Kamandy Cichanoŭskaj i Naŭrockaha pastavili kropku ŭ sprečcy vakoł Kaściuški
Niadaŭniaja dyskusija zdaryłasia paśla dopisu Śviatłany Cichanoŭskaj u sacsietkach u hadavinu śmierci kiraŭnika paŭstańnia 1794 hoda.
Kamanda Śviatłany Cichanoŭskaj abmierkavała z pradstaŭnikami prezidenta Polščy Karala Naŭrockaha niadaŭniuju publičnuju sprečku vakoł Tadevuša Kaściuški. Jany pryjšli da vysnovy, što jahonaja spadčyna pavinna abjadnoŭvać narody byłoj Rečy Paspalitaj. Ciapier razhladajecca mahčymaść pravieści supolnaje mierapryjemstva z udziełam Cichanoŭskaj i Naŭrockaha.
Jak adzin dopis pieratvaryŭsia ŭ histaryčnuju sprečku
Novaja dyskusija pra toje, «čyj Kaściuška», pačałasia 15 kastryčnika — u hadavinu śmierci kiraŭnika paŭstańnia 1794 hoda.
«Baraćba Tadevuša Kaściuški za svabodu nie viedała miežaŭ. Naradziŭšysia na terytoryi sučasnaj Biełarusi, jon dapamoh Amierycy zdabyć niezaležnaść, a paźniej paŭstaŭ suprać rasijskaha i pruskaha panavańnia ŭ našym rehijonie», — napisała Śviatłana Cichanoŭskaja ŭ sacyjalnaj sietcy X.
Na nastupny dzień na dopis adreahavaŭ polski jeŭradeputat ad «Prava i spraviadlivaści» Arkadyjuš Mularčyk. Jon papraknuŭ Śviatłanu Cichanoŭskuju ŭ tym, što ŭ jaje paviedamleńni nie była nazvanaja Polšča.
«Tadevuš Kaściuška byŭ polskim nacyjanalnym hierojem i hienierałam Rečy Paspalitaj Abodvuch Narodaŭ. Jon naradziŭsia ŭ Rečy Paspalitaj, na terytoryi sučasnaj Biełarusi, zmahaŭsia za niezaležnaść Amieryki i ŭznačaliŭ polskaje paŭstańnie 1794 hoda suprać Rasii i Prusii. My možam padzialać jaho spadčynu, ale nie pavinny vykreślivać Polšču ź jaho historyi», — zajaviŭ Mularčyk.
Śviatłana Cichanoŭskaja ŭ adkaz udakładniła svaju pazicyju: nazvała Kaściušku vialikim polskim nacyjanalnym hierojem, jaki adnačasova maje vialikaje značeńnie dla biełarusaŭ, i adznačyła, što biełarusy i palaki mohuć ušanoŭvać jaho razam.
U kamandzie Naŭrockaha kanfliktu nie ŭbačyli
Pavodle daradcy biełaruskaj demakratyčnaj lidarki pa dypłamatyčnych pytańniach Dzianisa Kučynskaha, incydent abmierkavali padčas sustreč z pradstaŭnikami polskaha prezidenta.
«Tut u nas poŭnaje parazumieńnie z polskim bokam. Chiby ŭ kamunikacyi časam zdarajucca, nichto ad hetaha nie zastrachavany. Ale hałoŭnaje, što my ŭsio adkryta abmierkavali i pierakanalisia: našy pazicyi całkam supadajuć», — kaža daradca Śviatłany Cichanoŭskaj.
U biełaruskaj kamandzie padkreślivajuć, što nie asprečvajuć miesca Kaściuški ŭ polskaj nacyjanalnaj historyi:
«Kaściuška — nacyjanalny hieroj Polščy, spadčynu i hieraizm jakoha šanujuć taksama biełarusy, litoŭcy i amierykancy. Jon naradziŭsia na terytoryi sučasnaj Biełarusi, byŭ adnym z najvybitniejšych dziejačaŭ Rečy Paspalitaj i staŭ simvałam baraćby za svabodu daloka za jaje miežami».
Tadevuš Kaściuška naradziŭsia ŭ 1746 hodzie ŭ Mieračoŭščynie kala Kosava — siońnia heta Ivacevicki rajon Bresckaj vobłaści. Na toj čas hetyja ziemli ŭvachodzili ŭ skład Vialikaha Kniastva Litoŭskaha i Rečy Paspalitaj. Jon vajavaŭ u Amierykanskaj vajnie za niezaležnaść, a ŭ 1794 hodzie ŭznačaliŭ paŭstańnie suprać Rasijskaj impieryi i Prusii.
Tamu sproby zapisać čałavieka XVIII stahodździa vyklučna ŭ adnu sučasnuju nacyjanalnuju tradycyju niepaźbiežna vyklikajuć sprečki.
Padobnaja sprečka pamiž Biełaruśsiu i Polščaj uźnikała jašče ŭ 2017 hodzie praz nadpis na pomniku Kaściušku ŭ šviejcarskim Załaturnie. Tady polski bok taksama nastojvaŭ na paznačeńni jaho polskaj prynaležnaści, adnačasova vitajučy toje, što biełarusy ŭšanoŭvajuć Kaściušku jak blizkaha sabie hieroja.
Cichanoŭskaja i Naŭrocki mohuć razam ušanavać Kaściušku
Ciapier kamandy Śviatłany Cichanoŭskaj i Karala Naŭrockaha źbirajucca pašukać farmat dla supolnych mierapryjemstvaŭ, pryśviečanych Kaściušku. Adno ź ich moža adbycca na vysokim uzroŭni — z udziełam samich Cichanoŭskaj i Naŭrockaha.
«Heta mahło b stać pryhožym i mocnym simvałam taho, što naša supolnaja historyja nie padzialaje, a abjadnoŭvaje nas. Asabliva siońnia, kali my znoŭ supraćstaim rasijskamu impieryjalizmu, važna razam nahadvać pra hierojaŭ, jakija zmahalisia «za našu i vašu svabodu». Dla nas vielmi važna, što polski bok adkryty da taho, kab razam z nami ŭšanoŭvać i papularyzavać hetuju supolnuju histaryčnuju spadčynu», — ličyć Dzianis Kučynski.
Jon adznačaje, što Karal Naŭrocki i jahonaja kamanda z pavahaj staviacca da supolnaj histaryčnaj spadčyny biełarusaŭ i palakaŭ.
Adnym z prykładaŭ Dzianis Kučynski nazyvaje ŭdzieł Śviatłany Cichanoŭskaj u polskim «Nacyjanalnym čytańni» 5 vieraśnia. Sioleta dla akcyi vybrali «Dziady» Adama Mickieviča. Hałoŭnaje varšaŭskaje mierapryjemstva prajšło la pomnika paetu z udziełam prezidenta Karala Naŭrockaha i pieršaj ledzi Marty Naŭrockaj. Da čytańnia dałučylisia viadomyja polskija aktory i muzyki, a taksama biełaruskija artysty Bažena Šamovič i Alaksiej Saprykin.
«Dla nas heta nie prosta pryhožy kulturny žest, a śviedčańnie taho, što supolnaja litaraturnaja i histaryčnaja spadčyna moža być žyvoj častkaj sučasnych biełaruska-polskich adnosin», — kaža Dzianis Kučynski.
Piasiecki, futboł i pryjom u Bielviedery
Na varšaŭskich sustrečach havorka išła nie tolki pra Tadevuša Kaściušku. Baki abmiarkoŭvali tvorčaść Siarhieja Piasieckaha — piśmieńnika, žyćcio jakoha było źviazanaje ź Biełaruśsiu i jakoha, pavodle Kučynskaha, asabliva lubić Karal Naŭrocki.
Značnaja častka knih Piasieckaha ŭžo vyjšła pa-biełarusku. Ciapier baki chočuć vyvučyć mahčymaść pierakładu astatnich tvoraŭ. Darečy, padčas studzieńskaj sustrečy ŭ Bielviedery Śviatłana Cichanoŭskaja padaryła polskamu prezidentu niekalki biełaruskich vydańniaŭ Piasieckaha.
Abmiarkoŭvaŭsia i Kubak Miełkaziorava ŭ padtrymku biełaruskich palitviaźniaŭ. Sioleta pradstaŭniki prezidenckaj kamandy nie zmahli pryjechać na turnir: jon supaŭ z 1 žniŭnia — hadavinaj pačatku Varšaŭskaha paŭstańnia. Ale, pavodle Kučynskaha, polski bok vykazaŭ hatoŭnaść udzielničać u nastupnych biełaruskich kulturnych i spartyŭnych prajektach.
Jašče adna damoŭlenaść datyčyć tradycyjnaha śviatočnaha pryjomu dla biełarusaŭ u prezidenckaj rezidencyi Bielvieder. Jaho pačali pravodzić pry Andžeju Dudu, a Karal Naŭrocki praciahnuŭ tradycyju: u studzieni 2026 hoda jon užo prymaŭ tam Śviatłanu Cichanoŭskuju, pradstaŭnikoŭ biełaruskaj supolnaści i vyzvalenych palitviaźniaŭ.
Dzianis Kučynski kaža, što ŭ prezidenckaj kamandzie paćvierdzili: pryjom adbudziecca i na biahučyja Kalady.
«Heta bolš, čym prosta śviatočnaja sustreča. Heta palityčny i čałaviečy sihnał: biełarusaŭ u Polščy padtrymlivajuć, a biełaruskaja supolnaść važnaja dla krainy. Asabliva siońnia, kali biełarusy praciahvajuć sutykacca z represijami na radzimie, vielmi važna adčuvać, što ŭ susiedniaj Polščy jany zastajucca žadanymi haściami, dobrymi susiedziami i častkaj hramadstva», — adznačaje jon.
Pavodle daradcy Cichanoŭskaj, demakratyčnyja siły chočuć, kab biełaruska-polskija adnosiny nie zvodzilisia tolki da abmierkavańnia represij i čarhovaha kryzisu.
«U nas jość vialikaja supolnaja historyja, kultura i, hałoŭnaje, supolnaja budučynia. Mienavita praz takija inicyjatyvy my možam rabić hetuju budučyniu bližejšaj», — padsumoŭvaje Dzianis Kučynski.
Ciapier čytajuć
Rasijski repier Jahor Kryd źniaŭsia ŭ majcy z vyjavaj hieroja filma «Idzi i hladzi», jakomu damalavali pirsinh i tatuiroŭki. Cišotku vypuścili krama biełaruski1010
Kamientary
Ja hladžu, niekatorym tavaryšam ź Letuvy j Polščy mulaje voka biełaruskaja nacyjanalnaja śviadomaść. Spadarstva, kali tut kančatkova astalujecca maskal, to maskalami budziecie i vy .
Bo miortvyja nie adkažuć vam na vašuju chłuśniu.
Ale vam adkažuć tyja, chto viedaje, chto pamiataje, chto nie adroksia.