ŭpłyŭ na kurs biełaruskaha rubla», — ličyć ekanamist.
Minčanka Anhielina, jakaja prasiła ŭ Łukašenki kvateru za trojniu, atrymała žyllo18
Kamientary