У прадуктаў, тавараў — гатункі. А ў раслін — сарты. Гэта важная асаблівасць логікі беларускай мовы.
Пабачыў пытанні ў сацсетках адносна артыкула «Шторанку тазік памідораў». Што за беларускі сорт «Зорка», які так хваляць», таму запішу адказы і тут. Чаму тут сорт, а не гатунак?
Гатунак — гэта разрад, катэгорыя якогасьці тавару па якасці, расцэнках і пад. Мука першага гатунку. Чай вышэйшага гатунку. Сукно лепшага гатунку. Цукеркі розных гатункаў.
Калі ж гаворка пра разнавіднасць расліны, якая адрозніваецца ад іншых раслін гэтага ж віду, — тут сорт. Сарты пшаніцы. Сарты памідораў. Старыя беларускія сарты яблык: штрыфель, залаты ранет, пепін літоўскі.
Калі сорт памідораў называюць «гатункам» — гэта з разраду асабліва прыкрых для мяне памылак мовы. У беларускай мове словы маюць не тое ж поле значэнняў, што ў расейскай. Гэта тонка. Кожная мова — гэта асобная сістэма, са сваёй логікай.
Прыкладам, па-расейску кажуць «сильный дождь», «сильный мороз». Па-беларуску натуральней: «вялікі дождж», «вялікі мароз».
Што да «сартоў» і «гатункаў», то тут прыклад парадаксальнай русіфікацыі «логікі» мовы тымі, хто схільныя валіць усё «абы каб не як па-расейску».
У прадуктаў, тавараў — гатункі. А ў раслін — сарты.
Правярайце значэнні словаў праз слоўнікі, найперш — праз акадэмічны Тлумачальны слоўнік беларускай мовы.
«Няма ў нас іншых беларусаў». Лідар «Драздоў» заклікаў дараваць тым, хто «не там лайк паставіў»48
«Няма ў нас іншых беларусаў». Лідар «Драздоў» заклікаў дараваць тым, хто «не там лайк паставіў»
Замест парэшткаў Вітаўта за сцяной Віленскай катэдры знайшлі толькі кучу камянёў. Але ўлады Літвы гатовыя выдаткаваць на працяг пошукаў яшчэ 1,5 мільёна еўра2626
Каментары
--------
яшчэ прыклады :
па расейску кажуць «приступили к ремонту» и «я правильно поступил»,
а ў беларускай мове такіх паняццяў няма, бо
«пачалі рамонт» и «я правільна зрабіў»
Дзякуй за артыкул, больш бы такіх. Тады б мо' сама рэдакцыя называла праліў Гармузскім, а калайдэр - Гадронным, не калькуючы словы з расейскай мовы і захоўваючы натуральнае "Г" у пачатку гэтых словаў :)