Navuka i technałohii

Antarktyda maje «hravitacyjnuju dzirku». Što heta takoje i ci niasie pahrozu płaniecie?

U Antarktydzie isnuje tak zvanaja «hravitacyjnaja dzirka» — vobłaść, dzie siła pryciahnieńnia słabiejšaja, čym u inšych častkach płaniety. Hetaja źjava farmavałasia na praciahu miljonaŭ hadoŭ hłyboka pad pavierchniaj kantynienta, pišuć daśledčyki ŭ časopisie Scientific Reports.

Zdymak ilustracyjny. Fota: freepik.com

Zvyčajna hravitacyju ŭsprymajuć jak pastajannuju vieličyniu, ale nasamreč jana źmianiajecca ŭ zaležnaści ad ščylnaści parod u nietrach Ziamli. Tam, dzie hravitacyja słabiejšaja, pavierchnia akijana krychu nižejšaja adnosna siaredniaj formy Ziamli (hieoida), bo vada imkniecca da zon z macniejšym pryciahnieńniem. U Antarktydzie heta panižeńnie vyjaŭlajecca asabliva vyrazna.

Navukoŭcy śćviardžajuć, što hetaja asablivaść nie niasie niepasrednaj pahrozy płaniecie. Adnak jaje vyvučeńnie moža dapamahčy lepš zrazumieć, jak farmavalisia bujnyja ledavikovyja ščyty i jak jany ŭpłyvajuć na klimat i ŭzrovień mora.

Dla daśledavańnia «hravitacyjnaj dzirki» vykarystoŭvajucca siejśmičnyja chvali ad ziemlatrusaŭ. Jany dazvalajuć nibyta «praśviatlić» nietry Ziamli i stvaryć trochmiernuju madel unutranych struktur płaniety. Atrymanuju infarmacyju paraŭnoŭvajuć sa spadarožnikavymi danymi pra hravitacyjnaje pole.

Kampjutarnaje madelavańnie dazvoliła navukoŭcam «viarnucca» prykładna na 70 miljonaŭ hadoŭ tamu i vyśvietlić, što 30—50 miljonaŭ hadoŭ tamu heta hravitacyjnaja anamalija była mienš vyjaŭlenaj. Hety pieryjad supadaje ź istotnymi klimatyčnymi źmienami i farmavańniem antarktyčnych ledavikoŭ, jakija istotna ŭpłyvajuć na ŭzrovień suśvietnaha akijana i jaho chimičny skład.

Daśledčyki miarkujuć, što dalejšaje vyvučeńnie hetaj źjavy dapamoža lepš zrazumieć suviaź pamiž pracesami ŭ hłybiniach Ziamli i źmienami klimatu na jaje pavierchni.

Kamientary

Ciapier čytajuć

«Bulba» z Oršy pajšoŭ vajavać za Rasiju — ciapier siastra šukaje jaho ci chacia b jaho pareštki4

«Bulba» z Oršy pajšoŭ vajavać za Rasiju — ciapier siastra šukaje jaho ci chacia b jaho pareštki

Usie naviny →
Usie naviny

Arciom Leŭšunoŭ zakinuŭ debiutnuju šajbu ŭ hetym siezonie ŭ NCHŁ

U Hiermanii robat čapiŭsia da 16‑hadovaj dziaŭčyny. Chto budzie pakarany?11

Troje dziaciej i adzin darosły zahinuli ŭ vyniku stralby ŭ pačatkovaj škole ŭ ZŠA

Znajšli pieršuju zialonuju zorku. Raniej ličyłasia, što takich nie byvaje2

Z kamisii pa viartańni aficyjna vyklučyli svajho aryštavanaha siabra1

Jak časta treba zajmacca seksam, kab chutčej zaciažaryć? Navukoŭcy nazvali aptymalnuju častatu5

U Rasii zatrymali biełarusa, jaki stvaryŭ kartu «Chałva». Jon nibyta prysvoiŭ 100 miljonaŭ dalaraŭ2

«Joj zvanili pa 35 razoŭ na dzień». 51‑hadovaja minčanka addała machlaram usie aščadžeńni i nieŭzabavie pamierła3

U Hłuskim rajonie žančyna stvaryła muziej pad adkrytym niebam FOTY1

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

«Bulba» z Oršy pajšoŭ vajavać za Rasiju — ciapier siastra šukaje jaho ci chacia b jaho pareštki4

«Bulba» z Oršy pajšoŭ vajavać za Rasiju — ciapier siastra šukaje jaho ci chacia b jaho pareštki

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić