Kultura66

Biełaruskija vielikodnyja tradycyi

Jajki-krašanki, pirahi-paski, supolny śviatočny abied — karani tradycyj chavajucca ŭ lehiendach.

Easter cake
Vielikodny piroh. Fota: Pixabay

U minułuju niadzielu, 9 krasavika, Vialikdzień śviatkavali kataliki, u tym liku biełaruskija ŭnijaty, a taksama pratestanty i častka pravasłaŭnych. U pravasłaŭnych Ruskaj pravasłaŭnaj carkvy, Pravasłaŭnaj carkvy Ukrainy i ŭkrainskich unijataŭ Vialikdzień buduć śviatkavać u hetu niadzielu, 16 krasavika.

Na śviata ci na samym jaho pačatku ludzi nieśli aśviačać u carkvu samyja vielikodnyja skaromnyja stravy: pirahi, miasa, sała, syr, a taksama sol i ŭ pieršuju čarhu, viadoma, jajki, pafarbavanyja ŭ cybulniku ci kary drevaŭ, što nadavała im čyrvony koler (byli i «pisanki» — jajki, razmalavanyja roznymi ŭzorami). Staryja raili jajka pierad aśviačeńniem abłupić, kab śviataść lepš «prajšła ŭ jaho».

Subota — vialikaja, čyrvonaja, apošni dzień pierad Vialikadniem. U subotu farbujuć jajki, piakuć pirahi. U chramach śvienciać pafarbavanyja jajki, pirahi i inšuju ježu. Mnohija nie śpiać usiu noč: iduć u carkvu ci kaścioł na ŭsianočnuju.

U pieršy vielikodny dzień nie palać u piečy. Stoł zaściłajuć bialutkim abrusam. Na stoł staviać «aśviačonaje» — jajki, sol, pirahi, viandlinu. «Razhaŭlacca» pačynajuć sa śvianconaha jajka: jaho dzielać pa kavałku na ŭsiu siamju.

Stoł, za jakim źbirajecca ŭsia siamja, ščodra nakryty raznastajnymi stravami.

Pierad pačatkam śniadańnia čytaŭsia ŭryvak sa Śviatoha Piśma, potym usie razam čytali malitvy «Ojča naš» i «Słava Ajcu», paśla čaho jeli aśviačonaje jajka.

Chryščonym dzieciam chryščonyja baćki na Vialikdzień dorać «vałačobnyja» haścincy.

Charakternaja admietnaść mienavita biełaruskaha falkłoru — vałačobnyja pieśni. Zvyčaj abychodzić dvary na Vialikdzień maje vielmi staražytnyja karani. Ličyli, što abychod dvaroŭ vałačobnikami — chłapčukami i dziaŭčatkami — prynosić supolnaści jednaść, a ź joj — i ŭdaču. Padychodziačy pad akno, vałačobniki śpiavali pieśni, u jakich uschvalali haspadara, haspadyniu, ich synoŭ i dačok. Haspadary, da jakich prychodzili vałačobniki, ščodra dzialilisia ź imi roznymi prysmakami.

Na Vialikdzień asablivym čynam nazirali za soncam,

bo ličyłasia, što ŭ im možna ŭbačyć uvaskresłaha Chrysta. Ludzi kazali taksama, što sonca ŭ hety dzień «skača z radaści».

Samaja lubimaja hulnia na Vialikdzień — bitki.

Stukalisia śviatočnymi jajkami, i pieramožcam akazvaŭsia toj, u kaho jano zastavałasia cełaje («macak»). Niekatoryja ščaśliŭcy vyjhravali ažno poŭnuju šapku čyrvonych jajek. Znachodzilisia i žartaŭniki, jakija zamiest jajek padstaŭlali pafarbavany kamień kruhłaj formy i takim viasiołym padmanam zdabyvali pieramohu.

Čytajcie jašče:

Jak farbavać vielikodnyja jajki: vialiki hajd

Da vielikodnaha stała. Robim paschu: 4 recepty, jakija abaviazkova atrymajucca

Čamu katoliki i pravasłaŭnyja śviatkujuć Vialikdzień u rozny čas. I roźnica moža składać navat miesiac?

Biblija na biełaruskaj movie: ciažkaści pierakładu

Kamientary6

  • saŭka
    08.04.2023
    Sapraŭdy ŭvaskros! - tak adkazvajuć
    a Hryška sam z saboj pachrystosavaŭsia atrymlivajecca što
    biedny Hryška... samotny
    Hryška , boha niama
  • Hryška
    08.04.2023
    saŭka, Hryška nie samotny. Maju siamju j siabry. Ale Saŭka, na svaich pasadach zdajecca, nie zadavoleny žyćciom. Toje, što vy nia vierycie ŭ Boha, nie aznačaje, što Boha nie isnuje. Saŭka nie ŭsio viedaje.
  • saŭka
    08.04.2023
    a moža saŭka viedaje bolš za Hryšku)
    dla vas t.zv. viera, jak samazaspakajeńnie - heta zrazumieła. ale lepš by vy ŭ takim vypadku vieryli ŭ našych bahoŭ, a nie habrejskaha
    kali tolki vy biełarus kaniečnie)

Stali viadomyja novyja padrabiaznaści lutaŭskaha žorstkaha napadu na siamju pad Smalavičami

Stali viadomyja novyja padrabiaznaści lutaŭskaha žorstkaha napadu na siamju pad Smalavičami

Usie naviny →
Usie naviny

U Rastoŭskaj vobłaści atakavany skład Ozon. Paciarpieli siem čałaviek2

Navukoŭcy vyjavili try supierzdolnaści, jakija abaraniajuć kažanoŭ ad raku

U Minsku chutka źniknie jašče adzin zakutak pryvatnaha siektara. Tut pabudujuć žyllovy kompleks8

Na stancyi mietro «Słucki haściniec» spynili ciahniki i vyklikali ratavalnikaŭ

Žychary ahraharadka pad Homielem stohnuć ad našeścia «šalonaha ahurka»1

U Tbilisi znajšli miortvym abchazskaha błohiera, jaki vystupaŭ za prymireńnie z Hruzijaj2

Łaŭroŭ zajaviŭ, što Rasija choča vyrašyć pytańnie vajny va Ukrainie «pa-pacansku»11

U Biełarusi čakajecca pavyšeńnie cen na muku4

U dvaccaci štatach ZŠA tysiačy ludziej atrucilisia mieksikanskaj sałataj. Dvoje naśmierć

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Stali viadomyja novyja padrabiaznaści lutaŭskaha žorstkaha napadu na siamju pad Smalavičami

Stali viadomyja novyja padrabiaznaści lutaŭskaha žorstkaha napadu na siamju pad Smalavičami

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić