Brytanskija navukoŭcy vyśvietlili, dla čaho vykarystoŭvali pryładu sa słanovaj kości 500‑tysiačahadovaj daŭniny
Archieołahi vyśvietlili sapraŭdnaje pryznačeńnie redkaha artefakta, znojdzienaha ŭ paŭdniovaj Anhlii jašče ŭ pačatku 1990‑ch hadoŭ. Heta kaściany instrumient uzrostam kala 500 tysiač hadoŭ, jaki ciapier ličycca najstaražytniejšym viadomym «małatkom» takoha typu ŭ Jeŭropie. Vyniki daśledavańnia mižnarodnaj hrupy navukoŭcaŭ z Univiersiteckaha kaledža Łondana i Łondanskaha muzieja naturalnaj historyi apublikavanyja ŭ navukovym časopisie Science Advances.
Artefakt byŭ znojdzieny ŭ znakamitym archieałahičnym pomniku Bokshraŭ. Jon maje trochkutnuju formu, kala 11 santymietraŭ u daŭžyniu, 6 santymietraŭ u šyryniu i prykładna 3 santymietry ŭ taŭščyniu.
Doŭhi čas jaho sapraŭdnaje pryznačeńnie zastavałasia nieviadomym. Tolki sučasnyja mietady daśledavańnia, u tym liku 3D-skanavańnie i elektronnaja mikraskapija, dazvolili pabačyć na pavierchni mikraskapičnyja ślady ŭdaraŭ, zasiečki i čaścinki kremieniu.
Navukoŭcy pryjšli da vysnovy, što instrumient byŭ zrobleny sa ščylnaj častki biŭnia mamanta abo staražytnaha słana. Jaho vykarystoŭvali rannija nieandertalcy abo pradstaŭniki vidu Homo heidelbergensis jak tak zvany retušor — śpiecyjalny ŭdarny instrumient, jakim akuratna apracoŭvali krai kremnievych siakier i nažoŭ, adnaŭlajučy ich vastryniu paśla vykarystańnia.
Kiraŭnik daśledavańnia Sajman Parfit adznačyŭ, što znachodka śviedčyć pra vysoki ŭzrovień vynachodlivaści i razumieńnia ŭłaścivaściaŭ materyjałaŭ u ludziej taho času. Pavodle jaho słoŭ, słany i mamanty byli davoli redkimi ŭ dahistaryčnaj paŭdniovaj Anhlii, tamu zachavańnie i śpiecyjalnaja apracoŭka takoha kaštoŭnaha materyjału śviedčyć pra dobra raźvitaje abstraktnaje myśleńnie.
Vykarystańnie kości zamiest kamienia dazvalała značna dakładniej apracoŭvać pryłady pracy i pamianšała ryzyku ich paškodžańnia. Padobnyja instrumienty raniej znachodzili tolki ŭ Afrycy, dzie ich uzrost dasiahaje paŭtara miljona hadoŭ. Dla Jeŭropy ž heta pieršaje nastolki staražytnaje śviedčańnie taho, što ŭžo paŭmiljona hadoŭ tamu prodki sučasnaha čałavieka vałodali składanymi technałohijami vyrabu i ramontu kamiennych pryład pracy.
U Vilejskim rajonie adkapali ślady ŭzbrojenaha kanfliktu siaredziny I tysiačahodździa
Navukoŭcy, mahčyma, raskryli samuju staražytnuju kryminalnuju spravu ŭ historyi čałaviectva
Archieołahi znajšli dokazy taho, što najstaražytniejšyja prodki čałavieka — jakija žyli 2,5 młn hadoŭ tamu — užo ŭmieli navučać i pieradavać viedy
Samaja staražytnaja vyjava čałavieka ŭ Biełarusi starejšaja za piramidy. Ale kab dakazać heta, daviadziecca źniščyć jaje častku
Ciapier čytajuć
«Z rasijan-naviednikaŭ pracentaŭ 70 akazvalisia vatnikami». Eks-hid z muzieja VAV, jakoha zatrymlivali jaho ž ekskursanty, ciapier papularny ŭ Varšavie — pahutaryli ź im11
Kamientary