Historyju Dźmitryja Cimaškova mnohija pamiatajuć. Razam z dačkoj Lilaj z DCP, čyju reabilitacyju mužčyna ŭziaŭ na siabie, jon udzielničaŭ u zabiehach. A ŭ 2018‑m niekačana aryštavali jaho syna, jaki z nažom napaŭ na baćku.
Jašče piatnaccać-dvaccać hadoŭ tamu Dźmitryj Cimaškoŭ vyhladaŭ čałaviekam, pra jakoha skazali b: paśpiachovy minčuk. Siamja, dzieci, ułasnaja sprava, kvatera, mašyna, zrazumiełaja žyćciovaja trajektoryja. Sam jon paźniej ź ironijaj pisaŭ, što ŭ tryccać hadoŭ mieŭ užo dvoje dziaciej, druhuju kvateru i «dom na bierazie mora, chaj i Minskaha».
Ale ŭsio źmianiłasia. Spačatku — praź ciažkuju chvarobu dački. Potym — praz raspad siamji. Potym — praz historyju z synam: čatyrnaccacihadovy Siamion napaŭ na baćku z nažom i nanios jamu šeść udaraŭ. Jak historyja siamji skłałasia paśla?
Chto taki Dźmitryj Cimaškoŭ
Dźmitryj Cimaškoŭ naradziŭsia i vyras u Minsku, u jaho jość starejšyja brat i siastra. U junactvie zajmaŭsia sportam — u škole chadziŭ na viesłavańnie. Paśla armii pracavaŭ u roznych śfierach, a ŭ siaredzinie 2000‑ch užo mieŭ ułasny nievialiki biznes — kramu, jakaja «karmiła siamju».
Cimaškoŭ byŭ niekalki razoŭ žanaty. Ad pieršaha šlubu ŭ jaho jość darosły syn (jamu zaraz kala 40 hadoŭ) i dačka Liza (joj kala 28 hadoŭ). Liza Cimaškova padtrymlivaje adnosiny z baćkam i jaho inšymi dziećmi.
Druhoj žonkaj stała Volha, maładziejšaja za jaho prykładna na 10 hadoŭ. U 2004 hodzie ŭ ich naradziŭsia syn Siamion, a praz dva hady — dačka Lilija, u jakoj dyjahnastavali ciažkuju formu DCP. Cimaškoŭ paźniej kazaŭ, što zaŭvažyŭ prablemy vielmi rana — u pieršyja miesiacy žyćcia dziciaci.
Paśla hetaha žyćcio siamji pierajšło ŭ zusim inšy režym. Paśla dyjahnazu dački Cimaškoŭ pryśviaciŭ siabie pošuku mietadaŭ reabilitacyi. Jon vyvučaŭ mietodyki Instytutaŭ Hlena Domana (ZŠA) i dvojčy jeździŭ z dačkoj na azdaraŭlenčyja prahramy, źbirajučy achviaravańni. Paźniej jon raspracavaŭ aŭtarskuju chatniuju prahramu, jakaja ŭklučaje fizičnuju aktyŭnaść, zahartoŭvańnie, zaniatki z sensarnaj stymulacyjaj i inšyja elemienty.
Biznes u hetaj novaj realnaści pačaŭ zaniepadać. Sam Cimaškoŭ apisvaŭ heta tak: pakul jon žyŭ dačkoj i jaje reabilitacyjaj, sprava zachireła, partniory pačali pracavać u šeraj zonie, a potym krama «adnoj cudoŭnaj krasavickaj ranicaj zhareła daščentu». Kredytory chutka zabrali toje, što zastałosia.
U toj ža čas razvalvałasia i siamja. Volha doŭhi čas była chatniaj haspadyniaj, a paśla pačała pracavać pradavačkaj. Pa słovach Cimaškova, pastajanny dohlad za ciažka chvoraj dačkoj, izalacyja i biaskoncaje napružańnie pryviali žančynu da depresii i prablem z ałkaholem.
U 2016—2017 hadach jany raźvialisia. Paśla razvodu dzieci zastalisia z baćkam, maci časam dapamahała, ale asnoŭny kłopat loh na Dźmitryja.
U intervju Cimaškoŭ kazaŭ, što strata biznesu, adsutnaść hrošaj i ciažkaja chvaroba dački daviali jaho da rospačy, ale jon «ŭziaŭ papieru i ručku zamiest viaroŭki» i staŭ pisać błoh, kab pryciahnuć uvahu da prablemy.
Syn, jaki ros u cieni
Syn Siamion, pavodle apisańniaŭ baćki, ros u intelektualnym asiarodździ. Dźmitryj raskazvaŭ, što chłopčyk naviedvaŭ śpiecyjalizavany dziciačy sad, zatym adnu z najlepšych himnazij Minska, čytaŭ surjoznuju litaraturu (Kurt Voniehut, Soł Bełaŭ) užo ŭ 14 hadoŭ. Ciažkaści pačalisia paśla naradžeńnia Lilii: u domie, dzie ŭsio žyćcio było padparadkavana reabilitacyi dziaŭčynki, syn pastupova apynuŭsia na druhim płanie.
Sam Cimaškoŭ paśla adkryta pryznaŭ: jon mała ŭvahi nadavaŭ Siamionu, prymianiaŭ fizičnyja pakarańni, zahružaŭ jaho haspadarčymi abaviazkami. Syn, u svaju čarhu, usprymaŭ baćku jak žorstkaha i dalokaha čałavieka. Hetaje adčužeńnie pastupova rasło ŭnutry siamji, pakul nie vybuchnuła ŭ vieraśni 2018 hoda. Tady čatyrnaccacihadovy Siamion napaŭ na baćku z nažom i nanios jamu šeść udaraŭ.
Historyja adrazu stała publičnaj i vyklikała rezanans. U studzieni 2019 hoda sud daŭ Siamionu šeść hadoŭ vychavaŭčaj kałonii.
Kniha pra šeść udaraŭ i «abdymki Satany»
Pakul išło śledstva, Cimaškoŭ napisaŭ knihu z adnoj z samych dziŭnych nazvaŭ u biełaruskim non-fikšnie: «Šeść udaraŭ nažom u śpinu, ci historyja pra toje, ci možna vyzvalić dzicia z abdymkaŭ Satany i vyžyć samomu».
Cimaškoŭ sprabavaŭ asensavać napad syna jak historyju nie tolki siamiejnaha krachu, ale i niejkaha «ciomnaha treciaha boku», jaki nibyta ŭmiašaŭsia ŭ žyćcio padletka. U knizie źjaŭlajucca akultnyja matyvy, razmovy pra satanizm, «žachlivyja abrady», mistyčnyja siužety. Pry hetym sam aŭtar padkreślivaŭ, što kniha mastacka-dakumientalnaja, što tam jość vydumka, a hieroi tolki padobnyja da realnych ludziej.
Adny bačyli ŭ hetaj knizie sproby čałavieka nie zvarjacieć paśla asabistaj katastrofy. Inšyja — niežadańnie pryznać, što pryčyna trahiedyi mahła być u siamiejnaj abstanoŭcy, a nie ŭ «satanie».
Baćkoŭskija dni na zonie
U błohu Cimaškoŭ apisvaŭ pajezdki ŭ Babrujsk da syna ŭ kałoniju i sprobu zrazumieć, kim staŭ syn za kratami.
Cimaškoŭ uklučyŭsia ŭ doŭhuju baraćbu za źmiakčeńnie pakarańnia, pierahlad spravy, pamiłavańnie. Jon nazyvaŭ heta «jašče adnym horkim dośviedam».
U jahonych tekstach pra kałoniju šmat pobytavaj naziralnaści. Heta vielmi kankretny śviet z varotami, mietaličnym lazham, propuskami, sumkami ź ježaj i baćkami, jakija stajać u čarzie.
Cimaškoŭ padkreślivaje, što dla baćki hałoŭnaje pytańnie ŭ kałonii vielmi prostaje: ci narmalna tvajo dzicia tam kormiać. Padčas naviedvańnia novaj stałoŭki jon z amal balučaj uvažlivaściu pieraličvaje sup, piure, rulet, viniehret, kampot.
Padčas adnaho takoha baćkoŭskaha dnia jon piša, što jany ź Siamionam išli da stałovaj, «trymajučysia za ruki», i heta było «ŭpieršyniu, napeŭna, za dva hady».
U 2020 hodzie Viarchoŭny sud skaraciŭ chłopcu termin da čatyroch hadoŭ. A 6 studzienia 2021 hoda Siamion vyjšaŭ na volu pa pamiłavańni. Cimaškoŭ pisaŭ, što ŭ hety dzień jamu patelefanavali z kałonii i prosta skazali: «Vaš syn pamiłavany. Zabirajcie jaho».
Cimaškoŭ raspaviadaŭ, što Siamion u kałonii źmianiŭsia. Pačaŭ šmat čytać, malavać, vučycca, pisać. Jaho listy baćku, pavodle Cimaškova, dasiahali dvanaccaci staronak i byli ŭžo nie dziciačymi natatkami, a amal litaraturnymi tekstami.
Što ciapier ź Siamionam
Z dastupnych krynic vidać, što Siamion (ciapier jamu 21 hod) dałučyŭsia da biehavoj supolnaści «Kryły aniołaŭ», udzielničaŭ u zabiehach.
Chłopiec vučycca ŭ Jeŭrasajuzie. Viadoma, što jon padtrymlivaje dobryja adnosiny z baćkam i ŭdzielničaje ŭ jaho aktyŭnaściach.
«Kryły aniołaŭ»
Jašče da historyi z nažom Cimaškoŭ pačaŭ vybudoŭvać vakoł dački i jaje reabilitacyi ceły śviet. Jon šmat biehaŭ i pastupova pryjšoŭ da idei, što sport moža być formaj uklučeńnia ŭ žyćcio dziaciej ź invalidnaściu.
U 2015 hodzie Cimaškoŭ prabieh Minski paŭmarafon, šturchajučy kalasku ź Lilijaj. Paźniej inicyjatyva vyrasła ŭ cełuju supolnaść: tak źjavilisia «Kryły aniołaŭ». Ideja była prostaja: jość «anioły» — dzieci ź ciažkimi dyjahnazami, i jość «kryły» — ludzi, jakija biahuć razam ź imi, viazuć ich u kalaskach, robiać ich udzielnikami padziej, a nie naziralnikami.
Za šeść hadoŭ inicyjatyva «Kryły aniołaŭ» vyrasła z hurtka baćkoŭ u paŭnavartasnuju hramadskuju arhanizacyju: kamanda ŭdzielničała ŭ marafonach, pravodziła «biehaParki» (inkluziŭnyja siamiejnyja zabiehi) i sabrała vakoł siabie šmatlikich vałancioraŭ. Cimaškoŭ staŭ tvaram hetaj arhanizacyi.
Bieh zamiest karancinu
Padčas pandemii COVID-19 Dźmitryj Cimaškoŭ zaniaŭ skieptyčnuju pazicyju. U svaim błohu jon krytykavaŭ ahulnuju paniku, strach i pavodziny ludziej. Jon iranična nazyvaŭ situacyju «karanakipišam» i śćviardžaŭ, što šumicha vakoł virusa razdźmutaja «ludźmi, jakija źbiralisia žyć viečna».
Ale miery zaściarohi nie admaŭlaŭ. Svoj płan žyćcia ŭ pandemiju jon sfarmulavaŭ ź dziesiaci punktaŭ, u tym liku, naprykład, minimizacyja kantaktaŭ, stvareńnie zapasu ježy i miedykamientaŭ, kab lišni raz nie vychodzić u kramu, pieravoz stałych baćkoŭ na daču dalej ad natoŭpaŭ ludziej.
Cimaškoŭ zaklikaŭ nie admaŭlacca ad biehu. Jon śćviardžaŭ, što šmathadovy vopyt sacyjalnaha izalacyjanizmu (z-za dohladu za dačkoj ź ciažkaj formaj DCP) dapamoh jamu spravicca i z karanavirusam, i raskrytykavaŭ tych, chto patrabavaŭ karancinu, masak i testaŭ.
U 2020 hodzie jon razam z kamandaj pravodziŭ sieryju dabračynnych zabiehaŭ «PandaMija». Kožnaje mierapryjemstva było prymierkavana da asobnaj daty (Dnia kasmanaŭtyki, Dnia abarony dziaciej i inšaje). Arhanizacyja Cimaškova arhanizoŭvała i inšyja prabiehi: inkluziŭny parny zabieh, «sacyjalnyja aŭtorki» na 9‑m plažy, prapanoŭvajučy inkluziŭnyja treniroŭki i pikniki.
Likvidacyja i novy zapusk
U 2021 hodzie ŭłady likvidavali arhanizacyju «Kryły aniołaŭ». Heta adbyvałasia na fonie masavaha źniščeńnia biełaruskich niedziaržaŭnych arhanizacyj i inicyjatyŭ — ad pravaabarončych da sacyjalnych.
Cimaškoŭ kazaŭ, što pra likvidacyju daviedaŭsia faktyčna vypadkova: znajšoŭ u rejestry Ministerstva justycyi zapis, što arhanizacyja padlahaje likvidacyi. Jon padkreśliŭ, što kamanda raniej nie atrymlivała pretenzij ad uład. Paźniej jon daviedaŭsia, što Minharvykankam pryniaŭ rašeńnie likvidavać arhanizacyju na padstavie śpisu, składzienaha milicyjaj. Pryčynu likvidacyi jamu nie paviedamili.
Dla prajekta heta aznačała stratu jurydyčnaha statusu, mahčymaści pravodzić aficyjnyja mierapryjemstvy i atrymlivać finansavańnie. Ale dla samoha Cimaškova heta nie stała finałam. Jon pierazapuściŭ dziejnaść u inšaj formie — praz pryvatnaje pradpryjemstva «Abilitacyja i volny čas». Jano praciahnuła prajekty pa inkluzii i aktyŭnym adpačynku: sport, turyzm, letniki, prakat abstalavańnia, reabilitacyja.
Žyćcio na bierazie
U 2022 hodzie Cimaškoŭ razam ź Lilijaj pierajechaŭ na bierah Minskaha mora. Spačatku heta vyhladała jak ekśpierymient: pažyć u namiocie, zrazumieć, ci mahčyma heta naohuł. A paśla — jak cełaja fiłasofija.
Jany pravodzili ŭ namiotavym haradku miesiacy — ź viasny da marazoŭ, na praciahu niekalkich hadoŭ. Uzimku pierabiralisia ŭ kvateru abo na daču, a viasnoj viartalisia nazad.
U pastach Dźmitryja heta apisvajecca jak «rabinzanada» i «žyćcio Dyjahiena».
Cimaškoŭ padkreślivaŭ, što dla žyćcia na pryrodzie važna z rozumam raschodavać resursy. U adnym z pastoŭ jon pisaŭ, što normu spažyvańnia vady ŭ 100 litraŭ na dzień ličyć raskošaj, jamu ź Lilaj patrabujecca 20 litraŭ vady. Plus 4 litry dyzielnaha paliva i 4 litry bienzinu na sutki dla abahravańnia i aśviatleńnia, a taksama 4 abiaremki droŭ dla vohnišča. Hazavaha bałona na 5 litraŭ chapaje na tydzień. Usio nieabchodna dastaŭlać na rovary ad bližejšaj zapraŭki.
U pastach jon adznačaŭ, što žyćcio na bierazie ź Lilaj stała sapraŭdnaj «škołaj žyćcia» — jany navučylisia mirycca z kamarami, viatrami, daždžami, babrami i čajkami i adčuvajuć svabodu, niahledziačy na adsutnaść zvykłaha kamfortu.
Pastupova vakoł hetaha žyćcia vyrasła i infrastruktura. Na tym samym plažy źjaviŭsia kiempinh, dzie možna ŭziać naprakat namioty, sapbordy, rovary, trekinhavyja kresły, śpiecyjalnyja vazki dla ludziej ź invalidnaściu, dziciačyja kvadracykły, bahi. Tut pačali pravodzicca letniki, kvadrasafary, inkluziŭnyja pachody i pikniki.
Na sajcie prakatu altanak skazana, što na 9‑m plažy Minskaha mora zdajecca «Altanka «Vihvam» — indziejski šacior płoščaj 25 m², vohniščam i elektryčnaściu, pobač ź jakim znachodzicca płyvučaja saŭna na pantonie — «Domik rybaka», jaki možna arandavać. Usio heta naležyć jurydyčnaj asobie Cimaškova.
Dźmitryj pisaŭ i pra inšyja zarobki. Naprykład, što padpracoŭvaje dryvasiekam.
Apošnija dva hady Dźmitryj Cimaškoŭ mienš aktyŭny ŭ sacsietkach i błohu. Jon amal nie raskazvaje, jak žyvie siońnia, što adbyvajecca ź im i ź Lilijaj, ci praciahvajecca taja samaja «rabinzanada» na bierazie.
Apošniaja aktyŭnaść Cimaškova ŭ internecie — pošuki siadziełki dla žančyny-invalida ŭ Łošycy. Jon raskidvaŭ takuju abjavu pa staličnych čatach pošuku pracy.
Ciapier čytajuć
Kala Safii ŭ Połacku pastavili pomnik lotčykam Ničyparčyku i Kukanienku. Ale navat nie samalot toj madeli, na jakoj jany zahinuli, a aerapłan stalinskaha času2020
Kamientary