Našto niemcam «Dźvie dušy»? 

Na Lajpcyhskim knižnym kirmašy, jaki adbyŭsia ŭ sakaviku 2015 hoda, maładoje vydaviectva Guggolz prezientavała na stendzie inicyjatyvy Books from Belarus niamieckuju viersiju knihi Maksima Hareckaha «Dźvie dušy». Čamu apovieściu, jakaja raskazvaje pra dvaistaść, rasščeplenaść biełaruskaha śvietahladu ŭ časy kastryčnickaj revalucyi i abviaščeńnia BNR, amal sto hadoŭ paśla vychadu ŭ śviet zacikaviłasia zamiežnaje vydaviectva? Čamu kniha, znakavaja dla biełaruskaj kultury i dumki, pryciahnuła ŭvahu niemcaŭ? My parazmaŭlali pra heta z vydaŭcom Siebaścijanam Huholcam.

Pavialičyć

— Raspaviadzicie, kali łaska, pra vašaje vydaviectva. Čamu mienavita ŭ vas vyšła kniha «Zwei Seelen«?

Siebaścijan Huholc: — Vydaviectva «Huholc» publikuje zabytyja i nieviadomyja knihi z Uschodniaj i Paŭnočnaj Jeŭropy. Jano zasnavanaje ŭ 2014 hodzie i pačałosia ź dźviuch knih. My vielmi małaja inicyjatyva, drukujem čatyry knihi na hod: dźvie ŭvosień, dźvie – uviesnu. Adna ź ich z vosieńskich knih – «Dźvie dušy» Maksima Hareckaha.

Viadomy niamiecki pierakładčyk biełaruskaj litaratury Norbiert Randaŭ razam ź siastroj Hundułaj i jaje mužam Uładzimiram Čapieham niekalki hadoŭ nazad pierakłali hety raman na niamieckuju. Pierakładčyki płanavali apublikavać jaho ŭ vialikim vydaviectvie. Norbiert byŭ peŭny, što heta adna z klučavych biełaruskich knih, i tamu chacieŭ pryciahnuć da jaje jak maha bolš čytačoŭ. Jaho pieršy vybar było vydaviectva «Ziurkamp», adno z samych znanych, lehiendarnych vydaviectvaŭ Niamieččyny. Na žal da vydańnia nie dajšło praz unutranyja prablemy ŭ vydaviectvie. Norbierd pamior u 2013 hodzie. Kataryna Raabie, supracoŭnica «Ziurkampa», jakaja adkazvaje za ŭschodniajeŭrapiejskuju litaraturu, sustrełasia sa mnoj i zhadała pra hety ŭžo pierakładzieny rukapis. Ja zacikaviŭsia, i Kataryna nieŭzabavie dała mnie pačytać «Dźvie dušy». Kniha mianie ŭraziła. Ja źviazaŭsia z Hundułaj Čapiehaj i Tedaj Tod-Čapiehaj, udavoj Norbierta Randaŭ. Paśla pieramovaŭ jany pahadzilisia nadrukavać hetuju knihu ŭ maim małym vydaviectvie, što dla mianie vialiki honar.

— Čamu vy vyrašyli vydavać Hareckaha? Ci paŭpłyvała toje, što heta aŭtar ź Biełarusi, to bok davoli nieviadomaj dla Niamieččyny krainy?

— Kryteram była jakaść prozy Hareckaha. U jaho jość čaroŭnyja kadry, jakija vymoŭna apisvajuć histaryčny łandšaft i atmaśfieru. Uražvaje kampazicyja tvora z kalejdaskapičnym raźmierkavańniem častak tvoru, jakaja daje kompleksny pahlad na Biełaruś i histaryčnyja źmieny, jakija adbyvalisia ŭ tyja časy. Z apovieści ja pačarpnuŭ šmat čaho cikavaha pra Biełaruś. Mnie zachaciełasia padzialicca hetym ź niamieckim čytačom, jaki – tut vy majecie racyju- maje davoli takoje cmianaje ŭjaŭleńnie pra vašu krainu.

— Ci jość vodhuki z boku presy? Ci zrazumieli niamieckija čytačy kantekst tvoru? Jak pradajecca kniha?

Kniha atrymała nie aby-jaki rozhałas u Niamieččynie. Śpiarša panavała zacišša, ale praz kolki miesiacaŭ vyjšli vydatnyja recenzii ŭ papularnych hazietach Frankfurter Allgemeine Zeitung, BerlinerTagesspiegel i Neue Zürcher Zeitung. Kožnaja recenzija kazała pra toje, što miesca i čas dziejańnia apovieści nieviadomyja dla niamieckaha čytača, ale razam z tym recenzienty ŭznosili zhrabnaść stylu Hareckaha. Što da prodažu – stanoŭčyja recenzii dapamahli. Siońnia pieršy nakład amal razyšoŭsia.

— Jakija uražańni ad pračytańnia knihi asabista ŭ vas? Što zakranuła?

— Mnie daspadoby knihi pra nieviadomyja časy i akaličnaści. Ja niašmat čaho viedaju pra Biełaruś u 1919 hodzie, i ja nie duža abaznany ŭ biełaruskaj historyi ŭvohule. Ale heta tolki adzin bok miedala. Bo ŭ knizie jość jašče i plonnaja pierśpiektyva, ź jakoj Harecki vybraŭ vieści dyjałoh z čytačom. Tut u adnaho aŭtara možna znajści adroznyja, časam supraćlehłyja acenki histaryčnaj situacyi i palityčnych pracesaŭ ŭ tahačasnaj Biełarusi. I heta nie toje, što piśmieńnik z vyšyni svajoj pazicyi pahladaje na minułaje, kali ŭsie cudoŭna viedajuć, jak aceńvać tuju ci inšuju epochu. Tut apovieść niepasredna kaža pra ludziej, jakija zhubilisia ŭ revalucyjnych padziejach. Pra ludziej, jakija nie viedajuć, jakim čynam pavodzicca, jak dumać, što kazać i za što zmahacca. I Harecki ŭsiu hetuju nieadnaznačnaść cudoŭna vyjaŭlaje.

— Ci majecie vy płany na vydańnie inšych biełaruskich knih? My viedajem, što ŭ siamji Randaŭ u zapasie jašče jość niekalki pierakładaŭ.

— Płanaŭ vydavać inšyja biełaruskija knihi pakul što niama, ale mnie by było cikava, da prykładu, nadrukavać karotkija apaviadańni Hareckaha. Na žal Norbiert Randaŭ nie z nami. Ale majem maładoje pakaleńnie, takich pierakładčykaŭ, jak Tomas Vajler, jakija iduć pa śladach Randaŭ. Akramia Hareckaha mianie cikaviać inšyja kłasiki, takija naprykład, jak Jakub Kołas, nie vielmi viadomy ŭ Niamieččynie aŭtar. Jość kudy ruchacca!

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0