Армузскі праліў будзе зноў адкрыты ў пятніцу — у той жа дзень, калі запланавана афіцыйнае падпісанне пагаднення ў Жэневе.
Прэзідэнт ЗША Дональд Трамп заявіў, што папярэдняе пагадненне аб спыненні вайны з Іранам ужо падпісана, і выказаў меркаванне, што падрабязнасці дамоўленасці будуць апублікаваныя даволі хутка, піша Бі-бі-сі.
«Я вельмі рады сказаць, што яно падпісана, здзелка цалкам падпісана», — сказаў ён падчас перамоў з прэзідэнтам Францыі Эмануэлем Макронам на саміце G7.
Высокапастаўленыя прадстаўнікі ЗША таксама пачалі раскрываць некаторыя дэталі, паведаміўшы, што Армузскі праліў будзе зноў адкрыты ў пятніцу — у той жа дзень, калі запланавана афіцыйнае падпісанне пагаднення ў Жэневе.
Па іх словах, тэхнічныя перамовы па ядзернай праграме Ірана павінны пачацца на гэтым тыдні, тады як любое змякчэнне санкцый або размарожванне актываў будзе залежаць ад выканання Іранам абавязацельстваў па пагадненні.
Віцэ-прэзідэнт Джэй Дзі Вэнс заявіў у панядзелак у інтэрв’ю CNN, што мемарандум аб узаемаразуменні паміж ЗША і Іранам займае «каля паўтары старонкі» і з’яўляецца вельмі агульным дакументам. Вэнс дадаў, што многія дэталі будуць узгоднены падчас будучых перамоў.
«Па шэрагу пытанняў нам давядзецца прапрацоўваць дэталі ў межах тэхнічнага этапу перамоў, але мемарандум стварае аснову, у межах якой іранцы атрымаюць выгоды ад здзелкі, выконваючы свае абавязацельствы па ёй», — сказаў ён.
Па словах Вэнса, у першым пункце дакумента гаворыцца, што Іран абавязваецца імкнуцца да «рэгіянальнага міру і стабільнасці», што, паводле яго, уключае спыненне фінансавання «тэрарыстычных арганізацый».
«Самае галоўнае — яны дадуць абавязацельства не ствараць ядзерную зброю», — сказаў Вэнс.
Амерыканскія чыноўнікі заявілі, што пагадненне было падпісана ў электронным выглядзе Трампам, Вэнсам і старшынёй парламента Ірана Махамад-Багерам Галібафам.
Яны таксама выказалі меркаванне, што дадатковыя дэталі могуць быць апублікаваныя да серады — хаця Трамп сказаў, што поўны тэкст пагаднення будзе абнародаваны «даволі хутка» пасля цырымоніі ў пятніцу.
«Гэта вельмі моцны дакумент, і я хачу, каб ён быў апублікаваны. Таму, верагодна, даволі хутка», — сказаў прэзідэнт.
Пагадненне прадоўжыць рэжым спынення агню яшчэ на 60 дзён, на працягу якіх бакі будуць узгадняць дэталі канчатковай дамовы.
Абвяшчаючы ў нядзелю пра прарыў у перамовах, прэм’ер-міністр Пакістана Шахбаз Шарыф, чыя краіна выступала пасярэднікам, заявіў, што ўзгоднена «неадкладнае і пастаяннае спыненне ваенных аперацый на ўсіх франтах, уключаючы Ліван».
Амерыканскія чыноўнікі заявілі, што, хоць Ліван уключаны ў рамкі спынення агню, вывад ізраільскіх сіл з ліванскай тэрыторыі не з’яўляецца ўмовай пагаднення. Па іх словах, Ізраіль захавае права на самаабарону.
Выступаючы ў панядзелак вечарам, прэм’ер-міністр Ізраіля Біньямін Нетаньяху заявіў, што ізраільскія сілы будуць заставацца ў «зонах бяспекі» ў Ліване, Сірыі і Газе столькі, колькі спатрэбіцца, і захаваюць свабоду дзеянняў.
Ён таксама заявіў на прэс-канферэнцыі, што Ірану не дазволяць атрымаць ядзерную зброю — з пагадненнем або без яго.
Нетаньяху выступіў пасля таго, як ліванскія СМІ паведамілі пра ізраільскі ўдар па аўтамабілі на поўдні — першым з моманту абвяшчэння мірнага пагаднення. «Хезбала» заявіла, што ў адказ выпусціла ракеты і беспілотнікі па ізраільскіх сілах.
Трамп у нядзелю заявіў, што загадаў неадкладна зняць ваенна-марскую блакаду ЗША з іранскіх партоў і дадаў, што Армузскі праліў будзе адкрыты пасля падпісання першапачатковага пагаднення.
У панядзелак у сацыяльных сетках ён заявіў, што «караблі пачынаюць рух, многія з іх з нафтай, з Армузскага праліва».
Заступнік міністра замежных спраў Ірана Казем Гарыбабадзі пацвердзіў спыненне ваенных аперацый у тэлефоннай размове на іранскім дзяржаўным тэлебачанні, якое прадставіла рамачнае пагадненне як перамогу Ірана.
Гарыбабадзі паведаміў, што катарскія пасярэднікі правялі «амаль 14—15 гадзін працяглых перамоў» у Тэгеране для дасягнення першапачатковага пагаднення.
Вышэйшае ваеннае камандаванне Ірана заявіла, што іранцы разам са ўзброенымі сіламі краіны і саюзнымі групоўкамі і саюзнікамі Тэгерана ў рэгіёне паказалі ЗША і Ізраілю, што ў іх «не было іншага выбару, акрамя як прыняць паражэнне і капітуляваць».
Аднак Міністэрства замежных спраў Ірана заявіла, што Тэгеран па-ранейшаму адчувае «глыбокі недавер» да ЗША, а пагадненне з’яўляецца «толькі крокам да зніжэння напружанасці».
Прэзідэнт Лівана Жазэф Аун вітаў абвяшчэнне, заявіўшы, што разлічвае на тое, што дасягнутыя дамоўленасці ўвасобяцца ў «практычныя крокі, якія пакладуць канчатковы канец цыклу гвалту».
Ключавымі разыходжаннямі канфлікту былі пытанні абагачэння ўрану Іранам і патрабаванне Захаду, каб краіна не валодала ядзернай зброяй, а таксама імкненне Ірана да ўсёабдымнага зняцця санкцый і доступу да дзясяткаў мільярдаў даляраў замарожаных нафтавых даходаў.
Каментары