Вытворчасць каньяку ў крызісе. Продажы ўпалі да мінімуму за 15 гадоў
Пасля гадоў імклівага росту каньячная індустрыя сутыкнулася з рэзкім абвалам попыту, выкліканым як гандлёвымі войнамі, так і зменамі клімату. Вытворцы скарачаюць персанал, выкарчоўваюць вінаграднікі і рыхтуюцца да балючай карэкцыі рынку, якая можа аказацца значна даўжэйшай, чым звычайны цыклічны спад.

Як піша Bloomberg, сёлетняя зіма ў рэгіёне Каньяк на паўднёвым захадзе Францыі выдалася незвычайна актыўнай, але гэтая дзейнасць не абяцае вытворцам нічога добрага. Замест звыклага спакою пасля заканчэння дыстыляцыі, на палях назіраецца масавае выкарчоўванне вінаграднікаў — першае маштабнае і каардынаванае скарачэнне плантацый з канца 1990‑х гадоў.
Па інфармацыі выдання, некаторыя вытворцы ўжо пачалі актыўна скарачаць персанал. Напрыклад, невялікі, але прэстыжны каньячны дом Hine пайшоў на радыкальныя крокі, выкарчаваўшы каля 10% сваіх вінаградных лоз і адначасова скараціўшы больш як траціну супрацоўнікаў.
Нават гіганты галіны не засталіся ў баку: дом Hennessy, адзін з найбуйнейшых сусветных гульцоў, абвясціў пра замарозку найму новых работнікаў. Больш за тое, па выніках мінулага года супрацоўнікі Hennessy засталіся без традыцыйнай гадавой прэміі.
Такія жорсткія меры сталі вынікам таго, што пасля гадоў ажыятажнага попыту на каньяк галіна пачала адчуваць сапраўднае «пахмелле».
Паводле падлікаў французскага Нацыянальнага міжпрафесійнага бюро каньяку (BNIC), пастаўкі напою ў мінулым годзе скараціліся да 141 мільёна бутэлек — гэта самы нізкі паказчык з 2009 года. Эксперты прагназуюць, што спажыванне будзе змяншацца прыкладна на 2% штогод аж да 2029 года.
Cognac is in a sales drought—and some producers of the pricey French brandy are resorting to drastic measures to turn things around https://t.co/Zyo84SYMyO
У чым прычыны?
Гэтая сітуацыя шмат у чым нагадвае мінулыя цыклічныя крызісы, калі перавытворчасць сустракалася са знешнімі шокамі, аднак маштаб цяперашніх праблем выглядае беспрэцэдэнтным з-за адначасовага закрыцця ключавых рынкаў.
Паводле агляду Ainvest, асноўны ўдар па галіне нанесла адначасовая страта або значнае пагаршэнне ўмоў на трох ключавых рынках: у Кітаі, Злучаных Штатах Амерыкі і Расіі.
Кітай, які з’яўляецца найважнейшым спажыўцом дарагіх сартоў каньяку, увёў антыдэмпінгавую пошліну ў памеры 32,2% на еўрапейскі брэндзі. Гэты крок лічыцца адказам на гандлёвыя спрэчкі з Еўрапейскім Саюзам, і хоць найбуйнейшыя дамы каньяку спрабуюць мінімізаваць шкоду праз цэнавыя абавязацельствы, доступ да рынку застаецца істотна абмежаваным.
У той жа час геапалітычная сітуацыя і тарыфныя бар’еры фактычна закрылі для вытворцаў рынкі Расіі і Злучаных Штатаў Амерыкі, што прывяло да стратаў у памеры больш за 50 мільёнаў еўра штомесяц толькі на кітайскім кірунку.
Фінансавыя наступствы ўжо адлюстраваліся ў справаздачах лідараў рынку. Так, падраздзяленне спіртных напояў групы LVMH, куды ўваходзіць Hennessy, зафіксавала падзенне продажаў на 12% за першыя дзевяць месяцаў 2025 года. Каньяк стаў адзінай катэгорыяй моцнага алкаголю, для якой па выніках 2025 года прагназуецца адначасовае падзенне і ў аб’ёмах (мінус 5,9%), і ў грашовым выражэнні (мінус 4,8%) на фоне агульнага росту рынку спіртных напояў.
Дадатковым цяжарам сталі гіганцкія складскія запасы, назапашаныя падчас пасляпандэмійнага буму, якія цяпер ціснуць на рынак і вымушаюць вытворцаў зніжаць цэны.
Да знешніх гандлёвых праблем дадаецца ўнутраная пагроза — змяненне клімату. Збор вінаграду цяпер адбываецца амаль на месяц раней, рызыкі замаразкаў і граду растуць.
Вытворцы, у тым ліку ў Rémy Martin, называюць кліматычныя змены галоўным выклікам для будучыні. Яны ставяць пад пагрозу якасць і стабільнасць каньячных спіртаў (eaux-de-vie), што з’яўляюцца душой напою. Кліматычная нестабільнасць робіць ураджаі менш прадказальнымі, што ў доўгатэрміновай перспектыве можа прывесці да росту сабекошту і зніжэння маржынальнасці бізнэсу.
Якія перспектывы?
Нягледзячы на змрочныя прагнозы на найбліжэйшыя два гады, эксперты захоўваюць асцярожны аптымізм адносна будучыні. У доўгатэрміновай перспектыве прагнозы абяцаюць, што глабальны рынак каньяку будзе расці ў сярэднім на 3,5 % штогод да 2033 года. Гэты аптымізм грунтуецца на непахіснай папулярнасці люксавых тавараў і росце даходаў насельніцтва ў свеце.
Асноўнай стратэгіяй выжывання застаецца «прэміялізацыя» — стаўка на больш дарагія і эксклюзіўныя напоі. Аднак цяперашняя статыстыка паказвае, што менавіта дарагія катэгорыі (VSOP і XO) пацярпелі больш за ўсё, у той час як попыт на маладыя напоі застаўся больш стабільным.
Шлях да аднаўлення галіны будзе залежаць ад таго, як хутка атрымаецца ўрэгуляваць гандлёвыя канфлікты з Кітаем і распрадаць назапашаныя на складах запасы ў Злучаных Штатах Амерыкі. Калі гандлёвыя бар’еры захаваюцца, а кліматычныя анамаліі пачасцяцца, часовая цыклічная карэкцыя можа перарасці ў зацяжны структурны крызіс.
Каментары