Dziady. U Minsku ŭ niadzielu prajšło šeście ŭ Kurapaty
Demanstranty prynieśli ŭ Kurapaty piać novych kryžoŭ.
16.00
U Kurapatach, užo kali narod razychodziŭsia, bieź ściahoŭ, na chłopca i dziaŭčynu navalilisia asoby ŭ cyvilnym, sprabavali zatrymać. Ale źbiehsia narod i adbiŭ, dy navat supravadzili ich dadomu, bo za imi ŭvieś čas cikavali ludzi ŭ cyvilnym, ale bolš ich nie čapali.
Hetaja para była padčas šeścia z ukrainskim ściaham, tym, peŭna, i vyklikała cikavaść «ludziej u cyvilnym».
Fota z Tvitara inicyjatyvy pa hramadskim nazirańni, što ładzicca pry padtrymcy pravaabarončych arhanizacyj Biełaruski Chielsinkski Kamitet i pravaabaroncaŭ-viasnoŭcaŭ:
15.00
U Kurapatach adbyŭsia mitynh. Na im začytali zvarot Zianona Paźniaka, u jakim lidar Kansiervatyŭna-chryścijanskaj partyi BNF pieraściaroh ad niebiaśpieki, jakaja zychodzić ad Rasii i zaklikaŭ biełarusaŭ być hatovymi abaraniać Baćkaŭščynu.
Vystupili dva namieśniki staršyni KCHP-BNF Juraś Bieleńki i Aleś Čacholski. U ichnich vystupach adznačałasia niebiaśpieka, havaryłasia, što ŭkrainskaja situacyja moža paŭtarycca.
Paśla mitynhu ludzi pastavili kryžy, pastavili la kryžoŭ źnički, pakłali kvietki, paviazali na kryžy bieł-čyrvona-biełyja stužki.
14:33
Šeście ŭ Kurapaty zavieršana. Ludzi ŭskładajuć kvietki da kurapackich kryžoŭ, staviać śviečki. Pavodle acenak arhanizataraŭ, u šeści ŭziało ŭdzieł kala tysiačy čałaviek. Šeście praciahvałasia krychu bolš za try hadziny. Ciapier maje adbycca mitynh.
14:15
Kałona ruchajecca ŭzdoŭž MKAD z boku horada. Šeście maje pierajści pad MKAD pa padziemnym pierachodzie, kab patrapić da miemaryjała Kurapaty.
13.50
Ludzi ŭ čornym pasprabavali źniavažyć svaimi vykrykami ŭdzielnikaŭ šeścia. Im adkazali družnym «Žyvie Biełaruś!». Arhanizatary šeścia, jakija sočać za paradkam, pakazali žestam, što niama sensu reahavać na hety incydent.
13.17
Demanstranty skandujuć tekst pieśni «Lapisaŭ» «Nie być skotam» na vierš Kupały.
Šeście nabližajecca da Kurapataŭ, idzie ŭ Zialonym Łuzie.
Ludzi ŭ cyvilnym viaduć apieratyŭnyja videazdymki, ale nie pieraškadžajuć, iduć pobač.
13.14
«Fašysty tut iduć, z takimi fłahami!» — aburajecca žančyna ŭ machieravaj šapcy kala hastranoma. — «O, čekistka!» — abryvaje jaje kala hastranoma stary, jaki stajaŭ tut ža pobač i pačuŭ našu ź joj razmovu. — «Chto mnie piensiju daje? Dziaržava! A jany tut sa ściahami fašysckimi chodziać». — «My sami sabie piensiju zarabotali!» — abryvaje jaje stary, i jana baicca praciahvać.
13.00
Siarod inšych, u šeści biaruć udzieł kiraŭniki Kansiervatyŭna-chryścijanskaj partyi BNF, arhanizatary šeścia, u tym liku namieśnik staršyni Kansiervatyŭna-chryścijanskaj partyi BNF Juraś Bieleńki. Tut ža idzie staršynia Partyi BNF Alaksiej Janukievič, sustaršyni arhkamiteta pa stvareńni partyi «Biełaruskaja chryścijanskaja demakratyja» Pavieł Sieviaryniec i Vital Rymašeŭski, namieśnik staršyni ruchu «Za svabodu» Juraś Hubarevič, staršynia «Maładoj Biełarusi» Artur Fińkievič, aktyvist «Maładoha frontu» Mikałaj Dziemidzienka ź siamjoj.
Udzielničajuć i pravaabaronca Valeryj Ščukin, paet Słavamir Adamovič.
12.56
«Mnie škada, što tak mała ludziej, treba dałučacca! Tam, u Kurapatach, moža i maje prodki lažać. Historyju nielha zabyvać», — kaža demanstrant Andrej Daškievič.
U pačatku kałony idzie pravasłaŭny śviatar ź bieł-čyrvona-biełaj charuhvaj. «Moj baćka taksama byŭ siarod represavanych. Jon byŭ sasłany na Kałymu, — raskazvaje jon. — Ja pamiataju pieršyja hady niezaležnaści. Tady na «Dziady» vychodziła šmat ludziej, bolš, čym ciapier. Ale nam treba brać prykład ź inšych narodaŭ, našych susiedziaŭ i zmahacca za svaju krainu».
Pavieł Sieviaryniec raskazvaje, što ŭpieršyniu pryjšoŭ na Dziady ŭ 1995 hodzie. «Tady ŭ šeści brali ŭdzieł kala 300 čałaviek, niahledziačy na toje, što siarod ich byli i Vasil Bykaŭ i Zianon Paźniak. Ale ŭžo na nastupny, 1996 hod, na vulicy vyjšli tysiačy ludziej», — kaža jon.
12.42
«Hetaje šeście ja liču vielmi važnym, bo ź Dziadoŭ, z 1988 hoda, pačynaŭsia Biełaruski Vyzvolny Ruch, jaki pryvioŭ krainu da niezaležnaści. Tamu važna jaho praciahvać, kab połymia nie zhasała. Niekatoryja maje siabry kažuć, što niama sensu chadzić na mitynhi. A ja, naadvarot, liču, što chadzić na mitynhi važna. Vielmi važna! Biez hetaha budzie jašče horš!» — upeŭnieny małady prahramist u skurancy, z doŭhimi vałasami. Pobač ź im kročyć jahonaja žonka ź dziciem.
12.27
Zatrymany hramadski aktyvist i raspaŭsiudnik Siaržuk Bachun. Razam ź im zatrymany jašče adzin čałaviek, imia jakoha nam nieviadoma. Pra heta «Našaj Nivie» paviedamiŭ Siamion Piečanko.
Bachun prajšoŭ da stancyi mietro «Uschod», a potym spuściŭsia ŭ mietro, dzie i byŭ zatrymany. Mahčyma, padstavaj pasłužyŭ bieł-čyrvona-bieły šalik.
Praź niekatory čas S.Bachun byŭ adpuščany ź milicyjaj.
12.24
«Treba šanavać svaich prodkaŭ. Kali ludzi zabuduć svaju historyju, to my budziem nie narod, a narodziec, jak kaža adzin čałaviek, — kaža nam Siaržuk — chłopiec u šaliku-arafatcy i kiepcy. — Ja rabočy, zvyčajny rabočy. I patryjot, liču siabie nacyjanalistam».
12.21
«Ja tut, bo heta moj hramadzianski abaviazak. Kamunistyčnyja represii suprać biełarusaŭ nielha zabyvać», — kaža nam chłopiec u čornym kapielušy i šerym šaliku.
Šeście idzie ŭ Zialonym Łuzie — mikrarajonie na poŭnačy stalicy Biełarusi.
Les Kurapaty znachodzicca, nahadajem, adrazu za Minskaj akružnoj darohaj.
12.20
«I maich svajakoŭ vysyłali ŭ saviecki čas. U Chakasiju vysłali, u Sibir… Ja tut, bo chaču, kab toje, što Biełaruś pieražyła ŭ 1930—40-ja, nikoli nie paŭtaryłasia!» — kaža žančyna ŭ ciomnym palito.
12.18
«Siońnia praźnik, praźnik — paminanija, — kaža nam čałaviek na vulicy, što naziraje za šeściem. — Ja toža jaho pomniu, pomniu. Vidzicie, ja daža niamnožka vypiŭ siońnia», — niby apraŭdvajecca jon.
12.16
12.15
Moładź skanduje čas ad času «Vierym, možam, pieramožam!»
12.09
«Tut iduć u Kurapaty. My sami na mohiłki chadzili ŭčora. Heta śviata patrebnaje, važnaje, raniej dyk uvohule było mnahaludnym. Stolki ž ludziej zabili… A tut siońnia adzinaje, što mnie nie padabajecca, što kryčać «Słava Ukrainie!» Jakaja ž słava Ukrainie, kali tam stolki narodu zahinuła? — kaža žančyna na vulicy Kalinoŭskaha. — Voś heta mnie tut nie vielmi padabajecca. Uvohule to vielmi małajcy što Dziady adznačajuć. Ale pryčym tut Ukraina? Nam treba svaim kłopatam žyć, biełaruskim. A ŭ nas tut usio narmalna. Dziakuj praezidentu. Ja ŭvohule za jaho rukami i nahami, jak havorycca… Oj, a vy mianie na videa zdymajecie?» — saromiejecca jana.
12.07
Maršrut ad Parka Čaluskincaŭ da Kurapataŭ — heta 12 kiłamietraŭ. Nie ŭsie zdolnyja prajści jaho ad pačatku da kanca. Chtości adychodzić na transpart. Chtości dałučajecca.
Biełaruski Chielsinski Kamitet aceńvaje kolkaść udzielnikaŭ šeścia ŭ 400 čałaviek.
Pavieł Sieviaryniec vykazaŭ spadziavańnie, što ŭ Kurapatach da mitynhu dałučacca i ŭdzielniki źjezda Tavarystva biełaruskaj movy, što adbyvajecca siońnia ŭ Adukacyjnym centry IBB.
12.06
«Pierajemnaść pakaleńniaŭ, pamiać, historyja, mova — heta rečy, na jakich trymajecca nacyja. Heta rečy, na jakich trymajecca nacyja. I kali našy susiedzi, naš bratni narod pieražyvaje taki ciažki čas — heta adznaka salidarnaści, toje, što tut zhadvajuć Ukrainu. Vialikaja častka ŭdzielnikaŭ — moładź. Heta pakazvaje, što Biełaruś žyvie», — skazaŭ nam Pavieł Sieviaryniec, lidar Biełaruskaj Chryścijanskaj Demakratyi, jaki taksama ŭdzielničaje ŭ šeści.
12.03
«Chočacie tut Ukrainu zrabić? Nu-nu», — praburčeli dźvie piensijanierki kala mietro «Uschod».
12.01
«Chadžu na šeście, bo mnie važna bačyć, što my nie adny, što pamiać zastajecca, što my biełarusy. Raniej ja sam chadziŭ, a ciapier užo z synam chadžu», — kaža ŭśmiešlivy małady mužčyna, jaki pryjšoŭ z synam hadoŭ šaści ŭ akularach.
Vala i Uładź Jaromienki taksama pryjšli na šeście sa svajoj maleńkaj dačkoj Arynaj. «My chočam, kab jana pryvučałasia da šeściaŭ, da ściahoŭ, da nacyjanalnych koleraŭ. Kab jana mieła pamiać pra našych prodkaŭ», — kaža Vala.
11.43
«Ja tut, tamu što ja biełarus, — kaža stary čałaviek z šyrokaj sivoj baradoj. — Ja tut na šeści, bo ja tut naradziŭsia i žadaju ščaścia svaim unukam, svajoj radzimie».
11.41
«Čamu Vy tut?» — «Siońnia dzień pamiaci prodkaŭ, jakim my ŭsim abaviazany», — kaža małady chłopiec z doŭhimi vałasami.
Siarod demanstrantaŭ jość jak moładź, tak i ludzi siarednich hadoŭ, i starejšyja.
11.35
11.30
«U kožnaj siamji biełaruskaj kožny byŭ represavany pry savietach. I ŭ našaj siamji dzieda spalili žyŭcom. Spalili na śpirtzavodzie. Zamknuli dźviery na načnoj źmienie, i padpalili, kab paśla była nahoda raspačać represii», — raskazvaje intelihientnaja žančyna siarednich hadoŭ, što niasie žoŭta-błakitny bukiet.
Idzie jana ŭ samym kancy šeścia.
«U majho muža taksama zahinuli i dzied, i dziadźka, mahčyma, niechta ź ich lažyć u Kurapatach, — praciahvaje jana. — Apošniaje, što było pra ich viadoma, što jany byli ŭ turmie ŭ Miensku.
Tamu mnie jość da kaho tudy iści, u Kurapaty. Kurapaty — heta jak simvał našaj trahiedyi. I na žal, hety simvał znachodzicca ŭ takim stanie. Heta biada našaha hramadstva.
Hety miemaryjał pavinien być dahledžany. Kali jon takim staniecca, to i kraina stanie inšaj, staniem pa-inšamu žyć.
Źmianicca pavinny my sami, niešta ŭ nas. Usio zaležyć ad nas. A pakul niešta z nami nie tak.
Matryca pakul zastajecca, i zło płodzicca, i płodzicca,i płodzicca. I zašmat zła ŭ našym hramadstva. Ale čas idzie, čałaviectva idzie da lepšaha, tamu i my źmienim našu krainu.
A sioleta ja niasu kvietki koleraŭ ukrainskaha ściaha, kab ušanavać pamiać našych siabroŭ-ukraincaŭ, bo tam hinuć ludzi za niezaležnaść».
11.27
«Čamu Vy pryjšli na Dziady?» — «Bo ja biełarus i heta maja kulturnaja spadčyna. Dziady, 25 Sakavika — heta śviaty, jakija pavinny viedać usie biełarusy», — adkazvaje mužčyna siarednich hadoŭ u šeraj šapcy.
11.23
Čatyry kryžy niasuć demanstranty ŭ Kurapaty hetym razam.
11.20
Ludzi śpiavajuć taksama «My vyjdziem ščylnymi radami».
11.15
Čamu Vy tut z ukrainskim ściaham? — pytajemsia my ŭ mužčyny. «Heta salidarnaść», — koratka adkazvaje jon.
11.10
Demanstranty skandujuć «Žyvie Biełaruś!». Ale sioleta družna skandujuć taksama «Słava Ukrainie» — «Hierojam słava». Praśpiavali biełaruski himn «Pahonia» na słovy Maksima Bahdanoviča.
11.05
2 listapada ŭ Minsku adbyvajecca tradycyjnaje šeście ŭ Kurapaty i mitynh, pryśviečanyja Dniu pamiaci prodkaŭ. Akcyju arhanizavała Kansiervatyŭna-Chryścijanskaja partyja BNF. U joj udzielničajuć pradstaŭniki ŭsioj hramadzianskaj supolnaści i apazicyi.
Ab 11.00 niekalki socień čałaviek ź bieł-čyrvona-biełymi ściahami rušyli ad budynku Minskaha hadzińnikavaha zavoda (mietro «Płošča Čaluskincaŭ»). Siarod biełaruskich sioleta jość i dva ŭkrainskija ściahi.
Demanstranty skandujuć «Žyvie Biełaruś!».
Šeście projdzie ŭ Kurapaty pa maršrucie: pr-t Niezaležnaści — vuł. Kalinoŭskaha — vuł. Siadych — vuł. Karbyšava — vuł. Hamarnika — vuł. Mirašničenki — MKAD.
A 14.30 maje raspačacca mitynh u Kurapatach.
Były biełaruski milicyjanier šukaje «parodzistuju pryhažuniu». Nazyvaje siabie miljanieram, a sam sudzicca z byłoj žonkaj za alimienty21
Kamientary