Navuka i technałohii11

Kamary, jakija zabivajuć sabie padobnych, mohuć dapamahčy zmahacca z zaraznymi chvarobami

Na dapamohu pryjšła hiennaja inžynieryja, piša Wired.

Fota: James Gathany, USCDCP

Kamar Aedes aegypti — heta viadomy pieranosčyk virusaŭ žoŭtaj lichamanki, denhie, čukuhuńji i zika. Heta adzin z samych niebiaśpiečnych dla čałavieka vidaŭ kamaroŭ u śviecie. Tolki lichamanka denhie letaś zabrała žyćci bolš jak piacisot brazilcaŭ — i tamu tam rašylisia na śmieły ekśpierymient.

Na dapamohu pryjšła hiennaja inžynieryja. Jana robić tak, što ŭ papulacyi vyžyvajuć tolki samcy — i heta važna, bo samki kusajuć ludziej i pieradajuć chvaroby. Daśledavańnie pakazała, što za 11 miesiacaŭ udałosia źmienšyć papulacyju Aedes aegypti na 88—96 adsotkaŭ u miescach, dzie pravodziŭsia ekśpierymient.

Madyfikavanyja samcy sparvajucca ź dzikimi samkami, ale samaabmiežavalny hien nie dazvalaje vyžyvać naščadkam samak. Hety hien, stvorany ŭ łabaratoryi, ale zasnavany na elemientach, znojdzienych u kišečnaj pałačcy i virusie prostaha hierpiesu, prymušaje kletki naščadkaŭ samak vyrablać šmat białku pad nazvaj tTAV. Heta parušaje zdolnaść kletak vypracoŭvać inšyja važnyja białki, nieabchodnyja dla raźvićcia. U vyniku samki hinuć da taho, jak pačnuć kusacca. Samcy vyžyvajuć i niasuć kopiju samaabmiežavalnaha hiena, jaki jany mohuć pieradać dalej.

Čytajcie taksama: Doktar nazvała pryščepki, jakija dapamohuć pry trydemii vosieńniu i zimoj 2022 hoda

U samcoŭ kamaroŭ karotki termin žyćcia — usiaho siem-dziesiać dzion, a hetaja prykmieta stanovicca ŭsio mienš raspaŭsiudžanaj u kožnym nastupnym pakaleńni samcoŭ. Urešcie jana źnikaje ŭ hienafondzie. Heta aznačaje, što nieabchodna bolš vypuskaŭ.

Heta pieršaje apublikavanaje daśledavańnie, u jakim vykarystoŭvalisia jajki, a nie darosłyja samcy. Papiarednija sproby z bolš rańnimi viersijami hienna-madyfikavanych kamaroŭ patrabavali, kab navukoŭcy vyvodzili ich u łabaratoryi, sartavali ich pa pole i vypuskali samcoŭ u testavaj zonie. Ciapier jajki pastaŭlajucca ŭ skryncy z vadoj, što tańniej i mienš pracajomka. Praź niekalki dzion paśla taho jak navukoŭcy dadajuć vadu, samcy kamaroŭ vyłuplajucca i šukajuć sabie paru. Oxitec atrymała dazvoł na prodaž praduktu ad brazilskich dziaržaŭnych rehulataraŭ u 2020 hodzie, i ciapier skrynki ź jajkami dastupnyja dla pradpryjemstvaŭ i chatnich haspadarak.

Hienna-madyfikavanyja kamary musiać pryjści na zamienu piestycydam, jakija škodziać navakolnamu asiarodździu. Da prykładu, u 1950-ja papulacyju kamaroŭ źmianšali z dapamohaj DDT, ale, kali stała zrazumiełaja jaho škodnaść dla zdaroŭja, to jahonaje vykarystańnie spynili i z taho času kamary pačali pładzicca bolš aktyŭna.

Biez adkazu zastajecca adno vialikaje pytańnie: ci sapraŭdy vypusk u pryrodu hetych kamaroŭ źnižaje pieradaču zachvorvańniaŭ. Kampanija Oxitec jašče nie pravodziła daśledavańniaŭ upłyvu svaich kamaroŭ na zdaroŭje. Navat źniščeńnie kamaroŭ na peŭnaj terytoryi nie abaviazkova viadzie da vykaranieńnia zachvorvańniaŭ, jakija jany raspaŭsiudžvajuć, bo kamary zaŭsiody mohuć mihravać.

Čytajcie jašče:

Navukoŭcy stvaryli embryjon myšy z nula, biez vykarystańnia pałavych kletak

Mocnaja soniečnaja bura adnojčy źniščyć internet. I my da hetaha nie hatovyja

Kamientary1

  • Kažan
    06.12.2022
    Adnak kamary zajmajuć svaju nišu ŭ ekalahičnym łancužku. Ich źniknieńnie pryviadzie da prablemaŭ.

Ciapier čytajuć

Što pościać biełaruskija sielebrycis, jakija apynulisia pad bombami i dronami ŭ krainach Bližniaha Uschodu4

Što pościać biełaruskija sielebrycis, jakija apynulisia pad bombami i dronami ŭ krainach Bližniaha Uschodu

Usie naviny →
Usie naviny

Francyja, Hiermanija i Vialikabrytanija papiaredzili Iran pra mahčymaść vajennaha ŭmiašańnia8

U Poznani hiniekołah vydaliŭ 24‑hadovaj biełaruscy matku i jaječniki bieź jaje zhody. Jamu pahražaje da 20 hadoŭ turmy33

U Techasie mužčyna rasstralaŭ natoŭp kala bara. ŚMI źviazvajuć heta z amierykanskimi ŭdarami pa Iranie9

Režym Łukašenki časova stanie mienš ahresiŭnym da susiedziaŭ, ale stratehična budzie imknucca da avałodańnia atamnaj zbrojaj29

ZŠA paćvierdzili vykarystańnie stełs-bambardziroŭščykaŭ B-2 dla ŭdaraŭ pa Iranie. Jany vykanali biespasadačny pieralot praz pałovu śvietu z bazy ŭ Misury

ZŠA raspačali źniščeńnie iranskaha fłotu21

Navukoŭcy stvarajuć bakteryi, zdolnyja źjadać rakavyja puchliny znutry

Tramp abviaściŭ, što pahadziŭsia na pačatak pieramovaŭ ź Iranam4

Nietańjachu abviaściŭ ab eskałacyi apieracyi ŭ Iranie, kab «ścierci terarystyčny režym ź ziamli»6

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Što pościać biełaruskija sielebrycis, jakija apynulisia pad bombami i dronami ŭ krainach Bližniaha Uschodu4

Što pościać biełaruskija sielebrycis, jakija apynulisia pad bombami i dronami ŭ krainach Bližniaha Uschodu

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić