Pasoł Ukrainy pa pytańniach Biełarusi: Kijeŭ moža sustrecca z Łukašenkam, kali heta ŭratuje žyćci

Što Ukraina čakaje ad biełaruskich demakratyčnych sił?

— Biełaruskaja apazicyja dla Ukrainy siońnia — heta prosta maralny partnior, sajuźnik ci ŭsio ž realny palityčny subjekt?

— Pakolki prezident vyrazna zajaviŭ, što my adździalajem režym Łukašenki ad biełaruskaha naroda, biełaruskija demakratyčnyja siły i jość tym subjektam, jaki dla ŭkrainskaj dziaržavy źjaŭlajecca reprezientatyŭnym pradstaŭnikom biełaruskaha naroda.

Biełaruskija demakratyčnyja siły majuć patencyjał paśla źmieny režymu Łukašenki pryjści da kiraŭnictva krainaj i zabiaśpiečyć demakratyčnaje, niezaležnaje raźvićcio Biełarusi jak nacyjanalnaj dziaržavy i rehijanalnaha jeŭrapiejskaha hulca.

— Biełaruskaja apazicyja nie maje realnaj ułady: jana nie kantraluje ni nieba, ni vojska, ni terytoryju Biełarusi. Čaho Ukraina čakaje ad jaje siońnia?

— My chacieli b, kab va ŭkrainskaj dziaržavy byli partniory jak ź biełaruskaha, tak i z rasijskaha demakratyčnaha asiarodździa, jakija mahli b realna źmianić situacyju ŭ svaich krainach. Bo sprava źmieny režymu, demakratyčnaha tranzitu hetych krain — heta całkam adkaznaść samich hetych narodaŭ. Demakratyčnyja siły pavinny ŭziać na siabie lidarstva i źmianić hetyja aŭtarytarnyja režymy ŭ svaich krainach.

Čamu Kijeŭ źmianiŭ staŭleńnie da Cichanoŭskaj

— Čamu mienavita ciapier ukrainskaja palityka da biełaruskich demakratyčnych sił źmianiłasia? Čamu paśla doŭhaha čakańnia sioleta ŭ mai adbyłasia sustreča Uładzimira Zialenskaha i Śviatłany Cichanoŭskaj?

— Łohika Ukrainy — nie liniejnaja łohika dziaržaŭnaj palityki mirnaj krainy. U nas usio pryviazana da łohiki vajny. Ukraina znachodzicca ŭ stanie vajny z Rasijskaj Fiederacyjaj, i ŭ toj ci inšy momant kiraŭnictva dziaržavy vyznačaje pryjarytetnaść svaich dziejańniaŭ dla taho, kab Ukraina vystajała i, vielmi pažadana, pieramahła ŭ hetaj vajnie.

Kali na pačatku šyrokamaštabnaha ŭvarvańnia Biełaruś usprymałasia, choć jurydyčna na zakanadaŭčym uzroŭni heta nie było pryznana, jak suahresar, to ŭ palityčnym płanie heta hučała. Abmiežavańni pravoŭ hramadzian Biełarusi na terytoryi Ukrainy byli takimi ž, jak i abmiežavańni adnosna hramadzian Rasijskaj Fiederacyi.

Takim čynam, ukrainskaja dziaržava pakazvała, što stavicca da Biełarusi i Rasii jak da suahresaraŭ.

— Čamu Ukraina peŭny čas starałasia minimizavać publičnuju krytyku Łukašenki?

— Pytańnie było vyrašana dypłamatyčnym šlacham, choć i nie praz publičnyja kanały. Biełaruś pierastała davać svaju terytoryju dla rasijskich vojsk. Rasijskija vojski pastupova, u asnoŭnaj svajoj masie, byli vyviedzienyja. Zastalisia dźvie-try vajskovyja bazy z abmiežavanym kantynhientam rasijskich vojsk, jakija vykonvajuć tam šerah funkcyjanalnych abaviazkaŭ, ale niepasredna ŭ vajnie suprać Ukrainy nie ŭdzielničajuć.

Tamu z ukrainskaha boku była takaja pazicyja: kab minimizavać niebiaśpieku z poŭnačy, režym Łukašenki nie buduć zališnie krytykavać publična. Usie namahańni byli skiravanyja na toje, kab nie dapuścić vajennych dziejańniaŭ z poŭnačy. Heta meta była dasiahnuta.

Ale režym Łukašenki zamiest taho, kab skarystacca hetaj mahčymaściu i dalej adychodzić ad vajny, vykarystaŭ hety čas dla pavieličeńnia dapamohi Rasijskaj Fiederacyi z boku vajskova-pramysłovych pradpryjemstvaŭ, a taksama dla davańnia terytoryi. Heta pakazała, što nie zaŭvažać prablemu stała daražej, čym raniej. Vorah uzmacniajecca.

Ci sapraŭdy Ukraina razmaŭlaje z Łukašenkam?

— Što jašče Łukašenka musiŭ by zrabić, kab Kijeŭ pierastaŭ havaryć pra Biełaruś jak pra suahresara — nie tolki za 24 lutaha 2022 hoda, ale i siońnia?

— Maksimalna pažadana było b, kab Respublika Biełaruś pierastała być sajuźnicaj Rasii, vyjšła z tych pahadnieńniaŭ, jakija padpisanyja ŭ miežach tak zvanaj sajuznaj dziaržavy. Biełaruś pavinna była b ruchacca šlacham transfarmacyi ŭ bok demakratyzacyi svajoj dziaržavy i nie vykarystoŭvać svaju terytoryju dla abychodu Rasijaj sankcyj.

Tady pastupova niebiaśpieka z poŭnačy dla Ukrainy źmienšyłasia b, a dla biełaruskaha hramadstva źjaviłasia b pierśpiektyva demakratyzacyi i palapšeńnia svajho stanovišča, u tym liku na mižnarodnaj arenie.

— Łukašenka zajaŭlaŭ, što biełaruski bok maje kantakty z pradstaŭnikami Ukrainy. Ci sapraŭdy adbyvajucca razmovy aficyjnaha Minska z vysokapastaŭlenymi ŭkrainskimi čynoŭnikami?

— Toje, što adbyvajecca kamunikacyja pamiž Ukrainaj i Biełaruśsiu, heta dakazany fakt. Pa-pieršaje, choć by tamu, što ambasada Ukrainy ŭ Biełarusi nie zakrytaja, dypłamatyčnyja adnosiny nie razarvanyja.

Znoŭ ža, my bačym pastajanny prachod praz terytoryju Biełarusi ŭkrainskich i rasijskich vajennapałonnych. I heta pakazvaje, što biez kamunikacyi z režymam Łukašenki heta było b niemahčyma. Tamu my možam mierkavać i bačym prykłady realizacyi taho, što takija kamunikacyi adbyvajucca. Na jakim uzroŭni i chto z kim sustrakajecca — nieviadoma.

— Pavodle vašaj acenki, Alaksandr Łukašenka — heta samastojny subjekt, jaki prymaje rašeńni i ŭpłyvaje na situacyju va Ukrainie, ci ŭsio ž taki proksi Rasii, dzie ŭsim kirujuć Pucin i Kreml?

— Heta vielmi sproščanaje bačańnie palityki. Tak heta nie pracuje. Łukašenka ŭ niečym subjektny, u niečym — proksi, u niečym — niepasredna satelit Pucina. Tamu kožnaje pytańnie patrabuje analizu, i ad hetaha analizu zaležyć vysnova: dzie samastojnaje dziejańnie Łukašenki, dzie miaža jaho samastojnych krokaŭ, a dzie — pramoje ŭkazańnie Kramla, jakoje jon vykonvaje.

Toje, što Łukašenka maksimalna zaležny ad Kramla, nie vyklikaje sumnieńniaŭ. Ale nakont jahonych kankretnych krokaŭ ciažka adkazać, što jon robić pavodle ŭłasnaha žadańnia, a što — pad prymusam Kramla.

Jon sprabuje bałansavać. Jon jeździŭ da Pucina na Vałdaj, jeździŭ u Kitaj, u inšyja krainy. Jon sprabuje ŭtrymacca pry ŭładzie. Heta toje, što my dakładna viedajem.

— Kali Ukraina dapuskaje sustreču z Pucinym, ci dapuskaje Kijeŭ, što maje sens sustrecca i z Łukašenkam? Ci jość ź im pra što damaŭlacca?

— Jość katehoryja kaštoŭnaściaŭ, a jość katehoryja vyžyvańnia. Kali va ŭmovach vajny ŭźniknie nieabchodnaść dla taho, kab źmienšyć kolkaść čałaviečych achviar, naohuł spynić vajennyja dziejańni, i prezidentu Ukrainy ci kamuści ź dziaržaŭnych słužboŭcaŭ Ukrainy budzie nieabchodna sustrecca z tym ci inšym praciŭnikam, pradstaŭnikom supraćlehłaha boku, to takija dziejańni, mahčyma, buduć ažyćcioŭlenyja.

Ja nie kažu, što heta abaviazkova adbudziecca. Ale kali cana hetaj sustrečy budzie vartaja taho, kab sustrecca, asabliva dziela zachavańnia čałaviečych žyćciaŭ, to mahčyma ŭsio.

Čamu nie vyrašajucca prablemy biełarusaŭ va Ukrainie?

— My nazirajem dramatyčnyja situacyi, kali biełarusy, jakija vałanciorać abo vajavali za Ukrainu, nie mohuć atrymać dakumienty, a časam vymušanyja pakidać krainu. Čamu heta adbyvajecca?

— Nasamreč heta pytańnie, mabyć, nie da mianie jak pradstaŭnika Ministerstva zamiežnych spraŭ. Kab atrymać paŭnavartasny adkaz, treba pytacca pra heta ŭ pradstaŭnikoŭ dziaržaŭnaj mihracyjnaj słužby, jakaja zajmajecca lehalizacyjaj zamiežnych hramadzian na terytoryi Ukrainy.

Ja nie mahu adkazvać za dziejnaść inšych orhanaŭ centralnaj vykanaŭčaj ułady. Jość zakanadaŭstva, u miežach jakoha jany dziejničajuć. Ja taksama dziejničaju ŭ miežach svaich paŭnamoctvaŭ.

Jość inšyja šlachi. Jany składanyja, ale Ukraina sprabuje va ŭmovach vajny prytrymlivacca litary zakona i demakratyčnych normaŭ. U miežach hetych normaŭ časam zdajecca, što jany stvarajuć dla ludziej ciažkaści. Ale heta peŭnyja zaścierahalniki dla taho, kab dziaržava vystajała, kab dziaržava isnavała i mahła harantavać biaśpieku svajmu narodu.

Časam pad heta traplajuć i inšyja hramadzianie, u tym liku hramadzianie Biełarusi abo asoby biez hramadzianstva. Ale, prabačcie, časam i hramadzianie Ukrainy pakutujuć ad abmiežavańniaŭ. Nasamreč hetyja pakuty mienš niebiaśpiečnyja, čym nastupstvy vajny, jakija my majem praz rasijskuju ahresiju.

Tamu ja zaklikaŭ by vašych hledačoŭ i čytačoŭ razumieć: Ukraina znachodzicca va ŭmovach vajny. Hetyja ŭmovy składanyja, i ŭsia dziaržava skiravanaja na toje, kab zabiaśpiečyć pieramohu. Prablemy jość, ale ź imi pracujuć.

• 4
• 0
• 1
• 2
• 1
• 0
• 0
• 0