Navuka i technałohii1515

Štučny intelekt rašyŭ zadaču Naŭje—Stoksa, jakuju ludzi nie mahli razhadać 90 hadoŭ. Historyja, adnak, abiarnułasia skandałam

Kampanija OpenAI abviaściła pra rašeńnie adnoj ź siami «Zadač tysiačahodździa», jakaja apisvaje pavodziny viazkich vadkaściej i hazaŭ. Adnak za maštabnym technałahičnym praryvam chavajecca skandał ź imaviernym pryŭłaščvańniem čarnavikoŭ matematykaŭ karparatyŭnaj niejrasietkaj.

Raŭnańni Naŭje—Stoksa apisvajuć turbulentnaść i chaatyčny ruch płyniaŭ. Štučny intelekt dakazaŭ, što pry peŭnych umovach hetyja formuły vydajuć fizična niemahčymy vynik. Fota: OpenAI

Kali my nazirajem za płyńniu raki, zavichreńniami dymu abo prahnazujem ruch cykłonaŭ, my abapirajemsia na raŭnańni Naŭje—Stoksa. Hetaja matematyčnaja madel, sfarmulavanaja ŭ pačatku XIX stahodździa, apisvaje pavodziny viazkich vadkaściej i hazaŭ.

Niahledziačy na štodzionnaje vykarystańnie hetych formuł u aeradynamicy i klimatałohii, matematyki amal stahodździe nie mahli dakazać ich absalutnuju ŭniviersalnaść. Prablema isnavańnia i hładkaści rašeńniaŭ raŭnańniaŭ uvajšła ŭ śpis siami «Zadač tysiačahodździa», za razhadku kožnaj ź jakich Instytut Kłeja pryznačyŭ premiju ŭ miljon dalaraŭ.

Jak paviedamlaje vydańnie The New York Times, kampanija OpenAI aficyjna zajaviła pra vyrašeńnie hetaj histaryčnaj zadačy. Karparacyja kinuła na šturm matematyčnaj prablemy hrupoŭku z 10 tysiač aŭtanomnych ahientaŭ štučnaha intelektu, kiravanych novaj unutranaj madellu, jakaja značna pieraŭzychodzić niadaŭna pradstaŭlenuju GPT-6 Astra.

Vynik daśledavańnia akazaŭsia paradaksalnym. Štučny intelekt rašyŭ zadaču praz abviaržeńnie: jon dakazaŭ, što raŭnańni pracujuć nie zaŭsiody, i znajšoŭ umovy, pry jakich jany łamajucca. Ałharytm zmadelavaŭ situacyju, kali vadkaść za kaniečny čas dasiahaje biaskoncaj chutkaści (što supiarečyć zakonam fiziki), abvierhnuŭšy hipotezu pra ŭniviersalnaść matematyčnaj madeli. Jak adznačaje vydańnie Science, hety praryŭ kaštavaŭ kala 10 miljonaŭ dalaraŭ. Za 88 hadzin bieśpierapynnaj pracy niejrasietkavyja ahienty abmianialisia tryma miljonami paviedamleńniaŭ i zhienieravali 130 miljardaŭ tokienaŭ. OpenAI abviaściła, što nie pretenduje na miljonny pryz ad Instytuta Kłeja.

Ci moža niejrasietka padhladać rašeńni ŭ karystalnikaŭ

Tryumf OpenAI adrazu vyklikaŭ sumnievy ŭ jaho samastojnaści. Vydańnie The Verge źviartaje ŭvahu na hučny skandał, jaki vybuchnuŭ za dzień da aficyjnaha pres-relizu karparacyi. Matematyk ź Ńju-Jorkskaha ŭniviersiteta Trystan Bakmajstar i daśledčyk kampanii Anthropic Levient Alpiohe na praciahu apošniaha hoda intensiŭna pracavali nad hetaj ža prablemaj.

U svaich pošukach jany vykarystoŭvali instrumient Codex, jaki naležyć OpenAI. U kancy žniŭnia navukoŭcy zdoleli znajści rašeńnie dla rodnasnych uraŭnieńniaŭ Ejlera i pačali pierakładać dokaz sa śpiecyfičnaj mašynnaj movy ŭ farmat, zrazumieły dla akademičnaj supolnaści.

3 vieraśnia Bakmajstar napisaŭ list kiraŭnictvu OpenAI, paviedamiŭšy pra chutkuju publikacyju praryŭnoha daśledavańnia, čarnaviki jakoha navukoŭcy zachoŭvali ŭ sistemach karparacyi. Pavodle infarmacyi Bi-Bi-Si, mienavita paśla hetaha lista OpenAI skancentravała svaju vyličalnuju mahutnaść na zadačy Naŭje—Stoksa. Bakmajstar naŭprost spytaŭ u pradstaŭnikoŭ kampanii, ci mieła ich novaja madel dostup da pryvatnych siesij u Codex, adnak nie atrymaŭ vyraznaha adkazu.

Aficyjna OpenAI zajaŭlaje, što nie vykarystoŭvała kankretnych karystalnickich danych naŭmysna. Razam z tym u błohu kampanii pryznajecca: abiaźličanaja infarmacyja ad pracy matematykaŭ ź ich praduktami mahła być pahłynutaja madellu padčas navučańnia. Pradstaŭnik OpenAI Siebaśćian Bubiek adchiliŭ abvinavačvańni ŭ płahijacie, zajaviŭšy, što kančatkovyja dokazy mašyny i ludziej istotna adroźnivajucca.

Čamu vyrašeńnie takich zadač štučnym intelektam škodnaje

Niezaležna ad taho, ci mieła niejrasietka dostup da čarnavikoŭ, sam fakt rašeńnia Zadačy tysiačahodździa za troje sutak stavić pad sumnieŭ tradycyjnyja padychody ŭ matematycy. Brytanskaja The Guardian zaŭvažaje, što niezaležnyja daśledčyki pazbaŭlenyja dostupu da vyličalnych mahutnaściej koštam dziasiatki miljonaŭ dalaraŭ, tamu kankuravać z karparatyŭnymi siervierami stanovicca niemahčyma.

Adzin z najvydatniejšych matematykaŭ sučasnaści Terens Taa apisaŭ hety kryzis praz trapnuju mietafaru. Pavodle jaho słoŭ, kaštoŭnaść składanych zadač palahaje ŭ samim pracesie ich rašeńnia, jaki raźvivaje čałaviečy rozum.

«Heta ŭsio roŭna što chadzić u trenažornuju zału z metaj padniać vahu sto razoŭ, — adznačaje prafiesar. — Ciapier ža ŠI vyrašaje pytańni, nie zdabyvajučy ź ich nijakaj kaštoŭnaści. Heta jak mieć mašyny, jakija buduć padymać za vas štanhu».

Na dumku navukoŭca, kali ałharytmy pačnuć vyrašać samyja składanyja prablemy ź minimalnym umiašańniem čałavieka, heta moža pryvieści da pasłableńnia fundamientalnaha razumieńnia matematyki samimi ludźmi.

«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny

PADTRYMAĆ

Kamientary15

  • Čytaka
    10.09.2026
    "raŭnańni Naŭje—Stoksa" ale "uraŭnieńni Ejlera". Dyk jak usio ž pravilna?
  • i što tut drennaha?
    10.09.2026
    Indrid Cold,
    i litary, jakimi vy zadarma pišacie niechta vynajšaŭ
  • Štoz tvarami, technaryi?
    10.09.2026
    Kali havorua viałasia, što ši zamienić humanitaryjaŭ, usim było viesieła. Zaraz, hladžu, užo nie tak viesieła.

Ciapier čytajuć

Pamiatajecie paru studentki i vykładčyka duchoŭnaha vučylišča, jaki starejšy za jaje na 31 hod? Jany raźbiehlisia3

Pamiatajecie paru studentki i vykładčyka duchoŭnaha vučylišča, jaki starejšy za jaje na 31 hod? Jany raźbiehlisia

Usie naviny →
Usie naviny

Džon Koŭł pryjechaŭ u Minsk3

Chłopiec sprabavaŭ vykanać truk na bałkonie i atrymaŭ traŭmu

Daroha dadomu, jakaja pakul viadzie praz front. U Kijeva-Piačerskaj łaŭry pakazvajuć historyju Pałka Kalinoŭskaha3

«Znajomy pahladzieŭ na mianie jak na NŁA». Jakim Andžej Pačobut pabačyŭ Hrodna FOTY6

Hrodzienski biskup syhraŭ na barabanach na katalickim fiestyvali moładzi3

Jak za dziesiacihodździe Šviecyja amal zakryła dźviery dla mihrantaŭ9

Rasija i Ukraina abmianialisia ŭdarami pa enierhaabjektach paśla słoŭ Trampa pra enierhietyčnaje pieramirje9

28‑hadovuju ŭkrainku z Maryupala asudzili ŭ Minsku za palityku. Čamu jana pryjechała z Polščy ŭ Biełaruś, niajasna4

Anžalika Borys: Pačobuta paŭsiul prymali jak hieroja10

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Pamiatajecie paru studentki i vykładčyka duchoŭnaha vučylišča, jaki starejšy za jaje na 31 hod? Jany raźbiehlisia3

Pamiatajecie paru studentki i vykładčyka duchoŭnaha vučylišča, jaki starejšy za jaje na 31 hod? Jany raźbiehlisia

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić