Kab atrucić jadam, ad jakoha pamior Navalny, dastatkova 1 mh. Voś što raskazaŭ chimik, jaki pracavaŭ ź pieršaadkryvalnikam hetaha rečyva
U šklancy vady taki jad niemahčyma było b adčuć.
Usiaho 1 mh epibatydzinu, jakim atrucili rasijskaha apazicyjaniera Alaksieja Navalnaha, moža pryvieści da śmierci čałavieka. Hetuju dozu jadu niemahčyma adčuć, naprykład, u šklancy vady, raspavioŭ «Ahienctvu» prafiesar Univiersiteta Indyjany Ryčard Fitč, jaki z 1998 pa 2003 hod pracavaŭ pad kiraŭnictvam pieršaadkryvalnika epibatydzinu Džona Dejli.
«Epibatydzin ujaŭlaje saboj ćviordaje rečyva jak u formie svabodnaj asnovy, tak i ŭ formie soli hidrachłarydu, jakaja dastupnaja ŭ prodažy ŭ kolkaściach, nieabchodnych dla navukovych daśledavańniaŭ», — kaža Fitč. Sol zachoŭvaje efiektyŭnaść, prynamsi, na praciahu niekalkich dzion.
Nakolki jad niebiaśpiečny dla navakolnych?
«Epibatydzin nastolki taksičny, što pry nieaściarožnym abychodžańni jon ujaŭlaje značnuju niebiaśpieku dla tych, chto pobač. Šmat što zaležyć ad taho, jakaja mienavita kolkaść rečyva była vykarystanaja». «Atrymańnie materyjału ad pastaŭščyka nie ŭjaŭlała b vialikaj ryzyki, bo jon, mierkavana, byŭ by staranna ŭpakavany. Luby momant paśla adkryćcia kantejniera z materyjałam užo źviazany sa značnymi ryzykami pry manipulacyjach… Z paraškami praściej pracavać, ale jany mohuć pylić, što moža pryvieści da zabrudžvańnia inšych zon».
Ale «kali čałaviek nie źjeŭ atručanuju ježu abo nie ŭkałoŭsia zaražanaj ihołkaj, jon, chutčej za ŭsio, nie atrymaje taksičnuju dozu», — miarkuje vučony.
Ci jość antydot?
«Epibatydzin uździejničaje na nikacinavyja acetyłchalinavyja receptary i błakujecca miekamiłaminam, tamu apošni pavinien razhladacca jak čakany antydot… Ale, što dziŭna, ahulnapryniataha antydotu ŭ šyrokaj praktycy nie isnuje».
Jak mahli ŭvieści jad?
«Usmoktvańnie praz skuru było b najmienš efiektyŭnym, a injekcyja — najbolš efiektyŭnym mietadam.
Pieraralny pryjom (ź ježaj — «Ahienctva») źjaŭlajecca najbolš praktyčnym, uličvajučy nievialikuju nieabchodnuju kolkaść, jakuju, vierahodna, možna było b schavać u ježy ci napoi. Uličvajučy kolkaść, nieabchodnuju dla taksičnaści (kala 1 mh), pry pieraaralnym pryjomie heta było b praktyčna niezaŭvažna».
Čas pamiž kantaktam z rečyvam i pieršymi simptomami
«Dynamika ŭździejańnia zaležyć ad sposabu trapleńnia ŭ arhanizm. Chutčej za ŭsio padziejničaje injekcyja (imhnienna), zatym — pieraralny pryjom (chviliny) i skurnaja absorbcyja (hadziny)».
Jak pamiraŭ Navalny. 16 lutaha 2024 hoda prykładna ŭ 11:30 pa kamierach u kałonii stali raznosić ježu. A 12:10 Navalnaha vyvieli na prahułku. Padčas prahułki palityk pastukaŭ u dźviery i skazaŭ, što jamu drenna. A 14:23 sproby reanimacyi spynili.
Ci moh epibatydzin vyklikać śmierć Navalnaha z zatrymkaj u 2 hadziny paśla pryjomu ježy?
«Epibatydzin spačatku traplaje ŭ straŭnik, kisłaje asiarodździe jakoha abmiažoŭvaje ŭsmoktvańnie. Znachodziačysia ŭ straŭniku, jon tym nie mienš moža vyklikać prablemy ŭ brušnoj połaści i drennaje samaadčuvańnie. Aparažnieńnie straŭnika ŭ kišačnik zajmaje peŭny čas — jano zaležyć ad taho, što i ŭ jakoj kolkaści jon jeŭ… Kali jon usio ž trapiŭ u kišačnik, to pry prachodžańni praź jaho jon by niejtralizavaŭsia, a zatym lepš usmaktaŭsia b u arhanizm. Heta mahło b rastłumačyć zatrymku».
Simptomy, apisanyja Julijaj Navalnaj, — niervova-myšačnyja i kanvulsii — adpaviadajuć dziejańniu epibatydzinu zhodna z daśledavańniami na žyviołach, kaža ekśpiert. Jon ahavaryŭsia, što padobnyja simptomy taksama charakternyja dla cełaha šerahu inšych rečyvaŭ, jakija ŭździejničajuć na niervovuju sistemu.
Ciapier čytajuć
«Nadzieja Ściapanaŭna». Mikita Najdzionaŭ apublikavaŭ paemu, jakaja naradziłasia ŭ Žodzinskaj turmie. Takoha paetyčnaha epasu ŭ biełaruskaj paezii XXI stahodździa jašče nie było66
Kamientary