Da 2032 hoda ŭ Maskvie zrujnujuć kala 8 tysiač chruščovak, a ŭzamien pabudujuć vyšynnyja damy. Ci čakaje znakamityja piacipaviarchoviki padobny los u Minsku?

Svaim bačańniem prablemy z «Minsk-Navinami» padzialiłasia zahadčyca navukova-daśledčaha adździeła žyllovaj palityki i supravadžeńnia infarmacyjnych sistem Instytuta žylla — NDPTIB imia Atajeva S. S., kandydatka ekanamičnych navuk Maryna Jaromienka.
— Jak pastupać z takim žyllom, u Biełarusi pakul sistemna nie vyznačana, — paznačyła prablemu ekśpiert. — Adnak u Kancepcyi žyllovaha budaŭnictva na 2026—2030 hady źjaviłasia paniaćcie renavacyi, heta značyć kompleksnaha abnaŭleńnia chruščovak. U hetym ža dakumiencie pryznana adnoj z pryjarytetnych zadač žyllovaj palityki kompleksnaje abnaŭleńnie žyłoj zabudovy 1960— 1980‑ch hadoŭ. Što tyčycca kankretnych miechanizmaŭ realizacyi, to ich prymaje i budzie abmiarkoŭvać stvoranaja pry Sajuzie budaŭnikoŭ Biełarusi mižviedamasnaja kamisija, a zatym — zaćviardžać urad.
U Instytucie žylla vyvučyli maskoŭski vopyt masavaha znosu i pryjšli da vysnovy, što ślepa pierajmać jaho biełarusam nie varta.
— U rasijskaj stalicy vielmi darahaja ziamla, šmat pryvatnych inviestaraŭ, hatovych układvać srodki ŭ rujnavańnie i novaje budaŭnictva, — arhumientavała Jaromienka. — U nas takich finansavych mahčymaściej niama, asabliva ŭ rehijonach, a biudžetnych srodkaŭ taksama nie chopić.
Da taho ž, pierakananaja ekśpiertka, tatalny znos dla Biełarusi vielmi zatratny.
— Pavodle našych prybliznych acenačnych raźlikaŭ, znos 1 kv. m ahulnaj płoščy kvater abychodzicca prykładna na 660 rubloŭ, a kali ŭličvać, što dla žylcoŭ praduhledžana abaviazkovaja kampiensacyja (vydača raŭnacennaha žylla), to kala 4 470 rubloŭ, — arhumientuje daśledčyca. — U vyniku tolki znos z kampiensacyjaj abydziecca ŭ sumu bolš za 5 100 rubloŭ za 1 kv. m.
Heta ŭ dva ź lišnim razy pieravyšaje košt budaŭnictva novaha žylla typavych spažyvieckich jakaściej (kala 2 150 rubloŭ za 1 kv. m). Na znos usich piacipaviarchovych damoŭ spatrebilisia b dziasiatki miljardaŭ rubloŭ. Plus da ŭsiaho, čakajucca taksama vialikija vydatki na ŭtylizacyju vielizarnaj kolkaści budaŭničych adkidaŭ.
Tamu, na dumku Jaromienki, metazhodniej pravodzić kompleksnuju renavacyju. Havorka idzie pra madernizacyju, rekanstrukcyju budynkaŭ z nadbudovaj pavierchaŭ, pašyreńniem karpusoŭ.
Tolki ŭ asobnych vypadkach abhruntavany vybaračny znos. Heta tyčycca damoŭ, pryznanych avaryjnymi, a taksama vypadkaŭ, kali znachodzicca inviestar, hatovy prafinansavać demantaž chruščoŭki i budaŭnictva novaha žylla bolšaj płoščy ŭzamien taho, adkul ludziej adsialili.
I jašče adzin vypadak, jaki patrabuje radykalnaha rašeńnia, — kali ŭ domie niama vodapravoda, kanalizacyi abo ich adnaŭleńnie ekanamična niemetazhodnaje.
Na dumku Jaromienki, ličyć chruščoŭki niepierśpiektyŭnymi zusim niapravilna z techničnaha punkta hledžańnia.
— Choć termin ekspłuatacyi budynkaŭ pa prajekcie sapraŭdy zakładaŭsia nievialiki — 25—30 hadoŭ, praktyka pakazała, što asnoŭnyja niasučyja kanstrukcyi (fundamienty, kałony, unutranyja ścieny) znachodziacca ŭ zdavalniajučym stanie, — adznačyła ekśpiert. — Ich znos — 10—35%. A voś vonkavyja aharadžalnyja kanstrukcyi (fasady, styki panelaŭ), inžyniernyja sistemy, bałkony znošanyja na 50—70%. Mienavita jany patrabujuć kapitalnaha ramontu abo zamieny. Nieabchodna ŭciaplać fasady, hiermietyzavać švy, mianiać dach, inžyniernyja kamunikacyi i bałkony. Kali jakasna pravieści renavacyju, takija damy mohuć prasłužyć jašče 50—100 hadoŭ.
Ekśpiertka ŭdakładniła, jakija budynki nazyvajuć chruščoŭkami. U vuzkim razumieńni hetaha słova havorka idzie pra panelnyja damy 1955—1975 hadoŭ pabudovy. Ich u stalicy 890. Ahulnaja płošča — kala 3 młn kv. m. A ŭ šyrokim razumieńni majecca na ŭvazie žyłaja zabudova 1960— 1980‑ch hadoŭ. I takich budynkaŭ značna bolš.
Admietnyja rysy padobnaha žylla — maleńkija kalidory, prachadnyja pakoi i sumiesny sanvuzieł. A ŭ pieravažnaj bolšaści chruščovak płošča kuchni — mienšaja za 6 kv. m. Dla paraŭnańnia, sučasny narmatyŭ dla sacyjalnaha žylla — 9 kv. m.
Pavodle acenak śpiecyjalistaŭ, u pieršuju chvalu renavacyi pavinny patrapić žyłyja damy, pabudavanyja da 1975 hoda. Dla ich 50‑hadovy prajektny termin abo ŭžo syšoŭ, abo zakančvajecca. Paźniej zojmucca pabudovami 1976—1990 hadoŭ.
Ciapier čytajuć
Staruju kamianicu kala ratušy ŭ Mahilovie rychtavali dla haradskoha muzieja. Ciapier tam robiać ofis rasijskaha pasolstva na čale z byłym ministram «ŁNR»
Kamientary
Ni u koho ničieho nie słožiłoś. Často diełajut rienovaciju i ludi živut dalšie.