Chłopiec z Małaryty zajmajecca vyšyŭkaj, vykładaje ŭ miascovym PTV, žyvie poŭnym žyćciom na zajzdraść staličnym snobam
My vychodzim z maršrutki i sustrakajem Antona na łonhbordzie.
Tvorčaść
Małaryta — nievialički horad. Pieššu jaho možna prajści za paŭhadziny. Mienavita adsiul Anton na 5 hadoŭ źjechaŭ u Homiel.


— Adrazu paśla škoły ja nie pastupiŭ i hod pracavaŭ razam z baćkam. Jon zajmajecca elektrykaj, tamu ja i płanavaŭ pastupleńnie na enierhietyčny fakultet. U Bieraści takoj śpiecyjalnaści nie było: vybar stajaŭ pamiž Homielem i Mienskam. Abraŭ pieršy varyjant: ja nie vielmi lublu vialikija harady. Darečy, u Homieli žyła rodnaja siastra matuli, tamu heta jašče było i zručna.

— Na matulinym instrumiencie vytvorčaść adnoj cišotki zajmała 3-5 hadzin. Na hetym — ad 30 chvilin da paŭtary hadziny: zaležyć ad składanaści arnamientu i kolkaści koleraŭ. Ja pa siońniašni dzień rablu ŭsio sam, časam dapamahaje žonka. Abjomy nievialikija: naprykład, u kramu «Kniaź Vitaŭt» my addajem kala 30 adzinak adzieńnia. Ich spakojna možna zrabić za tydzień. Samaja vialikaja zamova była jakraz pa prajektu: my zrabili 200 cišotak.



Razam z vyšyŭkaj da Antona pryjšła i nacyjanalnaja samaidentyfikacyja. U škole chłopiec, jak bolšaść navučencaŭ, nie lubiŭ biełaruskuju movu i litaraturu. Usio pačałosia źnianacku, i z 2015 hoda Anton razmaŭlaje na movie. Vyklučeńnie — praca ŭ licei, dzie vykładańnie patrebna vieści na rasiejskaj.

Na siońniašni dzień kalekcyja arnamientaŭ Antona praciahvaje pašyracca. Usio pačałosia z Małaryckaha stroju i miascovaha centru narodnaj tvorčaści, dzie nie tolki zachoŭvajucca aryhinalnyja kaściumy, ale i tkucca novyja. Zaraz hieahrafija majstra pašyrajecca. Tolki na fotaaparacie zachoŭvajecca kala 500 fotazdymkaŭ z NAN i Vietkaŭskaha muzieja. Čaściakom ludzi sami pišuć Antonu z prośbaj zrabić cišotku z arnamientam taho ci inšaha rajona. Jon nikomu nie admaŭlaje i robić biez usialakich pytańniaŭ.

— U asnovie našaha adzieńnia lažyć biełaruski arnamient, ale my robim jaho tak, kab jano vyhladała sučasnym. Naša meta — zrabić adziežu zručnaj, paŭsiadzionnaj. My nie budziem rabić kaściumy, jakija ty apranieš u lepšym vypadku raz na hod.


Niahledziačy na toje, što ŭsio nacyjanalnaje zaraz u trendzie, Anton pakul nie dumaje pašyrać vytvorčaść, jak symbal.by.

— U symbal.by vielmi dobry biźnies. Dla papularyzacyi Biełarusi jany za dva hady zrabili bolš, čym usia naša apazicyja za ŭvieś čas svajho isnavańnia. Mnie, naprykład, nie vielmi padabajecca zajmacca kamiercyjnymi pytańniami. Ja tvorca. Mnie bolš daspadoby dyzajnierskaja vyšyŭka. Dla kamiercyjnych zamoŭ treba addavać uvieś svoj čas, nabirać ludziej. Kali ty robiš sam, ty ŭpeŭnieny ŭ jakaści. Viedaješ, što zroblena dobra i na sumleńnie. Pra pramysłovyja abjomy tak nielha skazać. Kožny čałaviek pavinien zajmacca svajoj spravaj. Tym, što bolš za ŭsio padabajecca.

Niahledziačy na toje, što dla Antona ŭ pryjarytecie dyzajnierskaja vyšyŭka, ludzi dumajuć inakš. Kali adčyniłasia krama «Kniaź Vitaŭt», brend zrabiŭ šmat arnamientavanych cišotak. Paśla vyznačyli samyja papularnyja, i zaraz pastaŭlajuć tolki ich. Byvaje tak, što čałaviek prychodzić u kramu i jamu patrebny arnamient tolki na peŭnym kolery.

— Ludzi lubiać kłasiku. Kali ja hladzieŭ intervju z zasnavalnikami «Junosti», to jany kazali, što kramy pa siońniašni dzień zamaŭlajuć ich pieršuju kalekcyju. Popyt na novyja madeli kudy nižejšy za kłasičnyja. Novaje zaŭsiody ciažka prasoŭvać. Zaraz my narešcie budziem rabić sajt, dzie možna budzie pabačyć usie madeli. Taksama adzieńnie možna zamović adrazu ŭ mianie — zrablu biez pytańniaŭ.
Horad
— Małaryta — maleńki horad ź nievialičkaj kolkaściu žycharoŭ, — kaža Anton, kali my vychodzim z majsterni. — U 8 hadzin ranicy jon nahadvaje zonu adčužeńnia. Moładzi zastałosia niašmat. Z kim nie razmaŭlaješ — usie chočuć źjechać. Heta zrazumieła: u vialikim horadzie bolš mahčymaściaŭ. Kali b ja ničym nie zajmaŭsia, to, napeŭna, taksama źjechaŭ. Ale ŭ mianie jość sprava, jakaja prynosić tvorčaje i materyjalnaje zadavalnieńnie, i patreby emihravać niama. Abmiažoŭvać siabie horadam — niapravilna. U pieršuju čarhu, važna toje, što ty robiš, a nie dzie žyvieš.

Anton kaža, što dobraja častka horada jeździć na pracu ŭ Bieraście. U Małarycie dziejničaje kansiervavy zavod. Taksama ŭ Chacisłavie znachodzicca cahlanaje pradpryjemstva. Raniej tam byli dobryja zarobki. Zaraz zavod pracuje adzin raz na tydzień.
Doŭhi čas Małaryta była dastatkova šerym horadam. Abłasnyja dažynki ŭ 2010 hodzie krychu źmianili situacyju. Horad staŭ kalarovym, u parku źjaviŭsia sučasny spartyŭny centr.
Akramia liceja, u Małarycie jość muzyčnaja škoła, dzie žonka Antona Alaksandra adpracoŭvaje raźmierkavańnie. Jana vykładaje fotazdymak i malunak. Našaha hieroja ŭ dziacinstvie taksama nie abminuła dola muzyčnaj škoły. Ale da zaniatkaŭ jon dachodziŭ redka.

Akramia aryhinalnych kaściumaŭ, supracoŭniki aktyŭna zajmajucca tkactvam, zachoŭvajučy ŭnikalnuju technałohiju vytvorčaści. Sprava daje fidbek: kaściumy pabyvali na vystavach u Rasiei, Polščy, Vienhryi i navat Kitai. Usie achvotnyja mohuć nabyć biełaruskuju vopratku jak u samoj ustanovie, tak i na vystavach. Vialikim popytam kaściumy karystajucca ŭ žycharoŭ Polščy i Rasiei. Biełarusy prajaŭlajuć mieńšuju aktyŭnaść.

— Kali ja vučyŭsia ŭ škole, u nas była vialikaja kampanija, — praciahvaje Anton na vulicy. — My jeździli ŭ Bieraście amal na kožny kancert ad «brestcity hardcore». Jak i va ŭsiakim horadzie, tut byli hopniki. Pamiataju vypadak, kali małaryckija chłopcy pajšli suprać navučencaŭ «chabzy». Na «strełku» pryjšło kala 300 čałaviek. Milicyja pryjechała, pahladzieła i źjechała: siły byli niaroŭnymi. Raniej pra Małarytu siarod bieraściejcaŭ chadzili čutki, što heta bandycki horad. Zaraz ničoha takoha niama: usie złačniaki paźnikali, a razam ź imi i hopniki.


Pa darozie ŭ park Anton źviartaje na zialony draŭlany dom. Tut adbyvalisia adnyja ź pieršych schodak BNF. Samaho Antona palityka nijakim čynam nie čapałasia. Ale jon zaŭvažaje, što ŭ krainie dastatkova šmat prablem, jakija nie vyrašajucca i addajuć niejkim absurdam.
Z kulturaj taksama situacyja nie lepšaja: pa toj ža historyi chapaje biełych plam, i my šmat čaho nie viedajem. U toj ža čas ja baču, što moładź u nas prahresiŭnaja, jeŭrapiejskaja, i heta daje nadzieju, što Biełaruś usie ž taki stanie jeŭrapiejskaj krainaj. Pavolna, ale my ruchajemsia ŭ pravilny bok.


U dokaz svaich słoŭ Anton raspaviadaje pra svajho adnakłaśnika, jaki adkryŭ tut škołu boksa dla dzietak. Usio budavałasia na entuzijaźmie, jon hareŭ spravaj. Ale abyjakavaść z boku miascovych uładaŭ pryviała da taho, što chłopiec źjechaŭ u Maskvu zarablać hrošy.
Hadzińnik nam padkazvaje, što da ciahnika zastałosia dvaccać chvilin. My ruchajemsia ŭ bok čyhunačnaha vakzała i prosim Antona «patłumačyć» za tatuiroŭki.



Blic
Najlepšyja biełaruskamoŭnyja hurty — Relikt, Zolki Band i Zero 85. Apošnija ź Biełastoku, ale ŭsia tvorčaść na movie.
Mała radzima — miesca, dzie ty naradziŭsia i vyras. Ja baču prablemu, što ludzi saromiejucca svajho miesca naradžeńnia. Adna pałova Małaryty kaža, što jana ź Bieraścia, druhaja pałova — ź Mienska. Mnie zdajecca, heta jaskrava pakazvaje nizki kulturny ŭzrovień nacyi.

Kamientary