Pad mierkavanym miescam pachavańnia Isusa raskryli 2000‑hadovuju tajamnicu, jakaja supadaje ź biblejskim apisańniem

Na praciahu amal siemnaccaci stahodździaŭ chram Hroba Haspodniaha ŭ Ijerusalimie šanujuć jak miesca raśpiaćcia, pachavańnia i ŭvaskrasieńnia Isusa. Pieršy chryścijanski chram tut byŭ uźviedzieny jašče ŭ IV stahodździ, pry impieratary Kanstancinie, nad mahiłaj, jakuju ŭžo tady ličyli miescam pachavańnia Chrysta.

Ale što znachodziłasia tut raniej, u časy Isusa? Adkazać na hetaje pytańnie dapamahli raskopki pad chramam, jakija pačalisia ŭ 2022 hodzie padčas maštabnaj restaŭracyi i zaviaršylisia ŭ 2025-m. Jak piša Daily Mail, archieołahi zmahli adnavić, jak vyhladała hetaja častka staražytnaha Ijerusalima, i vyjavili niekalki cikavych supadzieńniaŭ ź jevanhielskim apoviedam.

Sad siarod skał

Jevanhielle ad Jana apisvaje miesca pachavańnia Isusa jak novy sklep, vysiečany ŭ skale i raźmieščany ŭ sadzie niepadalok ad miesca ŭkryžavańnia.

Novyja dadzienyja paćviardžajuć: pad padłohaj sučasnaha chrama sapraŭdy chavajecca staražytnaja kamieniałomnia, jakaja z časam źmianiła svajo pryznačeńnie.

Daśledčyki vyśvietlili, što paśla taho, jak zdabyča kamieniu ŭ hetym karjery była spyniena, jaho hłybokija ŭčastki (miescami da šaści mietraŭ nižej za sučasny ŭzrovień) byli zasypany hlebaj. Tam źjavilisia nievialikija sielskahaspadarčyja nadzieły, padzielenyja nievysokimi kamiennymi ścienami.

Analiz staražytnaha pyłku i bataničnych reštkaŭ pakazaŭ, što na hetaj terytoryi vyroščvali vinahrad i alivy, a taksama vykarystoŭvali jaje dla vypasu žyvioły. Heta śviedčyć, što na miescy byłoha karjera sapraŭdy isnavali apracavanyja ŭčastki, što stasujecca ź jevanhielskaj zhadkaj pra sad.

Adnak znojdzienyja ślady raślinnaści pakul nie ŭdałosia dakładna datavać łabaratornymi mietadami. Tamu archieołahi nie mohuć dakładna dakazać, što sad apracoŭvaŭsia mienavita ŭ toj samy čas, kali adbyłosia ŭkryžavańnie Chrysta.

Mahiły za haradskimi ścienami

Akramia sadoŭ, archieołahi dakumientavali mnostva pachavalnych kamier, vysiečanych niepasredna ŭ skalistych schiłach byłoj kamieniałomni. Hety łandšaft stvaraŭ unikalnuju kambinacyju: adkrytaja prastora dla ziemlarobstva i pastyrstva, što susiedničała z mohiłkami. Heta dakładna supadaje z tekstam Novaha Zapavietu, dzie apisvajecca sad z hrabnicami kala miesca pakarańnia.

Supadajuć i niekatoryja inšyja hieahrafičnyja detali. U Pasłańni da Habrejaŭ havorycca, što Isus pakutavaŭ za haradskoj bramaj. Archieałahičnyja daśledavańni pakazali, što ŭ I stahodździ terytoryja sučasnaha chrama Hroba Haspodniaha sapraŭdy znachodziłasia za tahačasnymi ścienami Ijerusalima, ale blizka ad horada.

Jašče adna detal jość u Jevanhielli pavodle Jana: mahiła znachodziłasia pobač ź miescam raśpiaćcia, tamu Isusa možna było pachavać chutka, da pačatku judejskaj suboty. U chramie Hroba Haspodniaha kamiera, jakuju tradycyjna ličać mahiłaj Isusa, i skała Hałhofy taksama znachodziacca zusim pobač.

Nivodnaja z hetych prykmiet sama pa sabie nie była niezvyčajnaj dla staražytnaha Ijerusalima: zakinutyja karjery niaredka vykarystoŭvali i dla pachavańniaŭ, i dla haspadarčych patreb. Važnaje mienavita ich spałučeńnie ŭ adnym miescy.

Pavialičyć

Ad rymskich pabudoŭ da chryścijanskaj śviatyni

U II stahodździ pry impieratary Adryjanie rajon pierabudavali. Pavodle paźniejšaj chryścijanskaj tradycyi, nad śviatyniaj uźviali vialiki jazyčnicki chram. Adnak novyja daśledavańni dazvalajuć mierkavać, što rymski kultavy kompleks moh być značna mienšym. Adna ź jaho pabudoŭ stajała kala mahiły, jakuju paźniej stali šanavać jak mahiłu Isusa, i pierakryvała da jaje dostup.

U IV stahodździ pry Kanstancinie rymskija zbudavańni razabrali. Budaŭniki adkryli pachavalnuju kamieru, jakuju na toj momant užo ličyli mahiłaj Chrysta, vydalili častku skały vakoł jaje i zrabili jaje centram novaj chryścijanskaj śviatyni.

Značeńnie hetaha miesca było nastolki vialikim, što pry ŭźviadzieńni vializnaha carkoŭnaha kompleksu architektary zachavali stanovišča mahiły navat koštam asimietryi niekatorych častak budynka.

Pavialičyć

Ci źjaŭlajecca heta dokazam?

Navukoŭcy zachoŭvajuć aściarožnaść u vysnovach. Choć łandšaft i supadaje z apisanym u Jevanhielli, archieałohija nie moža dać adnaznačnaha adkazu, ci lažała ŭ hetaj hrabnicy cieła Isusa. Na ścienach nie znojdziena identyfikujučych nadpisaŭ, a dakładna datavać čas apracoŭki sada z dakładnaściu da hoda pakul niemahčyma.

Adnak raskopki pakazali, što tradycyjnaje miesca pachavańnia Isusa maje asnoŭnyja hieahrafičnyja i fizičnyja rysy, apisanyja ŭ pieršakrynicach. 

• 3
• 0
• 1
• 0
• 0
• 0
• 0
• 2