Žyllo nie našmat tańniejšaje za polskaje — ale bolš prastornaje i z dyvanami. IT-śpiecyjalistka chvalić Tadžykistan
Julija viadzie dva prajekty ŭ Tadžykistanie. Hetuju historyju raspaviadaje dzpk.io.
«Tadžykskija zakazčyki vyłučajucca vytančanymi manierami»
— Ja ŭdzielničaju ŭ dvuch prajektach u hetaj krainie. Adzin — heta ŭkaranieńnie SAP (sistema płanavańnia resursaŭ) u telekamunikacyjnaj kampanii, a druhi źviazany ź IT-kansałtynham dla dziaržaŭnych struktur. U abodvuch prajektach ja vystupaju ŭ roli ekśpierta.
Chaciełasia b adznačyć vialikuju roźnicu pamiž zakazčykami ź dziaržaŭnych struktur i zakazčykami z kamiercyjnych pradpryjemstvaŭ. Urešcie, heta charakterna dla ŭsich krain, i Tadžykistan — nie vyklučeńnie.
U mianie jość dośvied pracy va Uźbiekistanie i Kyrhyzstanie, i ja mižvoli paraŭnoŭvaju hetyja krainy.
Tadžykskija zakazčyki na ahulnym fonie vyłučajucca vytančanymi manierami, vietlivaściu i poŭnaj adsutnaściu ahresii ŭ kamunikacyi. Časam heta navat składana pieražyć: adčuvaješ siabie nieadukavanaj hrubijankaj. Ale, viadoma, pracavać ź vietlivymi ludźmi pryjemniej — heta fakt.
Adzin z prajektaŭ praduhledžvaje prysutnaść on-site na praciahu 60% majho pracoŭnaha času. Uvohule, dla prajektaŭ u Centralnaj Azii charakternaje žadańnie zakazčyka bačyć ciabie asabista. Jak tolki źjechaŭ — praca spyniajecca.
«Žyllo nie našmat tańniejšaje za polskaje»
Pieraloty i pražyvańnie ŭklučanyja ŭ staŭku. Rašeńnie nakont žylla i pieralotaŭ prymaju sama, dla mianie heta vielmi zručna.
Žyllo ŭ Dušanbe nie našmat tańniejšaje za polskaje. Kvatera, u jakoj možna žyć, kaštuje ad $700, apłata napierad za paŭhoda, kantrakt na hod.
Pryčym «adnapakajovak» vy nie znojdziecie: «maleńkaja kvatera» ŭ Dušanbe — heta 70 kvadratnych mietraŭ. A ŭ asnoŭnym kvatery majuć ad 100 «kvadrataŭ» — takija prastornyja, trochi pustyja pamiaškańni, zasłanyja dyvanami — uschodniaja raskoša.
Pakolki ja ŭsio ž znachodžusia ŭ Dušanbe nie na poŭnuju staŭku, pastajannaja arenda mnie niavyhadnaja. Zdymaju praz Airbnb, damaŭlajusia z haspadarami pra doŭhaterminovyja adnosiny. Žyła b i ŭ hateli, ale mnie važna samoj hatavać i myć.
Staroje žyllo tut znosiać z šalonaj chutkaściu — i z takoj ža chutkaściu budujuć novaje. Vyhlanuć u akno ŭ Dušanbe i nie ŭbačyć budoŭlu niemahčyma.
Ale płacić takija hrošy za žyllo ŭ Tadžykistanie, chaj navat i novaje, krychu razdražniaje.
«Ty nie možaš prosta skazać taksistu adras»
Hramadski transpart u Dušanbe drenny. Zaŭsiody pierapoŭnieny, maršruty niazručnyja, aŭtobusy, maršrutki. Zatoje paŭsiul jeździać taksi, pryčym adnoj-adzinaj kampanii (farmalna ŭ Dušanbe dziejničaje niekalki słužbaŭ, ale va ŭsich adziny dyzajn).
Taksi davoli tannaje — dajechać da pracy ad majoj arandavanaj kvatery kaštuje prykładna $2—2,5, a praz uvieś horad možna prajechać za $5—10.
Ź miascovych asablivaściaŭ: taksisty nie karystajucca navihataram. I dadatkam dla zamovy taksi taksama, choć jon jość. Kab vyklikać mašynu, machajuć rukoj z bardziura — i spyniajecca brendavany aŭtamabil, a nie niejki pryvatny «bambiła».
Jašče tut jość miłaja asablivaść — ty nie možaš prosta nazvać adras. Ty pavinien nazvać «parol», miascovy kod rajona.
Naprykład — «Mytnia», «AVIR», «Iranskaja balnica» ci niešta ŭ hetym rodzie. U kožnaha miesca jość svoj kod, tamu pierad pajezdkaj u nieznajomaje miesca ja pytajusia ŭ čałavieka, jaki mianie zaprašaje, što skazać taksistu.
Vulicy za 10 hadoŭ šmat razoŭ pieranazyvalisia, na roznych kartach jany nazyvajucca pa-roznamu. Siabry žartujuć, što heta nahadvaje siaredniaviečnyja taponimy kštałtu «dom pad tryma žabami».
«Miasa dla mužčyn»
Z kramami nie toje kab vielmi dobra, ale i nie vielmi drenna. Jość sietkavyja supiermarkiety «Pajkar», «Joŭłar», dzie, viadoma, pradajecca šmat praduktaŭ rasijskaj vytvorčaści. Pryčym nie samych darahich i, adpaviedna, nie samych jakasnych.
Miascovyja małočnyja pradukty mnie nie vielmi padabajucca, na amatara. Miasnyja pradukty (kaŭbasy, rulety) miascovaj vytvorčaści jość dobryja, košt pačynajecca ad $10 za kiłahram. I tut šmat haspadarak, jakija razvodziać viasiołkavuju stronhu — taksama smačnaja. Ale ja paluju na biełaruskuju «małočku» i rasijskija pielmieni, pryvykła.
Uvohule, ludzi tut charčujucca vielmi ścipła, jaduć šmat lapiošak, rysu, sałodkaha. Asabliva dzieci i žančyny. Miasa — dla mužčyn.
U cełym situacyja z kramami adnolkavaja pa ŭsioj Centralnaj Azii. Ja była i ŭ Kyrhyzstanie, i va Uźbiekistanie, i ŭsiudy, skažam tak, smačnych praduktaŭ na pryłaŭkach supiermarkietaŭ nie nadta šmat.
Za smačnym treba iści na rynak. Chto nie lanujecca, toj chodzić na rynak kožnyja vychodnyja. Ja voś laniusia. Ciažka, horača.
«Internet ciarpimy»
Internet — tak, pieryjadyčna adklučajecca. Ale nie skažaš, što jon žachlivy. Ciarpima. Dziaržava šmat układaje ŭ madernizacyju sietak.
Što da mabilnaha internetu. Schiema takaja ž, jak i va Uźbiekistanie: ty pavinien zarehistravać telefon, kali ŭjazdžaješ u krainu, — jak aŭtamabil.
Tearetyčna pryjezdžyja pavinny zapłacić myta. Ale na praktycy dastatkova napisać zajavu onłajn, što vy zamiežny hramadzianin, pryjechali na stolki miesiacaŭ, uvieźli telefon i — «prašu vyzvalić ad myta».
Pra hetuju schiemu mała chto viedaje, tamu tut usie chodziać z dvuma telefonami. Z telefona, nabytaha ŭ Tadžykistanie, razdajuć Wi-Fi na druhi, asabisty i niezarehistravany.
«Ajcišnikaŭ šmat, mieniedžaraŭ mała»
Jość miascovy IT-park; jość Ahienctva inavacyj i ličbavych technałohij pry prezidencie, Saviet pa štučnym intelekcie pry Ministerstvie pramysłovaści i novych technałohij. Dziaržava aktyŭna ŭkładvaje resursy ŭ hetuju śfieru, choć nielha skazać, što vielmi efiektyŭna. U paraŭnańni ź inšymi krainami Centralnaj Azii Tadžykistan znachodzicca ŭ roli taho, chto dahaniaje.
Ajcišniki jość, całkam piśmiennyja chłopcy. Šmat raspracoŭščykaŭ, jakija pracujuć jak na miascovy, tak i na suśvietny rynak. Šmat hrantavych prahram, inavacyjnych prajektaŭ, kudy ŭ pieršuju čarhu zaprašajuć miascovyja kadry. Składaniej, na moj pohlad, ź mieniedžmientam. Vopytnych miascovych kiraŭnikoŭ vielmi mała.
Dla mianie Tadžykistan — heta jašče i mahčymaść paznajomicca ź ludźmi z samych roznych krain, papracavać u internacyjanalnych kamandach. Pakolki prajektaŭ šmat i jany finansujucca mižnarodnymi arhanizacyjami, tut pracujuć ludzi z samych roznych krain — Jeŭropy, Kitaja, Afryki.
Heta cikavaja ekspackaja tusoŭka, ludzi z samymi mudrahielistymi bijahrafijami. Dla mianie, jakaja bolšuju častku žyćcia siadzić za kampjutaram, nikudy nie vybirajučysia, vielmi cikava paznajomicca ź ludźmi, jakija mianiajuć krainy pražyvańnia ledź nie kožny hod.
«Atrymalisia kamiennyja džunhli z vuzkimi raspalenymi vulicami»
Tempieratura ŭ Dušanbe navat u žniŭni padymajecca maksimum da 40—42 hradusaŭ.
Daždžoŭ niama, letaś byŭ pierapynak z kanca krasavika da pačatku śniežnia. Sioleta lahčej, u červieni daždžy ŭsio ž byvali.
A voś asnoŭnaja prablema — heta pył. Raniej pyłavyja bury byli 1—2 razy za leta, ale minułym letam jany išli praktyčna bieź pierapynku. Sioleta ich było ŭžo 5. A padčas pyłavoj bury ŭzrovień zabrudžvańnia pavietra taki, što biez reśpiratara vychodzić z domu nie rekamiendujecca.
Ja zapomniła Dušanbe 2020 hoda vielmi zialonym — tady damy byli maleńkimi, a drevy vialikimi. A ciapier usio heta paznosili, drevy pavysiakali, i atrymalisia kamiennyja džunhli z vuzkimi raspalenymi vulicami.
Najlepšy siezon dla naviedvańnia Tadžykistana — z druhoj pałovy sakavika da pieršaj pałovy červienia i ź siaredziny vieraśnia da kanca listapada. Ciopła, kamfortna.
«Bolš nidzie takich ekskursij niama»
Asnoŭnaja pryroda — heta hory, jakija zajmajuć 93% płoščy Tadžykistana. Tam vielmi dobra, nie tak horača.
Zimoj pracuje całkam prystojny harnałyžny kurort: vyšynia ad 2200 da 3200 mietraŭ, padjomniki dobryja, trasy dobra abstalavanyja, jość ryštunak naprakat. Choć dahladajuć jaho drenna, ale katacca možna.
Šmat nacyjanalnych parkaŭ. My amal kožnyja vychodnyja jeździm na ekskursiju da jakoha-niebudź vadaspada ci voziera.
Naprykład, chadzili ŭ staruju šachtu, dzie zdabyvali amietysty. Pryčym, dumaju, bolš nidzie niama takich ekskursij, kab šachta naohuł ničym nie była abstalavanaja.
Tabie prosta dajuć lichtaryk, kažuć: «Unutry nie čchać, ścieny nie kałupać». I potym na ciabie vylatajuć kažany.
I jeździm na ekskursii pa staražytnych haradach. Tadžykistan — heta ž Piersija, tysiačahadovaja historyja.
«Biełarusaŭ lubiać usie. I ŭkraincaŭ. I rasijan»
Vielmi dobra, asabliva kali skažaš, što ty ź Biełarusi. Biełarusaŭ lubiać usie. Ale i rasijan tam taksama lubiać i ličać pavažanymi ludźmi. I ŭkraincaŭ taksama lubiać.
Treba razumieć, što ŭ ich jašče niadaŭna, u 90-ch, była vajna. Mnohija zastali jaje ŭžo darosłymi, i tamu ciapier asnoŭny matyŭ — «my ščaślivyja, što ŭ nas niama vajny».
U Čechii palaki źbili palaka, pryniaŭšy jaho za ŭkrainca z-za šapki ŭ kolerach Vierchniaj Silezii. Chłopiec jechaŭ u viełaprabieh dziela chvoraj na rak ciažarnaj partniorki2525
Kamientary