Антарктыда мае «гравітацыйную дзірку». Што гэта такое і ці нясе пагрозу планеце?
У Антарктыдзе існуе так званая «гравітацыйная дзіркa» — вобласць, дзе сіла прыцягнення слабейшая, чым у іншых частках планеты. Гэтая з’ява фармавалася на працягу мільёнаў гадоў глыбока пад паверхняй кантынента, пішуць даследчыкі ў часопісе Scientific Reports.
Звычайна гравітацыю ўспрымаюць як пастаянную велічыню, але насамрэч яна змяняецца ў залежнасці ад шчыльнасці парод у нетрах Зямлі. Там, дзе гравітацыя слабейшая, паверхня акіяна крыху ніжэйшая адносна сярэдняй формы Зямлі (геоіда), бо вада імкнецца да зон з мацнейшым прыцягненнем. У Антарктыдзе гэта паніжэнне выяўляецца асабліва выразна.
Навукоўцы сцвярджаюць, што гэтая асаблівасць не нясе непасрэднай пагрозы планеце. Аднак яе вывучэнне можа дапамагчы лепш зразумець, як фармаваліся буйныя ледавіковыя шчыты і як яны ўплываюць на клімат і ўзровень мора.
Для даследавання «гравітацыйнай дзіркі» выкарыстоўваюцца сейсмічныя хвалі ад землятрусаў. Яны дазваляюць нібыта «прасвятліць» нетры Зямлі і стварыць трохмерную мадэль унутраных структур планеты. Атрыманую інфармацыю параўноўваюць са спадарожнікавымі данымі пра гравітацыйнае поле.
Камп’ютарнае мадэляванне дазволіла навукоўцам «вярнуцца» прыкладна на 70 мільёнаў гадоў таму і высветліць, што 30—50 мільёнаў гадоў таму гэта гравітацыйная анамалія была менш выяўленай. Гэты перыяд супадае з істотнымі кліматычнымі зменамі і фармаваннем антарктычных ледавікоў, якія істотна ўплываюць на ўзровень сусветнага акіяна і яго хімічны склад.
Даследчыкі мяркуюць, што далейшае вывучэнне гэтай з’явы дапаможа лепш зразумець сувязь паміж працэсамі ў глыбінях Зямлі і зменамі клімату на яе паверхні.
Цяпер чытаюць
Замест парэшткаў Вітаўта за сцяной Віленскай катэдры знайшлі толькі кучу камянёў. Але ўлады Літвы гатовыя выдаткаваць на працяг пошукаў яшчэ 1,5 мільёна еўра2828
Каментары