Андарак і абхінанка: як быць жаноцкай і стылёвай у бабуліных рэчах
Ніколі не магла б падумаць, што на закінутым хутары знайду такія скарбы! Насамрэч, гэта не зусім сапраўдны хутар, а звычайны дом у вёсцы ў Шчучынскім раёне. Cёння тут толькі 4 жыхары: тры пажылыя кабеты і адзінокі дзед, аматар выпіць. Старыя могілкі каларытна завяршаюць пейзаж апусцелага паселішча. З-за бязлюддзя я называю свой родавы дом «хутар».
Калі можна залічыць мае рэдкія наезды, я пятая жыхарка яшчэ гадоў 20 таму багатай і жывой вёскі. Апошні гаспадар дома памёр у 2001 годзе. Ягоныя дзеці са сваімі сем’ямі жывуць не так ужо і далёка, аднак ездзілі сюды толькі ў грыбы. Да бацькоўскіх рэчаў банальна не даходзілі рукі.
У адзін з такіх візітаў на «малую радзіму» я палезла ў шафу. Няўклюднае стварэнне савецкай прамысловасці з паліраванымі дзверцамі берагло немалыя пажыткі. У пакеціках, каробачках, металічных футаралах ад перфакарт чаго я толькі не знайшла! Лісты з паштоўкамі ад сваякоў, медычныя карткі, чэкі «Маёмасць», пенсійная кніжка члена калгасу, пасведчанне школы «powszechnej», «Układ pojednawczy» на зямлю…
З 30-х гадоў на «хутары» ёсць яшчэ адна шафа — мэблевы шэдэўр эрганамічнасці ды вытанчанасці! Пустая, яна стаяла ў гаспадарчай прыбудове. Відаць, і ў інтэр'еры густы жыхароў заходняй Беларусі падтачыў вірус «саўка»: усё новае лепш за старое.
Сямейныя дакументы аказаліся не адзінай «спадчынай» з шафы. Адзенне на самаробных вяшаках выглядала настолькі акуратна быццам яго папрасавалі літаральна ўчора. Затым павесілі туды, дзе яно мае быць, пакуль уладальнікі часова ад’ехалі.
Стракатыя халаты і сукенкі, кашулі і пуловеры з Чэхаславакіі (падарунак стрыечнага брата, які там служыў), рабочыя курткі і рукавіцы… Раптам з’явіўся мой цуд! Сярод шэрых апранахаў, якімі калісьці былі заваленыя ўнівермагі, аказаліся ярка-сіняя і ярка-фіялетавая кавалкі даматканай тканіны. 100% воўна. Без аніводнай дзірачкі.
Тут жа была старая абхінанка: вялізная цёплая хустка, што служыла верхняй вопраткай. Праўда, у некаторых месцах яе з’ела моль і мышы. Таксама ў шафе і яшчэ ў куфарах — цэлыя скруткі ваўнянай даматкані: чорная, шэрая, карычневая…
Я буду шыць сабе строй! І тут сталі адбывацца метамарфозы.
Калі я забрала ў майстрыц свае андаракі — так называюцца спадніцы ў традыцыйным строі — паспрабавала спалучыць іх са звычайнымі рэчамі на штодзень. Які сэнс у традыцыі, калі ты дастаеш строй толькі на стылізаваную вечарынку ці ўрачыстасць?
Тое, што я адчула, ніколі раней не давалі мне ні «Zara» з «H&M», ні ўлюбёная «Galerja Alfa» у Беластоку, ні віленскія «Ozas» ды «Akropolis».
Спадніцы зашпільваюцца строга на таліі, а не на бёдрах (так як гэта масава прапануюць вытворцы аддзення). Паясок шчыльна прыстае да фігуры — спіна выпростваецца сама сабой. Я ўжо не магу дазволіць сабе ссутуліцца, як бы нават і захацела.
Паколькі андаракі з натуральнай воўны (колецца!), давялося пашыць ніжнюю спадніцу. Цяпер я разумею паненак з мінулага стагоддзя! Я адчуваю, што мая жаночая сутнасць, па-першае, далікатна падкрэслена, па-другое, надзейна схавана. Не маю жадання прыцягваць погляды, якія шукаюць лёгкіх асалодаў. Калі вы чуеце, што традыцыйная вопратка — сакральны абярэг, то вось перадусім пра што гаворка.
У такім аддзенні я адчуваю, што мяне зусім не хвалюе, колькі людзей навокал апранутыя гэтаксама. Я цікавая і каштоўная для самой сябе. Ці так ужо і важна, каб нехта яшчэ раз пацвердзіў гэта: «ты прыгожая і харошая»?
Прыклад спалучэння элементаў строю са звычайным адзеннем: вышыванка — Кракаўскі рынак (Львоў), спадніца-аловак — Mohito
У такім убранні ў мяне не ўзнікае інстынкту ці кан’юктурнага жадання, як сцвярджаюць крытыкі вышыванкі, крычаць на ўвесь свет: «Паглядзіце, я беларус!» Бо навошта? Мая нацыянальная ідэнтычнасць ува мне. Я носьбітка сваёй беларушчыны, а не яе эпатажны прамоўтар ці жывы экспанат рэгіянальнага музея.
Дарэчы, адна са знойдзеных мной тканін ужо была раскроена пад заходне-беларускую мадэль спадніцы. Відаць, мае бабулі калісьці пачалі шыць абноўкі, але чамусьці (даведацца прычыну я ўжо не змагу) адклалі іх у шафу.
Карацей, я ўжо замовіла майстрыцам трэці андарак. На гэты раз фасон з украінскага Заходняга Падолля. Думаю, што паспрабую вышыць яго сама!
Цяпер чытаюць
Замест парэшткаў Вітаўта за сцяной Віленскай катэдры знайшлі толькі кучу камянёў. Але ўлады Літвы гатовыя выдаткаваць на працяг пошукаў яшчэ 1,5 мільёна еўра2929
Каментары