Пад Мінскам частку пахавальні Радзівілаў выкарыстоўваюць як склеп для бульбы
У вёсцы Анопаль пад Мінскам захаваўся ўнікальны гістарычны аб’ект — пахавальня Радзівілаў, які зараз часткова прыстасаваны пад месца для захоўвання бульбы. Пра гэта днямі расказала дзяржвыданне «Прысталічча», піша «Будзьма».
Па гістарычных звестках, яшчэ з XII стагоддзя на месцы цяперашняга аднапавярховага дома ў цэнтры вёскі стаяў старажытны храм. У XVIII стагоддзі на яго аснове пабудавалі новы — вялікі, драўляны. Ён прастаяў да XX стагоддзя. Менавіта гэты касцёл заклалі Радзівілы. Насупраць яго размяшчаўся двухпавярховы панскі дом.
Род Радзівілаў валодаў сакрэтам муміфікацыі. Фамільны магільны склеп складаўся з некалькіх магільняў і займаў вялікую тэрыторыю пад зямлёй. Склеп служыў цэнтрам сістэмы падземных хадоў: яны вялі ад панскага дома да магільнага склепа і далей — да мясцовых могілак.
Пазней драўляны касцёл разабралі: планавалі перабудаваць яго ў цагляны, але перашкодзіла вайна. А тэрыторыю паступова пачалі забудоўваць мясцовыя жыхары.
«Падчас Першай сусветнай вайны на месцы панскай сядзібы адкрылі дзіцячы дом. Тады, у 20— 30‑я гады, магільні разрабавалі. А дзеці ўвесь час лазілі па падземных хадах і, кажуць, нават знаходзілі тамака каштоўныя камяні, — згадвае мясцовая жыхарка Ніна Карнішка. — У 1960‑я там знайшлі чэрап і ножкі ад труны. Артэфакты перадалі ў Крупіцкую школу для вывучэння на ўроках біялогіі».
Затым, бліжэй да 1980‑х гадоў, дарослыя заўважылі, што дзеці занадта актыўна даследуюць падзямеллі, таму праходы вырашылі замураваць. Да нашых дзён захавалася толькі адно памяшканне — цэнтральнае.
Цяпер на месцы касцёла стаіць аднапавярховы жылы дом. На месцы панскай сядзібы — таксама жыллё. А пад зямлёй, як адзначаюць мясцовыя, суцэльная цэгла: калі пачаць капаць, ужо на паўметра рыдлёўка ўпіраецца ў мур.
«Хадзіць там страшнавата: глеба прасядае, здараюцца абвалы. Усюды на ўчастку за домам — на 50 сантыметраў углыб цэгла», — расказваюць вяскоўцы.
Частку тэрыторыі магільнага склепа мясцовыя жыхары прыстасавалі пад месца для захоўвання бульбы. А знойдзеныя на гэтым месцы артэфакты — старажытная цэгла, манеткі, аскепкі посуду і фрагменты фасада касцёла — беражліва захоўваюцца ў Анопальскім СДК.
Загадчык Сяргей Сахараў лічыць аб’ект важным для гісторыі краю. Ён хоча стварыць турыстычны маршрут: ад экспазіцыі ў Крупіцкім цэнтры культуры да старых могілак, дзе ўжо каля ста гадоў няма новых пахаванняў, і далей — да самага магільнага склепа.
У Полацку знеслі дарэвалюцыйны дом святара, які быў пад аховай на паперы
У Віцебску спрабуюць прадаць раскошную камяніцу з эркерамі, якую за дзесяць гадоў давялі да поўнага разбурэння
«Адбярыце ў гэтых неадэкватных пілу!» Як дэпутаты «навялі парадак» на гістарычных могілках у Брэсце
Сенсацыйная знаходка ў Германіі: адшуканы невядомы раней асобнік найрадзейшага «Псалтыра» Францішка Скарыны 1522 года
Каментары
Дзякуй Богу, што Вільня не наша. Выканкамаўцы бы гару Гедыміна бы зьнеслі, як Менскае замчышча, а ад старога мяста пакінулі б некалькі будынкаў, як у Горадні, каб расейскія турысты ездзілі на "Эўропу" паглядзець.