U Iranie masavyja pratesty ŭžo niekalki dzion. Pačałosia z rekordnaha abvału valuty
Paśla abvału kursu iranskaha ryjała ŭ Tehieranie ŭspychnuli pratesty, jakija za ličanyja dni raspaŭsiudzilisia pa ŭsioj krainie. Patrabavańni ŭdzielnikaŭ užo nabyli palityčnaje adcieńnie, paviedamlaje Euronews.
Akcyi pratestu ŭ Iranie pačalisia ŭ niadzielu, 28 śniežnia. U toj dzień ryjał upaŭ da rekordnaha minimumu — 1 miljon 450 tysiač za dalar. Niepradkazalnyja vahańni abmiennaha kursu vymusili mnohich pradaŭcoŭ admovicca ad ździełak, a pakupnikoŭ — adkłaści pakupki ŭ nadziei na toje, što situacyja na rynku stabilizujecca.
U Tehieranie pačali začyniacca kramy. Uładalniki vyjšli na vulicy. Epicentram pratestaŭ staŭ hałoŭny staličny bazar.
Tady prezident Irana Masud Piezieškijan musiŭ abaraniać prapanavany zakonaprajekt ab biudžecie na novy finansavy hod. Jon byŭ značna skaročany, ale ŭ toj ža čas uklučaŭ 20‑pracentnaje pavyšeńnie zarobkaŭ dziaržaŭnych słužačych. I heta — na fonie pavyšeńnia cen na spažyvieckija tavary ŭ krainie bolš čym na 52% za apošnija 12 miesiacaŭ.
Adnak pratesty nie abmiežavalisia Tehieranam i na nastupny dzień praciahnulisia ŭ haradach Chamadan, Małard-Karadž i na vostravie Kiešm. Demanstracyi ładzilisia taksama ŭ Kiermanšachu, Jeździe i Šyrazie.
U vyniku biudžetnaja kamisija adchiliła ahulnyja pałažeńni zakonaprajekta ab novym biudžecie, a staršynia Centralnaha banka Irana Machamad Farzin padaŭ u adstaŭku. Na hetuju pasadu byŭ pryznačany Nasier Chiemaci, były ministr ekanomiki.
Tym časam manifiestacyi pačali adznačacca ŭspyškami hvałtu. Supracoŭniki siłavych struktur sprabavali razahnać pratestoŭcaŭ ślozaciečnym hazam.
30 śniežnia ludzi pratestavali ŭžo jak minimum u dzieviaci pravincyjach, uklučajučy Tehieran, Alborz, Kiermanšach, Markazi, Chamadan i Isfachan.
Na treci dzień studenty niekalkich univiersitetaŭ u roznych častkach krainy dałučylisia da pratestu. U Tehieranie jany skandavali «Śmierć dyktataru!». U ŚMI trapili fatahrafii, jakija śviedčać pra sutyknieńni palicyi z manifiestantami. Nieŭzabavie stała viadoma pra zatrymańni studentaŭ Tehieranskaha ŭniviersiteta. Na nastupny dzień rektarat paviedamiŭ pra ich vyzvaleńnie z-pad varty.
Z dałučeńniem studentaŭ da pratestaŭ patrabavańni pierajšli ŭ palityčnuju płoskaść. Udzielniki pačali vykazvać niezadavolenaść usioj strukturaj urada Isłamskaj Respubliki, źjavilisia łozunhi ŭ padtrymku Rezy Piechlevi, syna zrynutaha šacha.
Iranskija aficyjnyja asoby vyrašyli dziejničać miakka, spadziejučysia praduchilić raspaŭsiudžvańnie akcyj i ich pierarastańnie ŭ antyŭradavyja vystupleńni. U aŭtorak prezident Irana napisaŭ u svaim akaŭncie ŭ sacyjalnaj sietcy X: «Dabrabyt naroda — maja štodzionnaja turbota. I praz dyjałoh z pradstaŭnikami pratestoŭcaŭ my prymiem da ŭvahi ich zakonnyja patrabavańni».
Pry hetym niekatoryja vysokapastaŭlenyja asoby śćviardžajuć, što toje, što adbyvajecca ŭ krainie — vynik zamiežnaha ŭmiašańnia.
Sustreča Bińjamina Nietańjachu z Donaldam Trampam u Biełym domie padahreła razmovy pra adnaŭleńnie vajny ź Iranam, i ŭrad abviaściŭ sieradu vychadnym dniom u bolš čym 20 pravincyjach, spasłaŭšysia na chałodnaje nadvorje i enierhietyčny dysbałans — mahčyma, spadziejučysia, što ekanamičnyja miery zmohuć źnizić napružańnie.
Nasier Chiemaci, novy kiraŭnik centralnaha banka Irana, paabiacaŭ u sieradu, što jon «stabilizuje valutny rynak» i «vykaranić karupcyju».
Na ekanomiku Irana ŭžo šmat hadoŭ cisnuć mižnarodnyja sankcyi, asabliva paśla taho, jak u 2018 hodzie Tramp u adnabakovym paradku vyjšaŭ ź jadziernaha pahadnieńnia 2015 hoda. Padčas pieryjadu realizacyi ŭhody, kali sankcyi častkova byli admienienyja, kurs dalara składaŭ kala 32 000 ryjałaŭ.
Ciapierašnija akcyi pratestu ŭžo stali najbujniejšymi paśla tych, što hrymieli ŭ Iranie pad łozunham «Žančyna, žyćcio, svaboda» ŭ 2022 hodzie paśla hibieli 22‑hadovaj Machsy Amini, jakaja znachodziłasia pad vartaj u palicyi za «admovu ad našeńnia chidžaba».
Kamientary