«Я нядаўна быў у Кіеве і чуў ацэнкі вашай працы — яны далёкія ад трыумфальных». Дарадца Ціханоўскай рэзка адказаў Кавалеўскаму

Валер Кавалеўскі заявіў, што Ціханоўская запавольвае працэс вызвалення палітвязняў.

«Паважаны Валерый, вінаваціць Святлану Ціханоўскую ў тым, што яна нібыта «запавольвае вызваленне палітвязняў», — гэта альбо свядомае скажэнне рэальнасці, альбо спроба падмяніць стратэгію тактычнымі эпізодамі. За апошнія месяцы зафіксаваныя сотні новых крымінальных спраў і дзясяткі новых прысудаў», — піша Леанід Марозаў.

«Агульная колькасць прызнаных палітвязняў з 2020 года перавысіла чатыры тысячы, і больш за тысячу чалавек застаюцца ў турмах. Пры гэтым вызвалення адбываюцца паралельна з адкрыццём новых спраў. Гэта не «змякчэнне», гэта ратацыя закладнікаў.

Называць гэта поспехам гуманітарнай дыпламатыі і адначасова вінаваціць тых, хто патрабуе сістэмных крытэрыяў дээскалацыі, — прынамсі дзіўна.

Я б вельмі хацеў, каб пасля коскі, у сваіх апавяданнях у Жэневе, вы таксама пра гэта не забывалі расказваць. Пакуль вы гэта не робіце, цікава чаму? 

Пазіцыя, што санкцыі могуць пераглядацца толькі пры ўстойлівым і правяраным зніжэнні рэпрэсій, — гэта не радыкалізм, а базавая логіка. Калі абменьваць частковыя вызваленні на палітычныя саступкі без змены заканадаўства, без спынення новых спраў, без адмены «экстрэмісцкіх» спісаў і нагляду над вызваленымі, гэта стварае стымул браць новых людзей у закладнікі. Гісторыя адносін з рэжымам гэта пацвярджае шматкроць. Любыя дамоўленасці без дакладных крытэрыяў і механізмаў праверкі ператвараюцца ў імітацыю прагрэсу. 

Калі вельмі хочацца сесці за «стол міру ў Мінску», то можна так і сказаць. Хоць нешта мне падказвае, што прыйдзецца проста сесці. 

Вызвалены чалавек сёння застаецца пад наглядам, з рызыкай начных праверак, з абмежаваннямі на працаўладкаванне, з фінансавымі блакаваннямі і статусам «экстрэміста». Калі чалавек вымушаны пакінуць краіну за 48 гадзін, таму што жыць у ёй немагчыма, гэта не паўнавартаснае вызваленне. Гэта прымус да выгнання. Ігнараваць гэты кантэкст і зводзіць дыскусію да формулы «вызвалення любой цаной» — значыць свядома спрашчаць праблему.

Заявы аб тым, што заклік да каардынацыі санкцыйнай палітыкі паміж ЗША і ЕС нібыта расколвае Захад, выглядаюць асабліва парадаксальна. Менавіта ўзгодненасць падыходаў у 2020‑2025 гадах узмацняла ціск і стварала перагаворныя рычагі. Раскол узнікае тады, калі розныя актары пачынаюць пасылаць рэжыму супярэчлівыя сігналы пра гатоўнасць да саступак без сістэмных зменаў.

Асобна варта сказаць пра персанальны аспект. Валерый, вы доўгі час займаліся ўкраінскім напрамкам. Я нядаўна быў у Кіеве і чуў ацэнкі вашай працы — яны далёкія ад трыумфальных.

Пашпартны кірунак мне вядомы не па чутках: я асабіста знаёмы з тым, якія вынікі былі дасягнутыя і чаму працэс буксаваў. Цяпер гучыць крытыка ў праваабарончай сферы. Вопыт падказвае, што калі стратэгічная глыбіня падмяняецца публічнай палемікай, палітычны кірунак можа скончыцца гэтак жа, як папярэднія — гучнымі заявамі без інстытуцыйнага выніку. Пакуль усё, што я чытаю і бачу — пазіцыя «сам дурань».

Крытыка дапушчальная і неабходная. Але яна павінна грунтавацца на разуменні прыроды рэжыму. Мне вельмі падабаецца фраза «калі моцна бегчы налева, то хутка апынешся справа» — мабыць, я хутка вас там і ўбачу. 

У Беларусі рэпрэсіі інстытуцыяналізаваныя дзясяткамі нарматыўных актаў. Гэта не сітуатыўная кампанія, якую можна згарнуць серыяй абменаў. Патрабаванне сістэмных крытэрыяў — гэта не тармажэнне працэсу, а спроба зрабіць яго незваротным. Калі хтосьці прапануе альтэрнатыву, яна павінна ўключаць адказ на простае пытанне: якім чынам разавыя паслабленні спыняць паток новых крымінальных спраў? Пакуль такога адказу няма, абвінавачванні ў «запаволенні вызваленняў» гучаць як палітычная рыторыка, а не як прадуманая стратэгія», — напісаў Леанід Марозаў.

• 76
• 0
• 3
• 3
• 0
• 0
• 0
• 0