Dźmitryj Siemčanka: Ja pryjšoŭ u puł Łukašenki bicca z Rasijaj
Były palitviazień i žurnalist prezidenckaha puła Dźmitryj Siemčanka ŭ novym vypusku TOKu patłumačyŭ, čamu pramianiaŭ svabodu reparciora na pracu ŭ pule adzinaha niedatykalnaha čałavieka ŭ krainie.
Žurnalist Dźmitryj Siemčanka z Mahilova z 2009 pa 2020 hod pracavaŭ na telekanale ANT. Z 2014‑ha — u składzie žurnalisckaha puła Łukašenki.
13 žniŭnia 2020 hoda Dźmitryj zvolniŭsia z ANT, a ŭ vieraśni jaho pakarali administracyjnym aryštam za ŭdzieł u pratesnym maršy.
U kancy 2022 hoda Siemčanku znoŭ zatrymali, i paśla dvuch terminaŭ pa 15 sutak vystavili abvinavačańnie pavodle artykuła 130 Kryminalnaha kodeksa (raspalvańnie varožaści).
U sakaviku 2023 hoda Dźmitryju prysudzili try hady źniavoleńnia. Vyjšaŭ na svabodu jon u lipieni 2025 hoda, całkam adbyŭšy termin. Praz dva miesiacy razam z žonkaj vyjechaŭ z krainy.
Zhadvajučy svoj pierachod u skład puła Łukašenki, Siemčanka nahadvaje, što heta adbyłosia ŭ 2014 hodzie paśla akupacyi Rasijaj Kryma i častki Danbasa:
«Rasija pačynaje žerci svaje, jak jany ličać, terytoryi, jakija naležali hetaj impieryi. I ja razumieŭ, što hety histaryčny čas, kali Rasija moža nas uvohule zžerci».
Jak davodzić žurnalist, u toj momant jon bačyŭ u Łukašenku nie «niejkaha tam patryjota», ale čałavieka, čyja ŭłada faktyčna harantavała suvierenitet Biełarusi:
«Jaho ŭłasnaje kresła stała jak by sinonimam suvierenitetu. Bo jon nie addaje svajo kresła, jon nie addaje svaju ŭładu Rasii i nie addaść. Ja razumieŭ, što jon budzie zaraz bicca za svajo kresła. I kali Rasija nie zmoža zžerci nas u hety histaryčny pieryjad, u nas budzie šaniec pabudavać nacyjanalny padmurak».
«Ja prychodžu ŭ puł u toj momant — bicca z Rasijaj. (…) Tak, heta niejki rost pa karjernaj leśvicy. Heta tak. (…) Ale kali mnie zadavali pytańnie: «Čamu ty zaraz budzieš pracavać tam?», — ja kazaŭ, tamu što Rasija nie pavinna nas zžerci ŭ hety momant», — adznačaje Dźmitryj i pierakonvaje, što ŭ toj čas jaho ličyli na kanale zaŭziatym nacyjanalistam.
Siemčanka nahadvaje, što sam Łukašenka nie pryznaŭ Danbas i akupacyju Kryma, pajechaŭ na inaŭhuracyju Parašenki. Da hetaha nie byli pryznanyja Paŭdniovaja Asiecija i Abchazija. A ŭ Viciebsku ŭ 2014 hodzie byŭ pastaŭleny pomnik Alhierdu.
«U sistemie ŭ toj momant było šmat nacyjanalna aryjentavanych ludziej, jakija chacieli skarystacca hetym histaryčnym pieryjadam, kab uzmacnić nacyjanalny padmurak. (…) Byli ludzi, tak zvanyja ruskamircy, u toj momant, jakija chacieli, kab Rasija nas zžerła narešcie», — zaŭvažaje Dźmitryj.
Siemčanka apisvaje toj pieryjad jak adnosna adkryty i navat pierśpiektyŭny.
«Ja mahu aśviatlać niejkija rečy, i ja mahu kazać u hetych siužetach, što dobra, treba voś tak rabić. Libieralizacyja biznesu — dobra. Naładžvać niejkija tam suviazi ź Jeŭraźviazam — dobra. Što my taksama Jeŭropa — dobra. Što my niezaležnaja kraina — dobra».
Kamientary
Łukašenkaŭskaja "stabilnaść" - heta ledź nie kalka z brežnieŭskaha "zastoju", ab jakim saŭki ŭzhadvajuć z nastalhijaj, zabyvajučysia ab šmatlikich hrandyjoznych ekanamičnych prablemach tych časoŭ. Chiba što "zastoj" trymaŭsia na vybuchnuŭšych koštach na naftu, a "stabilnaść" - na rasiejskich datacyjach. I kali košty na naftu zdulisia - nieŭzabavie skončylisia i zastoj, i SSSR. I niama nivodnaj krainy albo mižnarodnaj instytucyi, jakaja pahadziłasia b istotna zamianić rasiejskuju padtrymku Biełarusi biez palityčna nieprymalnych dla ŭłady Łukašenki reform.
Spadar Siemčanka farmuluje nastolki univiersalnuju admazku, što kali ŭ Rasiei adbudziecca niešta fatalnaje, to ŭsio dziejnyja łukašysty pačnuć apraŭdvacca adnolkava - my byli z Łukašenkaj, kab supraćstajać Rasiei i zachavać niezaležnuju Biełaruś. Navat Karpiankoŭ i Azaronak. A kali ŭ ich spytajucca - a navošta vy vyniščali biełaruskuju movu, biełaruščynu i BČB-ściah, žorstka represavali niazhodnych, prasoŭvali "rasiejski śviet", sustrakali rasiejskich ahresaraŭ z chlebam-sollu, hieraizavali vajskovych złačyncaŭ z Vahniera i zarablali na kryvi ŭkraincaŭ, to jany adkažuć taksama adnolkava: hetkim čynam my majstarski manieŭravali pierad Rasiejaj, kab pieraduchilić adzinamomantavuju aneksiju. A pakul ŭ Rasiei ničoha nie adbyvajecca - to jany z entuzijazmam buduć praciahvać rabić svaju brudnuju spravu, budavać karjery ŭ sistemie Łukašenki i zarablać hrošy, ni kropli nie turbujučysia ab skradzienaj i źniščanaj Łukašenkaj i imi budučyni Biełarusi. Aznajomciesia z dakładam spadara Kruka - tam sapraŭdy žachlivyja vysnovy.
Ludzi sprabujuć stvaryć celny paśladoŭny vobraz svajoj asoby i svajoj dziejnaści, a jon nie abaviazkova isnuje. Byŭ inšy čas, inšyja matyvy, kryteryi. Tak, mahli i karjeru rabić, a maralny vybar nie vyhladaŭ dla ich nastolki vidavočnym, jak zaraz.
Heta nie krytyka pra "pieraabulisia". U 2020-m jany zdoleli zrabić mužny maralny vybar, heta hałoŭnaje.
U vas spasyłka na videa sastarełaja, nie pakazvajecca. [Red. — Dziakuj, vypravili]
I niejak soramna iznoŭ bačyć na vokładcy (aktualnaj, znajšoŭ sam) pysu Łukašenki. Chto b rastłumačyŭ mety hetaha łukašenka-markietynhu ŭ biełaruskim jutubie...
[Zredahavana]