У Стакгольме назвалі лаўрэатаў альтэрнатыўнай нобелеўкі

У Стакгольме ў чацвер, 3 кастрычніка, былі названыя лаўрэаты ўзнагароды Right Livelihood Awards, якая лічыцца альтэрнатыўнай Нобелеўскай прэміяй.

У 2024 годзе імі сталі: палесцінскі абаронца правоў чалавека Іса Амро і яго праект Youth Against Settlements; абаронца правоў карэнных народаў з Філіпін Джаан Карлінг; абаронца прыроды з Мазамбіка Анабела Лемас і яе арганізацыя Justiça Ambiental!, а таксама брытанскі даследчы праект Forensic Architecture.

Лаўрэаты прэміі Right Livelihood Awards «прадэманстравалі магутнасць негвалтоўнага супраціву і пошуку ісціны, пераклаўшы прыняцце рашэнняў на плечы мясцовых супольнасцяў», — заявіў кіраўнік фонду Right Livelihood Оле фон Ікскюль у сталіцы Швецыі.

«Ва ўмовах гвалту, эксплуатацыі і прыгнёту ў свеце лаўрэаты гэтага года паказваюць шлях да справядлівай, мірнай і ўстойлівай будучыні. Іх самаадданасць павінна натхніць усіх нас праяўляць больш мужнасці», — дадаў ён.

61-гадовая Джаан Карлінг ужо больш за 30 гадоў змагаецца супраць захопу зямель карэнных народаў Філіпін — нярэдка з вялікай рызыкай для жыцця.

Між тым палесцінскі актывіст Іса Амро быў ганараваны ўзнагародай за «ўстойлівы і негвалтоўны супраціў, ён «супярэчыць міжнароднаму праву акупацыі Ізраілем палесцінскіх тэрыторый на Заходнім беразе ракі Ярдан і за «грамадзянскую актыўнасць, якую ён праяўляе, нягледзячы на турэмнае зняволенне і катаванні».

Forensic Architecture — арганізацыя з Вялікабрытаніі, заснаваная ў 2010 годзе. Яна прасоўвае новыя метады судовай экспертызы, накіраваныя на расследаванне парушэнняў правоў чалавека і экалагічных злачынстваў.

Экалагічная актывістка з Мазамбіка Анабела Лемас змагаецца супраць праектаў па здабычы карысных выкапняў і высялення жыхароў з іх зямель. Разам з арганізацыяй Justiça Ambiental! яна прыцягвае ўвагу міжнароднай грамадскасці да праектаў па здабычы звадкаванага прыроднага газу і звязанай з гэтым шкоды для навакольнага асяроддзя, растлумачылі ў фондзе.

Міжнародная ўзнагарода Right Livelihood Award, або альтэрнатыўная Нобелеўская прэмія ўручаецца ў Стакгольме з 1980 года. Традыцыйна яе лаўрэатамі становяцца людзі і арганізацыі, якія актыўна змагаюцца супраць забруджвання навакольнага асяроддзя, ядзернай пагрозы, парушэнняў правоў чалавека і дыскрымінацыі прадстаўнікоў меншасцяў.

Традыцыйны Нобелеўскі тыдзень пачнецца ў наступны панядзелак з абвяшчэння лаўрэата па псіхалогіі і медыцыне.

Нобелеўскі лаўрэат па літаратуры будзе названы ў наступны чацвер, 10 кастрычніка, прэміі міру ў пятніцу 11 кастрычніка.

У 2015 годзе прэміяй па літаратуры была ўзнагароджана Святлана Алексіевіч, а ў 2022 годзе лаўрэатам прэміі міру быў абвешчаны палітвязень і праваабаронца Алесь Бяляцкі.

• 0
• 1
• 0
• 0
• 1
• 0
• 0
• 0