Ułada na papa
Žychary Pahraničnaha baroniać
svaju aŭtakiefalnuju carkvu
23 lipienia Bierastavicki rajvykankam pastanaviŭ razburyć carkvu ŭ pasiołku Pahraničny. Ułady pa staroj, jašče kamunistyčnaj pamiaci viedajuć, što chramy treba rujnavać chutka. Praź dzień — 25-ha — carkvy ŭžo nia musiła być. Ale baranić jaje sabralisia vierniki. Jany navat načavali tam, kab vandalizm nie abdyŭsia ŭnačy.
Ułady adkłali “demantaž” (termin namieśnicy staršyni rajvykankamu pa budaŭnictvie H.Hančarovaj) na dzień — da 26-ha. Pahatoŭ śviatar Ivan Spasiuk napisaŭ skarhi ŭ abłasnuju prakuraturu i staršyniu abłvykankamu. Rajonnaje načalstva rujnavała chram jak “samavolnuju budovu”, choć prajekt byŭ uzhodnieny z rajonnaj architekturnaj słužbaj. Inšaja reč, što ŭ dakumentach carkva prachodziła jak dom, bo ŭłady nie rehistrujuć Biełaruskaj aŭtakiefalnaj carkvy i chramaŭ jejnym śviataram budavać nie dazvalajuć.
26 lipienia da carkvy ŭ Pahraničnym pryhnali dva aŭtakrany i kampresar, kab padklučyć adbojniki. Pryjechała rajonnaje načalstva i milicyja. Carkvu baranili ludzi. Niekatoryja navat prykavali siabie da budynku. Amal try hadziny praciahvałasia supraćstajańnie. Ułady adstupili, razumiejučy, što moža dajści da bojki. Adstupili, zhadziŭšysia pačakać “verdyktu” abłvykankamu.
Vakoł carkvy sabrałasia bahata ludziej. Jany narakali na ŭłady. Mnie raskazali, što pry Savietach u susiedniaj vioscy źniavažyli carkvu — źniščyli kupały, kryžy, abrazy. Usich udzielnikaŭ potym Boh pakaraŭ: adzin maładym utapiŭsia, u druhoha naradziłasia dačka-kaleka, u treciaha žonka zaŭčasna pamierła, jašče adzin, pracujučy na kambajnie, adrezaŭ ruki synu i h.d. Žyvy na siońnia tolki adzin, i toj biez nahi zastaŭsia. U Pahraničnym usie pra heta pamiatajuć.
Adzin dziadźka mnie tak i skazaŭ: raskidać carkvu — vialiki hrech, z našych nichto na heta nie pahodzicca. I potym, ludzi havorać, što na miescy, dzie buduje carkvu Spasiuk, niemcy ŭ vajnu rasstralali čałavieka. “Heta — śviatoje miesca, — havorać ludzi. — Buryć carkvu nijak nielha”.
28 lipienia milicyja razahnała ludziej, jakija znachodzilisia ŭ chramie, i ŭziała jaho pad achovu. 30 lipienia ŭ Pahraničny pryjaždžała načalstva z Horadni, pradstaŭniki japarchii j žurnalisty dziaržaŭnych mas-medyja. Zadača — uhavaryć ludziej admovicca ad Spasiuka i sabrać na jaho kampramat.
Siužet na abłasnym telebačańni, pakazany 30 lipienia, pakinuŭ dziŭnaje ŭražańnie. Ułady karystajucca sastarełymi źviestkami, napeŭna, nia viedajučy, što I.Spasiuk siońnia naležyć da aŭtakiefalnaj, a nie da narodnaj carkvy. Pryčym śćviardžajecca, što jon imkniecca razvalić Rasiejskuju pravasłaŭnuju carkvu, da jakoj daŭno nie naležyć. Jašče jamu zakidajuć imknieńnie da “materyjalnaha intaresu”. A ludzi ŭ Pahraničnym, naadvarot, haniać baciušak z RPC, jakija dziaruć pa try škury za lubuju “pracu” — pachavańnie ci šlub (pa vyznačanych rascenkach). A voś Spasiuk i chavaje, i chryścić biaspłatna. “Achviarujcie, kolki možacie”, — kaža jon.
Siarhiej Kraŭcoŭ
Kamientary