Čamu indyjskija leki zabili 9 biełarusaŭ? Mahčyma, čynoŭniki ekanomiać, a daktary bajacca pakarańniaŭ
Prynamsi dzieviać čałaviek pamierli ŭ Biełarusi paśla ŭviadzieńnia na apieracyi niesterylnaha indyjskaha preparatu «Kardyŭreks». Jak takoje mahło zdarycca ŭ krainie strohaha kantrolu i čamu nie varta admaŭlacca ad indyjskich lekaŭ, telekanału «Biełsat» rastłumačyŭ doktar Stanisłaŭ Sałaviej.

Vydańnie «Lusterka» i arhanizacyja Belpol daviedalisia, što sa studzienia da traŭnia 2026 hoda ŭ Biełarusi pamierli jak minimum dzieviać pacyjentaŭ, jakim padčas apieracyj na sercy ŭvodzili adzin i toj ža indyjski adenazin — preparat «Kardyŭreks» (Cardiurex) kampanii Welcure Remedies. U im paźniej znajšli reštki bakteryj. Čamu brakavany preparat trapiŭ u apieracyjnyja, u «Studyi» na «Biełsacie» raskazaŭ namieśnik pradstaŭnicy Abjadnanaha pierachodnaha kabinietu pa sacyjalnaj palitycy pa pytańniach achovy zdaroŭja, miedyk Stanisłaŭ Sałaviej.
Surazmoŭca padkreśliŭ, što biez usich dakumientaŭ ciažka skazać, było heta vypadkovym źbieham abstavin ci zakanamiernym vynikam pracy sistemy. Patrebna paŭnavartasnaje raźbiralnictva.
«U lubym vypadku, takija situacyi, na žal, zdarajucca. Jany zdarajucca navat u krainach ź vielmi žorstkaj rehulacyjaj pa typu ZŠA», — padkreśliŭ jon.
Kampanija, jakaja vyrabiła preparat, nie maje siertyfikataŭ u ZŠA i bolšaści krain Jeŭropy, adznačyŭ Sałaviej. Jana maje tolki łakalnyja siertyfikaty. Ich byccam by pavinna chapać, jany byccam by adpaviadajuć standartam Suśvietnaj arhanizacyi achovy zdaroŭja (SAAZ).
Ale, praciahvaje Sałaviej, viadoma, što atrymańnie miascovaha siertyfikatu bolš prostaje: u Biełaruś nie pryjazdžajuć ekśpierty sa Štataŭ, nie pravodziać žorstkuju pravierku ŭsiaho łancužku pastavak. I treba zrazumieć, jak mienavita preparat trapiŭ u Biełaruś:
«U Biełarusi davoli žorstki farmakantrol, jak by dziŭna heta ni hučała, i tearetyčna ŭsie partyi daśledujucca. I tut uźnikaje łahičnaje pytańnie: była ŭsia partyja brakavanaja — ci ŭ joj byŭ niejki 1 % [brakavany], i vybaračny kantrol prosta jaho prapuściŭ u siłu statystyki? Albo jon išoŭ pavodle paskoranaj pracedury, jakaja dazvalaje paźbiehnuć [kantrolu], abapirajučysia na papiery, pradstaŭlenyja zavodam-vytvorcam?»
Adno z najvažniejšych adroźnieńniaŭ kantrolu lekaŭ u Jeŭrasajuzie i Złučanych Štatach — niemahčymaść padrabić dakumientacyju i vyniki ŭžo ŭziatych testaŭ, zaŭvažyŭ Sałaviej. Indyjskaje ž zakanadaŭstva nie nastolki žorstkaje, miarkujučy pa častacie adklikańnia lekaŭ. Na štości mahli zapluščyć vočy jašče ŭ Indyi na zavodzie vytvorcy, bo adklikać partyju doraha. Mahli vypadkova prapuścić brak na etapie kantrolu partyi. Ale biadu vyjavili na tym etapie, kali preparat užo zabiŭ pacyjentaŭ.
Prablema nie tolki ŭ śmierciach ludziej, a i ŭ reakcyi sistemy
Z adnaho boku, preparat vykarystoŭvaŭsia padčas apieracyj na sercy, kali pacyjenty maksimalna ŭraźlivyja. U Bresckaj abłasnoj balnicy preparat uvodzili 13 pacyjentam — pamierli 8. U pacyjentaŭ, jak vynikaje z uciekłych dakumientaŭ, raźviŭsia sternamiedyjastynit — infiekcyjny praces, kali zapalajecca i nahnojvajecca hrudzina i tkanki ŭnutry hrudnoj kletki. U troch pačaŭsia siepsis, u dvuch była hienieralizavanyja infiekcyja. U mienskim RNPC «Kardyjałohija» preparat atrymali 9 pacyjentaŭ — vaśmiarych vyratavali, adzin pamior. Uva ŭsich vyjavili vysokarezistentnyja bakteryi, a taksama dyjahnastavali siepsis.
«Zapaleńnie paśla apieracyi moža być! Ale kali jano rezkaje i šmat, heta niešta nie toje», — padkreśliŭ Sałaviej.
Z druhoha boku, adznačyŭ jon, heta preparat adnosna vuzkaha ŭžyvańnia, što minimizavała nastupstvy: balnicy, dzie robiać takija apieracyi, možna pieraličyć pa palcach adnoj ruki. Byŭ by to preparat šyrejšaha ŭžyvańnia, achviaraŭ mahło być bolš.
Biada ŭ tym, što Bresckaja balnica nie paviedamiła pra vyjaŭleńnie ŭ kryvi pacyjentaŭ bakteryj ni ŭ haradski, ni ŭ abłasny centr hihijeny i epidemijałohii, padkreśliŭ Sałaviej. Minskaja «Kardyjałohija» paviedamiła — mahčyma, dapuskaje Sałaviej, tamu, što hety RNPC «na asablivym rachunku», jamu bolš darujuć, bo jon pracuje z samymi ciažkimi pacyjentami i maje bližejšyja suviazi ź Ministerstvam achovy zdaroŭja.
Na dumku Sałaŭja, pryčynaj mahła stać takaja «asablivaść» Biełarusi: tut kryminalizavanyja pamyłki daktaroŭ, navat uskładnieńni ŭ pacyjentaŭ. Adpaviedna, navat kali vinavaty nie doktar, a niezaležny ad jaho źbieh abstavin, pakarajuć doktara. Vyšejšych čynoŭnikaŭ za takoje zvyčajna nie karajuć, bo razbor viaduć tyja samyja čynoŭniki.
«Adpaviedna, pieršaja naturalnaja reakcyja kliniki — pasprabavać heta vyrašyć svaimi siłami, nie vynosić śmiećcia z chaty», — ličyć Sałaviej.
Jon zhadaŭ pra historyju, kali doktar-intern atrymaŭ standartnaje ŭskładnieńnie, jakoje ŭ lubym razie budzie ŭ 1—2 pacyjentaŭ z tysiačy, «ciahaŭsia pa prakuraturach». Navat kali takoje skančajecca nie turmoj, a tolki pahrozaj kryminalnaj spravy, heta vializny stres, jakoha daktary imknucca paźbiahać.
Sałaviej dapuskaje, što ŭ Breście daktary ŭsio rabili pravilna na apieracyjnym stale, ale vyrašyli nie ryzykavać sudami i tamu nie spyniali apieracyi ź niebiaśpiečnym preparatam. I ŭ vyniku adbyłosia najhoršaje: nie tolki zahinuli ludzi, ale i byŭ padarvany davier da sistemy, i tak sapsavany ŭ časy kavidu. Pra śmierci nie paviedamili adrazu — i pajšli čutki. Sałaviej dziakuje Belpol i «Lusterku» za toje, što heta było vykryta, ale pytaje:
«Kolki zaraz pacyjentaŭ pabajacca iści na płanavuju apieracyju, jakaja im žyćciova nieabchodnaja, i praz paŭhoda ichniaje žyćcio abarviecca, bo im nie była zroblenaja płanavaja apieracyja?»
Čamu vybrali mienavita hety indyjski preparat?
Biełaruś šmat što zhubiła praz sankcyi i palityčnyja represii. Ale, padkreśliŭ Sałaviej, sankcyi nie raspaŭsiudžvajucca na leki, choć prapahanda lubić hetym manipulavać.
«U hłabalnym sensie tut vyrašaje cana», — patłumačyŭ Sałaviej.
Jość aryhinalnyja preparaty, a jość tak zvanyja dženeryki — preparaty z tym ža hałoŭnym aktyŭnym farmaceŭtyčnym inhredyjentam, ale peŭnymi inšymi inhredyjentami. Dženeryki pačynajuć vyrablać, kali skančajecca patent na aryhinalny preparat. Naprykład, jość vienhierskaja «No-špa», a jość anałahičnyja «Drotavieryn» roznych varyjacyj i vytvorcaŭ (u tym liku biełaruskich), «Notaspazm», «Spazmoł» i inšyja, u jakich asnoŭnaje dziejnaje rečyva toje samaje — drotavieryn. Dženeryki, patłumačyŭ Sałaviej, zvyčajna tańniejšyja. Ale navat kali ich vyrablajuć jeŭrapiejskija kampanii, da ich krychu bolš padazreńniaŭ, čym da aryhinalnych preparataŭ.
Roźnica jość taksama ŭ rehulacyi, praciahnuŭ surazmoŭca. Łakalnaja licenzija kaštuje niekalki dziasiatkaŭ tysiač dalaraŭ, atrymać jaje možna za miesiacy. Jeŭrapiejskaja ci amierykanskaja siertyfikacyja — sprava na miljony i hady. Taja ž «No-špa» i jaje dženeryki nie ŭchvalenaja ni ŭ Štatach, ni ŭ Jeŭrasajuzie, ale lehalna ŭžyvajecca ŭ paŭsotni krain śvietu, u tym liku ŭ Biełarusi.
«To-bok heta nie tak, što niejkaja tam padpolnaja indyjskaja kantora kupiła niejkija tam palonyja leki, — padkreśliŭ Sałaviej. — Heta kampanija, jakaja pastaŭlaje šmat hetych lekaŭ pa Azii, pa Afrycy… Ale ryzyki ŭ hetaj pradukcyi vyšejšyja ŭ siłu mienš žorstkaha kantrolu».
Lubyja leki niasuć ryzyki, dadaŭ surazmoŭca. I jeŭrapiejskija, i amierykanskija leki mohuć dać pabočnyja efiekty, vyklikać alerhii abo mieć brakavanyja tabletki ci ampuły ŭ partyi. Ad taho, što adbyłosia ŭ «Kardyŭreksam», nie zastrachavanaja nivodnaja sistema achovy zdaroŭja. Absalutna biaśpiečnych lekaŭ niama, ale heta nie značyć, što treba admaŭlacca ad miedycyny. I indyjskija leki — nie značyć «kiepskija leki».
Važnaja, davodziŭ Sałaviej, chutkaść reakcyi miedykaŭ, kali štości idzie nie tak. U vypadku z «Kardyŭreksam» treba było jak najchutčej prypynić płanavyja apieracyi, pravieści infiekcyjny kantrol i papiaredzić inšyja balnicy: «Viedajem, što jość voś heta, dziejničajcie tak i tak». Heta mahło b uratavać žyćci. Ale bojaź prablemaŭ z zakonam pryviała da taho, što minskamu RNPC daviałosia paŭtarać šlach bresckaj balnicy i šukać pryčyny trahiedyi. I bojaź ahałošvańnia pryviała da straty davieru.
«Kali b Minzdaroŭja adrazu skazała, što «ŭ nas katastrofa, budziem raźbiracca, nie panikujcie», heta dało b značna mienš doŭhaterminovych prablem», — paŭtaryŭ Sałaviej.
Raźbiracca z hetym daviadziecca jašče nie piać i nie dziesiać hadoŭ. Tym bolš kali ŭ Biełarusi pacyjenty časta pazbaŭlenyja vybaru pamiž jeŭrapiejskimi, amierykanskimi i tańniejšymi lekami. Sałaviej spadziajecca, što budzie vyśvietlena, čamu prablema prajšła mima biełaruskaha kantrolu, a trahiedyja stanie ŭrokam.
Dzieviać čałaviek pamierli ŭ Breście i Minsku — usim im uvodzili adnyja i tyja ž leki. U preparacie znajšli bakteryi
U Minsku praviali składanuju apieracyju pa adnaŭleńni krovazvarotu ŭ nazie
Asabistaja doktarka Łukašenki stała ŭładalnicaj sietki aptek
U mieduniviersitety sioleta budzie niedabor? Minzdaroŭja prakamientavała
Kamientary
Šmat ludziej pakutuju ad niedachopu lekaŭ