Kultura77

Pamierła maładoj u strašnych pakutach. Miedyki zmahli pastavić dyjahnaz Vieniery Bacičeli pa karcinach praz 500 hadoŭ

Karcina Sandra Bacičeli «Naradžeńnie Vieniery» — adzin z hałoŭnych i samych viadomych simvałaŭ epochi Adradžeńnia. Ale za idealnym, spakojnym tvaram bahini, jakaja vychodzić z marskoj pieny, chavajecca realnaja čałaviečaja trahiedyja. Naturščyca Simanieta Viespučy, jakuju nazyvali samaj pryhožaj žančynaj Fłarencyi, pamierła zusim maładoj, pieražyŭšy pierad śmierciu strašnyja pakuty. Mižnarodnaja hrupa daśledčykaŭ u 2026 hodzie abviaściła: jany narešcie viedajuć, što mienavita zabiła Muzu Reniesansu.

Karcina «Naradžeńnie Vieniery», madellu dla bahini na jakoj vystupała Simanieta Viespučy. Sandra Bacičeli, 1482—1486. Uficy. Fota: Fota: Wikimedia Commons

Znakamitaje «Naradžeńnie Vieniery», jakoje siońnia zachoŭvajecca ŭ halerei Uficy, było napisanaje ŭžo paśla śmierci Simaniety. Maštabny tvor staŭ revalucyjaj u zachodnim mastactvie i zamacavaŭ vobraz maładoj žančyny ŭ viečnaści. Jaje tvar zakachany Bacičeli budzie malavać da kanca svaich dzion. Bolš za piać stahodździaŭ historyki ličyli, što dziaŭčyna pamierła ad suchotaŭ (tubierkulozu).

Adnak novaje daśledavańnie, apublikavanaje ŭ aŭtarytetnym miedycynskim časopisie Endocrinology, Diabetes & Metabolism, śćviardžaje: pryčynaj trahiedyi stała redkaja i ahresiŭnaja patałohija.

«Ni z kim nie paraŭnalnaja»

Simanieta Katanea naradziłasia ŭ 1453 hodzie ŭ Lihuryi. U 16 hadoŭ jana vyjšła zamuž za Marka Viespučy — svajaka taho samaha Amieryha Viespučy, u honar jakoha paźniej nazavuć Amieryku.

Pierajechaŭšy ŭ Fłarencyju, dziaŭčyna zrabiła sapraŭdny furor. Jana litaralna začaravała miascovuju elitu, uklučajučy kiraŭnikoŭ horada — bratoŭ Łarenca i Džulijana Miedyčy. Paet Andžeła Palicyjana daŭ joj tytuł «Ni z kim nie paraŭnalnaja» (La Sans Par).

Adnak samym addanym jaje prychilnikam staŭ mastak Sandra Bacičeli. Jon abahaŭlaŭ Simanietu i praz šmat hadoŭ paśla jaje śmierci zaviaščaŭ pachavać siabie ŭ carkvie Ańjisanci la jaje noh.

Viasnoj 1476 hoda Fłarencyju šakavała navina: bliskučaja 23‑hadovaja dziaŭčyna źlehła. Trahiedyja pačałasia niečakana padčas adnaho z balaŭ, kali pasiarod tanca ŭ Simaniety zdaryŭsia mocny kryvaciok z nosa. Jana ŭpała biesprytomnaja, anichto nie moh spynić kroŭ.

Dziakujučy zachavanaj pierapiscy pamiž mužam Simaniety i Łarenca Miedyčy sučasnyja daśledčyki zmahli dakładna adnavić kliničnuju karcinu jaje apošnich dzion.

Maładaja žančyna pakutavała na bieśpierapynnyja nasavyja kryvacioki, vydzialeńni z nosa, niaścierpnyja hałaŭnyja boli, vysokuju tempieraturu i vanity. U jaje pačałasia zbłytanaść śviadomaści i mocnyja halucynacyi.

Usturbavany Łarenca Miedyčy adpraviŭ da jaje svajho najlepšaha lekara, maestra Stefana. Toj adrazu pačaŭ spračacca ź siamiejnym doktaram Viespučy, maestra Majsiejem. Apošni nastojvaŭ, što ŭ dziaŭčyny zvyčajnyja suchoty, i pryznačyŭ biessensoŭnaje lačeńnie. U krasaviku 1476 hoda paśla strašnych pakut Simaniety nie stała.

Dyjahnaz pa pałotnach Bacičeli

Kamanda miedykaŭ ź Italii i ZŠA na čale z prafiesaram Paała Pacyli ŭvažliva vyvučyła nie tolki histaryčnyja listy, ale i karciny Bacičeli. Jany pryjšli da vysnovy, što dziaŭčynu zabiła apapleksija puchliny hipofiza — raptoŭnaje krovaźlićcio abo infarkt u adenomu.

Pracujučy z pałotnami, navukoŭcy vyjavili ceły šerah miedycynskich padkazak. Hałoŭnym dokazam stała supastaŭleńnie biaspłodździa ź dziŭnymi detalami na karcinach.

Viadoma, što Simanieta nikoli nie mieła dziaciej, pryčym jaje muž paśla jaje śmierci ažaniŭsia znoŭ i mieŭ dzieviaciarych naščadkaŭ, što paćviardžaje prablemy sa zdaroŭjem mienavita ŭ žonki.

Aleharyčny partret žančyny (Simaniety Viespučy). Sandra Bacičeli, kala 1480—1490. Pryvatnaja kalekcyja. Fota: Wikimedia Commons

Razam z tym na adnym z aleharyčnych partretaŭ Bacičeli maluje Simanietu, z hrudziej jakoj pyrskaje małako. Miedyki ličać heta dakładnym śviedčańniem hałaktarei — patałahičnaha vydzialeńnia małaka, jakoje časta sustrakajecca pry puchlinach hipofiza (prałakcinomach).

Jašče adnu padkazku daŭ štučny intelekt. Sučasnyja ałharytmy praanalizavali piać partretaŭ Simaniety roznych hadoŭ i paćvierdzili, što ŭ dziaŭčyny pastupova pavialičvalisia i źmianialisia rysy tvaru i skivicy. Heta źjaŭlajecca kłasičnym simptomam lišku harmonu rostu, jaki vyłučała adenoma.

Akramia taho, uvažlivyja hledačy «Naradžeńnia Vieniery» časta zaŭvažajuć u bahini lohkuju kasavokaść (strabizm). U časy mańjeryzmu heta navat stanie modnaj detallu, ale ź miedycynskaha punktu hledžańnia bujnaja puchlina hipofiza mahła cisnuć na čarapnyja niervy, vyklikajučy parušeńnie zroku i asimietryju vačej.

Što spravakavała hibiel

Na dumku navukoŭcaŭ, puchlina hipofiza rasła ŭ Simaniety nie adzin hod. Jana pavialičvałasia ŭ bok klinapadobnaj pazuchi nosa, i mienavita hetym tłumačycca adsutnaść poŭnaj ślepaty, jakuju zvyčajna vyklikajuć takija ŭtvareńni. Razryŭ puchliny i krovaźlićcio (apapleksija) časta pravakujucca rezkim pierapadam kryvianoha cisku abo traŭmaj. Daśledčyki vyłučajuć dźvie histaryčnyja viersii taho, što mahło stać fatalnym tryhieram.

Pieršaja viersija źviazvaje trahiedyju z tancami. U časy Reniesansu bali patrabavali značnaj fizičnaj vynoślivaści, a chutkija ruchi i skački mahli stać tym miechaničnym šturškom, jaki pryvioŭ da razryvu sasudaŭ u puchlinie niepasredna padčas śviata.

Druhaja viersija bolš zmročnaja: histaryčnyja chroniki i vieršy namiakajuć, što na bierazie raki Arno Simanieta mahła stać achviaraj zasady abo hvałtu z boku Alfonsa II D'Arahona, hiercaha Kałabryi, viadomaha svaimi amaralnymi pavodzinami. Mocny stres abo fizičny ŭdar całkam mahli spravakavać krovaźlićcio ŭ mozh.

Praz bolš za piać stahodździaŭ paśla śmierci sučasnaja navuka narešcie apraŭdała fłarencijskaha lekara Stefana, jaki nie vieryŭ u suchoty i šukaŭ inšuju pryčynu chvaroby. Simanieta Viespučy pamierła nie ad ramantyčnaj «chvaroby arystakrataŭ», a ad vostraj endakrynnaj chvaroby. Adnak dla ŭsiaho śvietu jana nazaŭždy zastałasia Vienieraj, jakaja bieskłapotna płyvie da bieraha na hihanckaj rakavinie.

«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny

PADTRYMAĆ

Kamientary7

  • Svojak, no s toj žie familijej Viespučči
    22.06.2026
    I často tak byvajet?
  • Koł
    22.06.2026
    Ale , chvorych z takoj patalohijaj i ciapier nia ratujuć.
  • Žvir
    22.06.2026
    Ź Vienieraj /Afradytaj jasna, a chto byŭ vobrazam vietra Ziefira, jaki pieršym vitaŭ Vienieru ? A nimfaŭ mastak malavaŭ z kaho ? Adnyja zaciemki, i nijakich adkazaŭ...

Ciapier čytajuć

18‑hadovy Mikita z Rečycy, jaki ŭ pieršy ž bajavy vychad trapiŭ va ŭkrainski pałon, raskazaŭ, čaho papiorsia na vajnu28

18‑hadovy Mikita z Rečycy, jaki ŭ pieršy ž bajavy vychad trapiŭ va ŭkrainski pałon, raskazaŭ, čaho papiorsia na vajnu

Usie naviny →
Usie naviny

«30 tysiač užo addaŭ za arendu». Prahramist usio paličyŭ i ŭziaŭ ipateku ŭ Vilni6

U Polščy znajšli GPS-pieradatčyk u vahonie, jaki jeździŭ u Biełaruś i Ukrainu1

Rasijskija drony atakavali cyvilnyja sudny ŭ Čornym mory: zahinuŭ marak-jehipcianin2

Uzrovień niebiaśpieki padvyšany da aranžavaha. Na Biełaruś iduć zalevy, škvalny viecier i hrad

Sieviaryniec: Apoŭnačy zdałosia, što pryjšła śmierć4

Moža, vam treba 12‑pakajovaja kvatera ŭ Minsku? Majem taki varyjant3

Statkievič zaklikaŭ Łukašenku nie źbivać ukrainskich dronaŭ, kali jany buduć lacieć na rasijskija retranślatary24

Karol Niderłandaŭ zapaliŭ na mundyjali: zaŭzieŭ suprać Šviecyi, a potym patančyŭ u raździavalni Kiurasaa1

Znojdziena pieśnia Viktara Coja, jakuju ličyli stračanaj21

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

18‑hadovy Mikita z Rečycy, jaki ŭ pieršy ž bajavy vychad trapiŭ va ŭkrainski pałon, raskazaŭ, čaho papiorsia na vajnu28

18‑hadovy Mikita z Rečycy, jaki ŭ pieršy ž bajavy vychad trapiŭ va ŭkrainski pałon, raskazaŭ, čaho papiorsia na vajnu

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić