Stali chadzić pavolniej? Mahčyma, prablema ŭ vušach, a nie ŭ sustavach
Ludzi, jakija pačynajuć chadzić pavolniej, časta śpisvajuć heta na ŭzrost, sustavy abo stomlenaść. Ale novaje maštabnaje daśledavańnie pakazvaje: pryčyna moža być značna mienš vidavočnaja — paharšeńnie słychu. Navukoŭcy vyjavili suviaź pamiž strataj słychu i źnižeńniem chutkaści chady, a daktary ŭsio čaściej nazyvajuć słych adnym z klučavych faktaraŭ zdarovaha stareńnia.
Kali čałaviek pačynaje chadzić pavolniej, jon redka dumaje pra vušy. Zvyčajna padazrajuć prablemy z kaleniami, sercam abo ahulnuju fizičnuju formu. Ale daśledavańnie, praviedzienaje Apple razam ź Mičyhanskim univiersitetam, pakazała: paharšeńnie słychu taksama moža ŭpłyvać na toje, jak chutka i ŭpeŭniena my ruchajemsia.
Jak piša WSJ, u daśledavańni vykarystali danyja bolš jak 57 tysiač karystalnikaŭ iPhone, jakija dobraachvotna padzialilisia infarmacyjaj praz prahramu Apple Research. Smartfony i navušniki źbirali źviestki pra chutkaść chady ludziej u paŭsiadzionnym žyćci, a taksama vyniki testaŭ słychu. Danyja ab chutkaści chady adlustroŭvajuć realny temp udzielnikaŭ u paŭsiadzionnych situacyjach, kali telefon znachodzicca pry ich. Chutkaść chady čałavieka raźličvałasia jak siaredniaje značeńnie ŭsich dastupnych vymiareńniaŭ za pieryjad da hoda da i paśla prachodžańnia testu słychu.
Analiz pakazaŭ vyraznuju tendencyju: čym macniejšaja strata słychu, tym pavolniej čałaviek chodzić. Asabliva prykmietna heta ŭ ludziej paśla 60 hadoŭ.
Čamu tak adbyvajecca?
Navukoŭcy padkreślivajuć, što suviaź pamiž słycham i chadoj jašče nie da kanca vyvučanaja. Adnak isnuje niekalki mahčymych tłumačeńniaŭ. Adno ź ich — pavyšanaja nahruzka na mozh. Kali čałaviek drenna čuje, mozh vymušany pastajanna prykładać dadatkovyja namahańni, kab raspaznavać huki i słovy. Na heta sychodzić častka resursaŭ, jakija ŭ inšym vypadku vykarystoŭvalisia b dla kaardynacyi ruchaŭ i padtrymańnia chutkaści.
Svaju rolu mohuć adyhryvać i prablemy ŭnutranaha vucha, jakoje adkazvaje nie tolki za słych, ale i za raŭnavahu. Kali čałaviek adčuvaje niestabilnaść abo lohkaje hałavakružeńnie, jon instynktyŭna pačynaje ruchacca aściarožniej i pavolniej. Akramia taho, dla ŭpeŭnienaj chady čałavieku važnyja hukavyja sihnały navakolla — naprykład, ułasnyja kroki. Kali hetyja huki ŭsprymajucca horš, chada taksama moža źmianiacca.
Miedyki adznačajuć jašče adzin važny faktar — psichałahičny. Ludzi sa źnižanym słycham časta pačynajuć mienš kantaktavać z asiarodździem, radziej vychodziać z domu i ŭvohule mienš ruchajucca. Heta pastupova adbivajecca i na fizičnaj formie.
Chutkaść chady ŭ sučasnaj miedycynie ličycca važnym pakazčykam ahulnaha zdaroŭja. Daktary navat nazyvajuć jaje «šostym žyćciovym pakazčykam» — naroŭni z pulsam, ciskam i tempieraturaj. Dobraja chutkaść śviedčyć pra toje, što serca, lohkija, myšcy i niervovaja sistema pracujuć zładžana.
Papiarednija daśledavańni ŭžo źviazvali stratu słychu z pavyšanaj ryzykaj demiencyi, depresii, sacyjalnaj izalacyi i padzieńniaŭ. Ciapier ža vialikaja kolkaść realnych danych ad karystalnikaŭ smartfonaŭ stała dadatkovym paćviardžeńniem taho, što prablemy sa słycham mohuć adbivacca na ŭsim arhaniźmie.
Pry hetym śpiecyjalisty adznačajuć: svoječasovaje vykarystańnie słychavych aparataŭ moža palepšyć jakaść žyćcia i źnizić niekatoryja ryzyki dla zdaroŭja. Trochhadovaje daśledavańnie Univiersiteta Džonsa Chopkinsa raniej pakazała, što ŭ pažyłych ludziej sa słychavymi aparatami pavolniej raźvivajecca kahnityŭnaje paharšeńnie i radziej zdarajucca padzieńni. Ale ci mohuć słychavyja aparaty niepasredna viarnuć raniejšuju chutkaść chady, navukoŭcy pakul nie viedajuć.
Śpiecyjalisty rajać sačyć za svajoj chadoj na praciahu jak minimum šaści miesiacaŭ, pierš čym rabić vysnovy ab źmienach u chutkaści, jakimi varta padzialicca z doktaram. Mnohija faktary mohuć upłyvać na vaš temp u kankretny dzień ci tydzień. Adnak stabilnaje źnižeńnie chutkaści ź ciaham času moža być sihnałam prablemy — ci to sa słycham, ci to z čymści inšym.
Kamientary