Łatuška: Makieju ja admoviŭ dva razy, a Tozik prasiŭ mianie razmaŭlać ź im pa-biełarusku
Kiraŭnik Narodnaha antykryzisnaha ŭpraŭleńnia Pavieł Łatuška raskazaŭ, jak dva razy admoviŭ Makieju stać jaho namieśnikam, jak adnojčy skinuŭ 9 kiłahram za try miesiacy i čym dapamoh były vice-premjer Anatol Tozik.
«Ja Makieju admoviŭ dva razy na jaho prapanovu stać pieršym namieśnikam kiraŭnika Administracyi», — zhadvaje Pavieł Łatuška ŭ novym vypusku tok-šou «Pieriotriom s Chalezinym».
«Heta byŭ 2008 hod. Jon tolki staŭ kiraŭnikom Administracyi. Ja skazaŭ «nie». A jon vyklikaŭ jašče raz — «padumajcie». I ja ŭsio roŭna skazaŭ «nie». Tamu što ja ŭjaŭlaŭ, što mnie treba budzie adkazvać za falsifikacyi vybaraŭ, za ŭsiu hetu…».
Zhadvajučy Makieja, Łatuška adznačyŭ, što čynoŭnik žyŭ pad unutranym ciskam, jaki adyhraŭ u jaho losie drennuju pasłuhu.
«Heta jakraz taki ŭnutrany cisk, kali jon nie zmoh pieražyć 2020 hod. Jon zrazumieŭ, što ŭsio razburyłasia. U niejkaj stupieni jon pracavaŭ i na niejki vynik u zamiežnaj palitycy. Jon sprabavaŭ vyvieści Biełaruś ź izalacyi. Ale ŭ jaho ŭvieś čas nastupali hetyja supiarečnaści.
Kali kamanda pastupała źvierchu, jon rabiŭ tak, jak treba było źvierchu. Heta značyć, u jaho ŭ hetym vypadku aficerskija pahony pracavali vielmi vyrazna. Zahad značyć zahad. Kali treba kahości prybirać, likvidavać, zakryć, cisnuć. Jon heta rabiŭ. Dzie była mahčymaść volnaha manieŭru, tady jon rabiŭ krychu pa-inšamu».
Jak skinuŭ 9 kiłahram za try miesiaca
Łatuška pryznajecca, što i jamu samomu było vielmi ciažka na pasadzie ministra kultury spraŭlacca z unutranym ciskam.
«Ja pamiataju, darečy, kali ja staŭ ministram kultury, ja dzieviać kiłahram straciŭ za try miesiacy. Dzieviać kiłahram ad niervaŭ, tamu što ja zrazumieŭ dzikuju supiarečnaść», — zhadvaje były čynoŭnik i tłumačyć:
«Biełaruskaja kultura, biełaruskaja mova — ja vychavany byŭ na hetym maim baćkam. Potym druhi voś hety impuls, jaki ja atrymaŭ [pracujučy jak pasoł Biełarusi ŭ Polščy] ad biełarusaŭ, jakija pražyvajuć u Polščy. Ja prychodžu ŭ ministerstva kultury i razumieju, što ja pavinien zmahacca za biełaruskaść. Dzie? Unutry krainy!
U Biełarusi zmahacca za biełaruskaść. Heta ž siomy dzień majoj pracy [na pasadzie ministra kultury], kali mianie vyklikaje Piatkievič na dyvan (tady ŭ Makieja ŭ vyniku była sustreča). Jaje tresła ŭsiu. U jaje treślisia ruki. Jana raŭła ŭ pryjomnaj kiraŭnika Administracyi. «Jak vy sabie mahli dazvolić dabivacca, kab na «Słavianskim bazary» była biełaruskaja mova?» A dzie? A dzie, Natalla Uładzimiraŭna? Nu adkažycie mnie, kali łaska».
Čamu Piatkievič i Dryhu ličyć antybiełaruskimi
Jak tłumačyć Łatuška, takaja antybiełaruskaja pazicyja Piatkievič tłumačycca jaje karjernymi ambicyjami.
«Ja dumaju, na toj momant jana staviła dla siabie metu zrabić karjeru. A dla taho, kab zrabić karjeru, treba było słužyć i vysłužvacca pierad Łukašenkam. Realizoŭvać jaho daručeńni z zapałam».
Padobnym čynam, jak zaŭvažaje Łatuška, pavodziła siabie i Iryna Dryha — aŭtarka «čornaha śpisu» artystaŭ. U bytnaść Łatuški ministram kultury Dryha zajmała pasadu načalnika ŭpraŭleńnia sacyjalna-kulturnaj palityki hałoŭnaha ideałahičnaha ŭpraŭleńnia Administracyi Łukašenki.
Jak byŭ admienieny «čorny śpis» artystaŭ
Łatuška zhadvaje, što pra nieabchodnaść admieny nieaficyjnaha «čornaha śpisu» jon vykazaŭsia na sustrečy Łukašenki z talenavitaj moładździu.
«Narada Łukašenki z talenavitaj moładzi ŭ nas u [Nacyjanalnaj] biblijatecy. I ja staŭlu hetaje pytańnie ab «čornym śpisie». Ja pamiataju, cišynia ŭ zale. A mnie potym raskazvali, Piatkievič była za kulisami. Jana ŭskočyła i vymaviła frazu. Jana prakryčała: «Što jon sabie dazvalaje?!» A ja kažu, što nadyšoŭ čas. (…) Treba vyrašyć hetuju prablemu. Heta realnaja prablema dla biełaruskaj kultury».
Jak Tozik spryjaŭ biełaruskaj kultury
Pa słovach Paŭła Łatuški, za admienu «čornych śpisaŭ» vystupaŭ i tahačasny vice-premjer Anatol Tozik, jaki imknuŭsia taksama vyhladać demakratam.
«Jon mianie prasiŭ razmaŭlać na biełaruskaj movie ź im padčas naradaŭ u Saviecie Ministraŭ. A narady jon pravodziŭ tak. Nie treba było ŭvieś čas siadać tak, [što] vice-premjer u prezidyum sadzicca. Jon siadaŭ u centry, [astatnija] pa pravuju ruku i z toha boku. To-bok jon pakazvaŭ takim čynam demakratyčnaść».
Jak zhadvaje Łatuška, mienavita dziakujučy Anatolu Toziku, była zamieniena niedarečnaja «cybulina» na viežy Niaśvižskaha zamka, jakaja nie adpaviadała jaho aŭtentyčnamu vobrazu.
«Jašče da mianie zrabili pamyłku padčas restaŭracyi. Usie havorać — heta prablema. (…) JUNIESKA moža vyklučyć Niaśviž z pomnikaŭ JUNIESKA (śpisa Suśvietnaj spadčyny. — NN). Za biudžetnyja hrošy zrabić nielha. Kali za biudžetnyja, značyć niechta prosta rastraciŭ hrošy. Kryminalnaja sprava. (…) Pačali źbirać sponsaraŭ z namieśnikam ministra kultury.
Ja prychodžu da Tozika z płanami. Pakazvaju: «Voś hetu cybulinu treba mianiać. Nieabchodna jaje zrezać».
Jon havoryć: «A abjekt nakolki hatovy?» Ja kažu: «Hatovy na 99%». Kaža: «Razumiejecie, Pavieł Paŭłavič, što Łukašenka zaŭtra moža pryjechać i adkryvać Niaśvižski pałac».
Ja kažu: «Kali my adkryjem, my ŭžo potym hetuju cybulinu nikoli nie zrežam. A budzie prablema ź JUNIESKA». I viedaješ, što jon mnie havoryć? «Zrazajcie».
Ja kažu: «Chadziemcie da premjera». (Miaśnikovič tady byŭ). Jon kaža: «Nie, zrazajcie, ja biaru adkaznaść razam z vami». I my heta prybrali i zrabili tak, jak pravilna».
Kamientary