Прыём некаторых папулярных лекаў падчас цяжарнасці павялічвае рызыку аўтызму ў дзіцяці амаль напалову

Даследаванне, праведзенае навукоўцамі з Медыцынскага цэнтра Універсітэта Небраскі і апублікаванае ў часопісе Molecular Psychiatry, ахапіла медыцынскія запісы дзяцей, якія нарадзіліся ў ЗША з 2014 па 2023 год. Спецыялісты выявілі нечаканую сувязь паміж пятнаццаццю папулярнымі лекамі і павышанай рызыкай разладаў аўтыстычнага спектра ў дзяцей.

Гэтыя прэпараты належаць да розных класаў — антыдэпрэсанты, статыны, лекі ад ціску і халестэрыну. Але іх аб'ядноўвае адно супольнае пабочнае дзеянне: здольнасць блакаваць выпрацоўку халестэрыну на клеткавым узроўні.

Хаця халестэрын у дарослых часта асацыюецца з хваробамі сэрца, для плода ён з'яўляецца жыццёва важным будаўнічым матэрыялам. Асабліва ён неабходны для мозгу, органа, які ўтрымлівае больш за ўсё халестэрыну. Каля сярэдзіны цяжарнасці (прыкладна на 19‑20 тыдні) мозг плода пачынае самастойна сінтэзаваць уласны халестэрын, і парушэнне гэтага працэсу можа закласці аснову для сур'ёзных праблем у развіцці мозгу.

Лічбы з даследавання ўражваюць: прыём хаця б аднаго з такіх прэпаратаў падчас цяжарнасці быў звязаны з павелічэннем адноснай рызыкі аўтызму ў дзіцяці на 47%. Пры гэтым рызыка ўзрастае ў геаметрычнай прагрэсіі, калі жанчыне прызначаюць адразу некалькі лекаў.

На кожны дадатковы прэпарат імавернасць аўтызму павялічвалася ў 1,33 разу, а калі пацыентка адначасова прымала чатыры і больш такіх лекаў, рызыка для дзіцяці перавышала базавую ўжо ў 2,33 разу (на 130%).

Сітуацыя ўскладняецца тым, што папулярнасць гэтых лекаў сярод цяжарных імкліва расце. Паводле даных даследавання, доля цяжарных жанчын, якім прызначалі хаця б адзін такі прэпарат, павялічылася больш чым у тры разы — з 4,6% у 2014 годзе да 16,8% у 2023 годзе.

Каб пераканацца, што праблема заключаецца менавіта ў медыкаментах, а не ў хваробах маці, напрыклад, дэпрэсіі ці шызафрэніі, якія таксама маюць генетычны фактар рызыкі аўтызму, даследчыкі правялі дадатковыя статыстычныя карэкціроўкі. Хаця ўлік псіхіятрычных дыягназаў крыху знізіў паказчыкі для некаторых антыдэпрэсантаў і нейралептыкаў, агульная сувязь засталася відавочнай.

У той жа час даследчыкі настойліва перасцерагаюць ад самастойнага спынення лячэння. Гэтыя прэпараты з'яўляюцца жыццёва важнымі для многіх дарослых, чый сфармаваны мозг амаль не адчувае ўплыву блакіроўкі халестэрыну дзякуючы яго павольнаму абмену.

У выпадку, калі вы п'яце такія лекі, варта пракансультавацца са спецыялістам — на этапе планавання цяжарнасці ці хаця б адразу, як пра цяжарнасць стала вядома.

Вось, якія прэпараты інгібіруюць біясінтэз стэролаў (халестэрыну) у арганізме і звязаныя з павышэннем рызыкі аўтызму ў дзіцяці:

• Антыдэпрэсанты: Сертралін (Sertraline), Флуаксэцін (Fluoxetine), Бупрапіён (Bupropion), Тразадон (Trazodone),
• Нейралептыкі (антыпсіхотыкі): Арыпіпразол (Aripiprazole), Карыпразін (Cariprazine) (паказаў самую высокую індывідуальную рызыку, павялічваючы яе ў 2,59 разу), Галаперыдол (Haloperidol),
• Супрацьтрывожныя сродкі: Буспірон (Buspirone),
• Бэта-адранаблакатары (лекі ад высокага ціску і хвароб сэрца): Метапралол (Metoprolol), Прапраналол (Propranolol), Небівалол (Nebivolol),
• Статыны (для зніжэння ўзроўню халестэрыну): Аторвастацін (Atorvastatin), Сімвастацін (Simvastatin), Разувастацін (Rosuvastatin), Правастацін (Pravastatin).

• 3
• 1
• 0
• 1
• 5
• 2
• 0
• 0