«Nie treba sprabavać stać japoncam». Jak prahramist ź Biełarusi kiruje ofisam u Tokia
Japonija — pryvabnaja, ale zakrytaja i składanaja dla adaptacyi kraina sa śpiecyfičnaj karparatyŭnaj kulturaj. Devby.io pahavaryŭ pra asablivaści japonskaha IT z raspracoŭščykam Dzianisam, jaki žyvie ŭ Japonii ŭžo bolš za šeść hadoŭ i ŭznačalvaje miascovy filijał jeŭrapiejskaj IT-kampanii.

— Čamu Japonija? U vas było žadańnie źjechać mienavita tudy? Ci heta była vypadkovaja nieabchodnaść, źviazanaja ź biznesam?
— Majo zachapleńnie Japonijaj uźnikła jašče ŭ dziacinstvie. Mnie było cikava samastojna vyvučać movu i niekatoryja kulturnyja asablivaści krainy. Pierad tym jak vyrašycca na pierajezd, ja niekalki razoŭ pabyvaŭ tam. I ŭ niejki momant dla mianie stała naturalnym pasprabavać pažyć tam pa-sapraŭdnamu.
U toj čas mnie nie chaciełasia žyć u Tokia, tamu vybar upaŭ na Fukuoku.
— Fukuoka — hałoŭny startap-chab Japonii. Jaje časam nazyvajuć «japonskaj Kramianiovaj dalinaj». Ci padychodzić hetamu horadu takaja nazva?
— U toj momant heta sapraŭdy było miesca ź vialikim patencyjałam dla inviestycyj i dobrymi mahčymaściami dla startapaŭ. Praŭda, tady ja prosta nie viedaŭ, jak iduć spravy ŭ Tokia.
Ciapier ja z upeŭnienaściu mahu skazać, što zamiežnamu IT-biznesu vybirać jakoje-niebudź miesca, akramia Tokia, praktyčna biessensoŭna. Mahčymaściaŭ u Tokia značna bolš, i, jakimi b ambicyjami ni vałodała Fukuoka, doŭhi šlach usio roŭna zručniej pačynać mienavita ŭ Tokia. Tamu paraŭnańnie Fukuoki z Kramianiovaj dalinaj, na moj pohlad, vyhladaje niekarektna.
Uvieś IT-biźnies jak byŭ u Tokia, tak tam i zastaniecca. I navat druhoje miesca — chutčej za ŭsio, taksama nie Fukuoka, a Osaka.
Ale kali brać pad uvahu tolki vostraŭ Kiusiu, usio, što było zroblena ŭ Fukuocy ŭ płanie raźvićcia startapaŭ, biezumoŭna, mieła dla rehijona vielizarnaje značeńnie.
Navošta treba «čytać pavietra»
— Nakolki składana vam było vyvučyć japonskuju movu da ŭzroŭniu, jaki dazvalaje vieści biźnies i kiravać miascovym ofisam? Ci možna vyžyć u japonskim IT tolki z anhlijskaj?
— Užo na momant pierajezdu ŭ mianie byŭ dastatkovy dośvied kamunikacyi na japonskaj movie jak u paŭsiadzionnym žyćci, tak i ŭ biznesie. Tamu prablem z kamunikacyjaj nie było.
Ale mahu skazać, što kali nie mieć dośviedu žyćcia ŭ Japonii i jakoha-niebudź pracoŭnaha dośviedu, prosta prajści kursy dziełavoj japonskaj movy i być upeŭnienym, što ŭsio atrymajecca, — vierahodnaść vielmi małaja.
U Japonii jość takoje važnaje paniaćcie, jak «čytać pavietra», i jano prymianiajecca paŭsiul, u tym liku ŭ biznes-śfiery. Japoncy žyvuć z hetym z naradžeńnia, i dla ich heta naturalna. A voś dla zamiežnikaŭ heta moža stać vialikaj prablemaj.
«Čytać pavietra» (jap. 空気を読む, kuki o jomu) — ustojlivy vyraz, pad jakim u Japonii razumiejuć zdolnaść razumieć schavany sens taho, što adbyvajecca, ułoŭlivać nastroj, emocyi i niehałosnyja praviły ŭ hramadstvie biez pramych słoŭ.
— Ci možna vyžyć u japonskim IT tolki z anhlijskaj movaj?
— Jość niamała kampanij, dzie dobraje viedańnie anhlijskaj — heta norma. Dzie-nidzie praktykujecca, kab navat japoncy razmaŭlali ŭ ofisie pa-anhlijsku.
Tamu, u pryncypie, kali pačynać z Tokia, navat bieź viedańnia japonskaj movy možna trapić u miascovaje IT. Ale ŭ lubym vypadku, kali sprabavać ruchacca dalej, japonskuju movu daviadziecca palapšać.
— Vy doŭhi čas byli čystym raspracoŭščykam. Ci składana było pieraklučycca z napisańnia koda na kiravańnie filijałam zamiežnaj kampanii ŭ Japonii?
— Adkaz na hetaje pytańnie jakraz źviazany z tym samym «čytańniem pavietra». Pakul ty nie vałodaješ hetym mastactvam, u ciabie, viadoma, buduć prablemy jak unutry kampanii, tak i ŭ pracy z klijentami. Navat kali jość dośvied kiraŭnictva kampanijaj u Jeŭropie ci Amierycy, z hetym, peŭna, uźniknuć prablemy.
Tamu, darečy, zamiežniki ŭ Japonii, jak praviła, nie zajmajucca prodažami i niepasrednymi znosinami z klijentami. Zvyčajna na takich pazicyjach abaviazkova budzie japoniec. Asabista mnie spatrebiłasia kala 4—5 hadoŭ, kab da ŭsiaho pryzvyčaicca i navučycca. Ale ŭdakładniu, što heta ŭzrovień nievialikaj kampanii. I ja sumniavajusia, što zmoh by kiravać siaredniaj ci vialikaj.
Praŭda i mify pra japonskuju karparatyŭnuju kulturu
— Pra japonski pracahalizm, pierapracoŭki i biurakratyju chodziać lehiendy. Što z hetaha praŭda, a što mif?
— Pierapracoŭki 10—15 hadoŭ tamu sapraŭdy byli prykmietnaj prablemaj. Ale ciapier takoha nie nazirajecca. Prynamsi, tut hetaha nie bolš, čym u inšych raźvitych krainach.
Situacyja ź biurakratyjaj taksama padobnaja da situacyi ź pierapracoŭkami. Jaje stała značna mienš, asabliva dziakujučy ŭkaranieńniu infarmacyjnych technałohij u paŭsiadzionnaje žyćcio i biznes-kulturu.

Mahčyma, u hetym płanie Japonija krychu adstaje ad uzroŭniu Jeŭropy i Amieryki. Ale asabista sa svajho dośviedu mahu skazać, što ŭžo ciapier pracavać stała vielmi kamfortna. I dumaju, što z tym bumam štučnaha intelektu, jaki adbyvajecca ciapier, usio stanie tolki lepš. Davoli chutka hetyja mify syduć u historyju.
Dumaju, što dziakujučy hetamu navat bieź viedańnia japonskaj movy tut možna budzie niadrenna siabie adčuvać na starcie. Prablema «čytańnia pavietra», napeŭna, zastaniecca, pakolki heta ŭžo prablema kamunikacyi ź ludźmi, a tut usio niekalki składaniej.
Ale ŭ Japonii ŭžo isnuje vielizarnaja kolkaść B2B-servisaŭ, jakija palahčajuć hetuju zadaču. Jość vierahodnaść, što i japonskaja biźnies-kultura ŭ najbližejšaj budučyni prykmietna evalucyjanuje ŭ hetym kirunku.
Japonskaja adukacyja i technałahičny pierakos
— Ci možacie vy paraŭnać biełaruskuju IT-adukacyju z profilnaj japonskaj?
— Z taho času, jak ja vučyŭsia ŭ Biełarusi, prajšło ŭžo vielmi šmat času. I ja nie vučyŭsia ŭ japonskim univiersitecie. Tym nie mienš u mianie jość dośvied sumiesnaj pracy ź japonskimi studentami ŭ miascovaj kampanii. Mahu padzialicca svaimi nazirańniami.
Jak praviła, japonskija studenty z ambicyjami ŭžo paśla hoda-dvuch va ŭniviersitecie sprabujuć trapić u startapy ci navat zasnavać ułasnyja. Kali ŭ ich atrymlivajecca, vučoba adychodzić na druhi płan.
Uvohule, mnie zdajecca, što ciapier niešta padobnaje adbyvajecca va ŭsich raźvitych krainach. Padobna, što z raźvićciom ŠI navučańnie va ŭniviersitecie stanie jašče karaciejšym. I toje, što ciapier ambicyjnyja studenty robiać pa ŭłasnaj inicyjatyvie, stanie normaj. Prynamsi ŭ IT-śfiery.
— Ci spraviadlivy stereatyp, pavodle jakoha Japonija stvaraje krutoje «žaleza» i robataŭ, ale niekalki adstaje ŭ prahramnym zabieśpiačeńni i veb-raspracoŭcy?
— Sapraŭdy, taki momant jość. Ale razryŭ imkliva skaračajecca.
Dola japonskaj robatatechniki ŭ śviecie vielmi vysokaja i, mahčyma, budzie tolki pavialičvacca. A tak zvany physical AI ciapier asabliva na słychu. Heta dobra ilustruje niadaŭni vizit i inviestycyi kiraŭnika Nvidia ŭ Japoniju.
Sprabavać stać japoncam, na moj pohlad, — heta lišniaje
— Nakolki lohka zamiežniku stać «svaim» u Japonii?
— Pačynać usio z nula ŭ Japonii, nie majučy asablivaj cikavaści da miascovaj kultury, tutejšaha ładu žyćcia i hetak dalej, — vielmi sumniŭnaja ideja. Ja naŭrad ci rekamiendavaŭ by tak rabić.
U mianie takaja cikavaść była, i jana nie zhasła za doŭhi čas. Da taho ž, pražyŭšy tut stolki hadoŭ, ja prosta adčuvaju Japoniju jak druhi dom. Jak miesca sa svaimi plusami i minusami, jakija ŭžo ŭsprymajucca jak norma.
Napeŭna, navat šaści hadoŭ nie spatrebicca, kab zrazumieć, ci padychodzić vam Japonija. Chutčej za ŭsio, dvuch-troch hadoŭ budzie dastatkova, kab vyznačycca.
Na moj pohlad, sprabavać stać japoncam — heta lišniaje. Najvažniejšaje — zastavacca samim saboj.
Z-za peŭnych składanaściaŭ u kamunikacyi mnohija japoncy vielmi samotnyja. Tut chapaje miascovych žycharoŭ, u jakich niama siabroŭ, a jość tolki kantakty.
Pry ŭsim hetym zamiežniku zavieści siabroŭ u Japonii — nie niejkaja niemahčymaja zadača. Kali jość ahulnyja zachapleńni, całkam možna pasiabravać ź japoncami i stać dla ich «svaim». I kali takoje koła sfarmirujecca, vas užo nichto nie budzie ŭsprymać jak zamiežnika.
Heta pytańnie davieru. A kolki času spatrebicca, kab hetaha dasiahnuć, — chutčej zaležyć ad kankretnych ludziej, čym ad hramadstva.
— Što b vy paraili biełarusam, jakija chočuć rełakavacca ŭ Tokia i pracavać na japonskim rynku?
— Tym, chto choča pasprabavać pierajechać u Japoniju, ja b rekamiendavaŭ šukać kampaniju, u jakoj užo jość supracoŭniki-zamiežniki. I jakaja moža dapamahčy z rełakacyjaj i zabiaśpiečyć navučańnie dla dalejšaha prafiesijnaha rostu. Pačynać u Japonii z nula ja b nie rekamiendavaŭ.
Jašče adzin dobry varyjant — spačatku pastupić u moŭnuju škołu. I prosta pažyć tut niejki čas, vyvučajučy movu i nie dumajučy pra pracu.
U Čechii palaki źbili palaka, pryniaŭšy jaho za ŭkrainca z-za šapki ŭ kolerach Vierchniaj Silezii. Chłopiec jechaŭ u viełaprabieh dziela chvoraj na rak ciažarnaj partniorki
Kamientary