«Я пісаў маме, а яна ўжо была мёртвая» — гісторыі загінулых пасля ўдару па Новай Вадалазе на Харкаўшчыне
«Прыляцеў дрон і забіў мам».
19 кастрычніка расійскі беспілотнік ударыў па цэнтральным парку Новай Вадалагі на Харкаўшчыне, дзе адпачывалі сем’і з дзецьмі. Сярод загінулых — 34‑гадовая Юлія Спічак і васьмігадовая Арына Коваль.
Муж Юліі, вайсковец Віталь, толькі што прыехаў дадому ў адпачынак. Ён будаваў дом і чакаў сустрэчы з сям’ёй. Бабуля Арыны Вольга Ярашэнка страціла ўнучку, а яе дачка і ўнук апынуліся ў бальніцы з цяжкімі раненнямі.
Бі-бі-сі — Украіна пагаварыла з Віталём і Вольгай пра загінулых родных і жыццё, якое змянілася назаўжды.
Увага: гісторыя змяшчае жахлівыя падрабязнасці, якія могуць засмуціць.
«Зайшла выпіць кавы»
Юлія Спічак прывезла дзесяцігадовага сына на заняткі па англійскай мове. З-за вайны дзеці шмат вучацца анлайн, але бацькі імкнуцца знаходзіць магчымасці для дадатковых заняткаў.
Пакуль сын быў на ўроку, Юлія пайшла ў кавярню ў цэнтральным парку Новай Вадалагі. Яна хацела выпіць кавы і пачакаць, пакуль заняткі скончацца.
Яе муж Віталь, які вярнуўся дадому ў адпачынак, успамінае той дзень у размове з Бі-бі-сі. Жонка прывезла дзіця на англійскую мову.
«У нас дзеці займаюцца анлайн, але трэба ж неяк падцягваць дзіця, вазіць на дадатковыя заняткі», — расказвае ён.
Юлія зайшла ў кавярню ў парку. Там яна зрабіла фатаграфію з кавай. Гэта было яе апошняе фота.
«Зрабіла апошнюю фатаграфію з кавай — і адбыўся прылёт», — кажа Віталь.
Пасля выбуху настаўніца англійскай мовы адвяла дзяцей у сховішча. Яна спрабавала дазваніцца да Юліі, але тая не адказвала. Тады настаўніца патэлефанавала Віталю.
«Кажa: «Не магу дазваніцца да вашай жонкі». Я адказваю: «Я і сам не магу ёй дазваніцца, не ведаю, што з ёй».
Віталь накіраваўся ў парк. Але праз пагрозу паўторных абстрэлаў людзей туды не пускалі.
Пазней знаёмы, які працуе ў паліцыі, дапамог даведацца, што здарылася.
«Я папрасіў яго паказаць фота. Ён не паказаў мне фатаграфію цела жонкі, а паказаў фатаграфію яе пашпарта. І гэта была мая жонка. Мая Юлечка».
Віталь не хавае, што перажывае найстрашнейшыя дні свайго жыцця.
«Гэта, напэўна, найжахлівейшыя дні ў маім жыцці. І найгоршы адпачынак, які толькі мог у мяне быць», — кажа ён.
«Мама так згарэла, што нічога не засталося?»
Пасля выбуху дзесяцігадовы сын Юліі заставаўся ў будынку насупраць парку. Ён спалохаўся і пачаў пісаць маме, каб яна яго забрала. Хлопчык не ведаў, што Юля ўжо не адкажа.
Дзіця забрала родная цётка. Спачатку сын не ведаў, што здарылася з мамай.
Аднак аднакласнікі напісалі яму, што яна загінула, але хлопчык не паверыў.
Віталь вырашыў сам расказаць сыну праўду.
Перад гэтым ён забраў рэчы Юліі, дакументы і тэлефон. Мабільны быў у крыві, і мужчына выцер яго.
Сын спытаў: «Мама так згарэла, што ад яе нічога не засталося?»
«Я сказаў: «Сыночак, ёсць, ёсць мамін тэлефон… Дзядзя з паліцыі прывязе нам яго», — успамінае Віталь.
Тады хлопчык расказаў, што адчуваў пасля выбуху, калі спрабаваў звязацца з мамай.
«Я пісаў маме, а мама ўжо была мёртвая».
Віталь пераказвае гэтыя словы, спрабуючы растлумачыць, што перажыло дзіця ў той дзень.
Цяпер хлопчык застаўся з бацькам. Усё іх жыццё змянілася за адно імгненне.
«Аператар дрона ўсё бачыў»
У той жа дзень расійскі беспілотнік забіў у парку васьмігадовую Арыну Коваль. Яе бабуля Вольга Ярашэнка страціла ўнучку.
Дачка Вольгі, Лілія, і яе сын Арцём атрымалі цяжкія раненні і апынуліся ў бальніцы.
«Учора я страціла сваю ўнучку, якой было восем гадкоў. Маю дачку ўжо прааперавалі, яна ў бальніцы. Унук у цяжкім стане», — расказала Вольга Бі-бі-сі.
Паводле яе слоў, раненні родных сур’ёзныя. Сям’я ўздымала пытанне пра іх перавозку ў Кіеў, у прыватнасці ў дзіцячую бальніцу «Ахматдзіт».
Вольга ўспамінае, дзе менавіта адбыўся ўдар. Гэта быў цэнтральны парк, дзе звычайна гулялі бацькі з маленькімі дзецьмі.
«Сярод белага дня. У цэнтральным парку. Дзе, як звычайна, гулялі маладыя мамы з дзеткамі, з вазочкамі. Была кавярня, дзе дзеці елі марожанае, пілі какаву.
І прыляцеў расійскі дрон. І забіў дзяцей. Забіў мам».
Вольга гаворыць пра тое, што здарылася, з болем і абурэннем. Яна перакананая, што аператар беспілотніка мог бачыць людзей у парку.
«Гэта цынічна. Цынічна. Гэты аператар дрона — ён бачыў. Ён зрабіў некалькі колаў. Ён бачыў».
Вольга Ярашэнка гаворыць не толькі пра ўласную страту. Удар забраў жыцці і іншых жанчын, пакінуўшы дзяцей без маці, а сем’і — без блізкіх.
«Буду хаваць сваю ўнучку. Мая дачка страціла блізкую сяброўку з немаўлём. Дзеці страцілі маму. Яшчэ сем’і страцілі маму. Маладыя, прыгожыя дзяўчаткі, анёлачкі.
Я не разумею. Я не разумею. Гэта проста запалохванне нас. Запалохаць, паставіць на калені, калі на полі бою ў іх няма перавагі», — кажа Вольга.
«Нікому такога не жадаю»
Віталь ведае пра фронт з уласнага досведу. Ён сам вайсковец і атрымаў асколачныя раненні.
Пакуль ён служыў, Юлія перажывала за яго. Цяпер ён застаўся без жонкі, а іхні дзесяцігадовы сын — без мамы.
Калі BBC спытала Віталя пра заявы Дональда Трампа адносна вайны і пра тое, ці разумеюць міжнародныя партнёры, што перажываюць украінцы, ён адказаў:
«Дай Бог, каб амерыканскі народ гэтага не адчуў. Нікому не жадаю перажыць такое, як я і мая жонка».
Ён гаворыць пра параненых вайскоўцаў, пра людзей, якія губляюць канечнасці, пра штодзённыя ўдары па Харкаве і пра разбурэнні, якія пакідае пасля сябе вайна.
«Хлопцы на пратэзах, хлопцы без рук, без ног. Колькі людзей зрабілі інвалідамі. Навошта ўсё гэта? Чаму мірныя людзі павінны гінуць? Чаму людзі, якія жывуць, хочуць жыць, павінны праз гэта праходзіць?»
Віталь не хавае гневу. Ён не разумее, навошта Расія працягвае забіваць людзей і разбураць іхнія дамы.
«Я будаваў дом, быў у адпачынку, мне тэлефануюць і паведамляюць, што вось такая сітуацыя. Ну як мне далей жыць? Я не ведаю».
Для яго пытанне пра заканчэнне вайны — не абстрактная палітычная дыскусія.
Гэта пытанне пра жонку, якой больш няма, пра сына, якога трэба выхоўваць аднаму, і пра будучыню, якую цяпер давядзецца будаваць нанова.
Ён заклікае міжнародных партнёраў не спаборнічаць у гучных заявах, а шукаць спосаб спыніць абстрэлы.
«Няхай збіраюцца там усе і абмяркоўваюць, каб спыніліся ўсе абстрэлы… а не мераюцца, хто дзе і што больш зрабіў».
Калі журналісты пытаюцца, што ён хацеў бы сказаць людзям, якія не разумеюць, што значыць жыць падчас вайны, Віталь адказвае:
«Трэба ім глядзець праўдзе ў вочы і разумець: калі Украіна падзе, заўтра гэта можа быць і ў Польшчы. Гэта мы, украінцы, такі народ, што стаім. Цяжка, але стаім».
Напрыканцы размовы Бі-бі-сі спытала Віталя, ці хацеў бы ён нешта дадаць.
«Не ведаю, што дадаць. Слава Украіне».
-
У Новай Маскве ў выніку атакі беспілотнікаў пашкоджаныя паліклініка і жылыя дамы. У Серпухаве атакаваны арсенал Мінабароны Расіі
-
Зяленскі заявіў пра гатоўнасць да мірнага пагаднення з размежаваннем па цяперашняй лініі фронту
-
У Расіі чарговы рэгіён скараціў выплаты сем’ям загінулых на вайне супраць Украіны
Цяпер чытаюць
«Запрасіў мяне на спатканне і прыехаў на яго з пакетам памідораў замест кветак». Што ўспамінаюць пра Яна Памедора Рэуцкага, адміна шматтысячнай суполкі беларусаў Польшчы55
Каментары