«Pad maju adkaznaść». Biełaruski dalnabojščyk čatyry miesiacy nielehalna jeździŭ pa Jeŭropie
Andrej niekalki miesiacaŭ jeździŭ pa Jeŭropie, choć pa zakonie nie moh vyjazdžać z Polščy. Dalnabojščyk pryznaje, što razumieŭ ryzyki, ale nie chacieŭ hublać pracu.
Svajoj historyjaj mužčyna padzialiŭsia z Most.
Mnohija biełaruskija dalnabojščyki pryjazdžajuć na pracu ŭ Polšču pa pracoŭnych vizach, a potym padajuć zajavy na kartu pobytu. Razhlad spravy moža zaciahvacca na miesiacy i navat hady. Kali viza zakančvajecca, kiroŭcy praciahvajuć znachodzicca ŭ Polščy lehalna i nie hublajuć prava na pracu, a voś vyjazdžać u mižnarodnyja rejsy nie mohuć.
Niekatoryja jeździać pa novuju vizu na radzimu, ale takaja mahčymaść jość nie va ŭsich. Inšyja iduć u adpačynak, u tym liku nieapłačvany, albo šukajuć mahčymaść jeździć tolki pa Polščy. Ale čaściakom dalnabojščyki vyjazdžajuć u mižnarodnyja rejsy navat biez DNŽ — na svoj strach i ryzyku, kab nie hublać krynicu zarobku.
«Abiacali, što voś ciapier usio budzie»
Andrej da adjezdu ŭ Polšču zajmaŭsia hruzapieravozkami ŭ Biełarusi. Piać hadoŭ tamu jon vyrašyŭ pajechać pracavać dalnabojščykam u Jeŭropu. Uvieś hety čas mužčyna pracuje ŭ adnoj i toj ža polskaj transpartnaj kampanii. Upieršyniu jon pryjechaŭ u Polšču pa pracoŭnaj vizie, jakuju atrymaŭ pa zaprašeńni ad pracadaŭcy.
— Tady ŭsio było chutka i biez prablem. Pieršuju kartu pobytu ja taksama atrymaŭ chutka, — uspaminaje mužčyna.
Termin jaje dziejańnia skončyŭsia ŭ śniežni 2025 hoda. Zajavu na novuju kartu pobytu Andrej padaŭ zahadzia, u červieni 2025 hoda, u Łodzi — praz pasiarednikaŭ. Ale za paŭhoda novuju nie atrymaŭ.
— Vizu ja nie staŭ rabić — heta doŭha i doraha. Dy i dapamahatary abiacali, što voś ciapier usio budzie, usio pad kantrolem.
Rašeńnie pa zajavie Andrej atrymaŭ tolki ŭ krasaviku 2026 hoda. Uvieś hety čas jon praciahvaŭ jeździć u rejsy pa Jeŭropie.
— Pracadaŭca papiaredziŭ, što adpraŭlaje mianie ŭ rejs pad maju adkaznaść i što za heta mnie moža pahražać departacyja. Ale ŭ Biełarusi ŭ mianie žonka i dvoje maleńkich dziaciej, i ja pryniaŭ rašeńnie praciahnuć pracu, — raskazvaje Andrej.
Pa słovach mužčyny, za hetyja čatyry miesiacy nijakich zdareńniaŭ nie było. Pry hetym jon razumieŭ, što ryzykuje.
— Transpartnaja inśpiekcyja, jakaja spyniaje mašyny dla pravierki ŭ Jeŭropie, jak praviła, nie praviaraje dakumienty, nie źviazanyja z transpartam. Praviarajuć paśviedčańnie, kod 95 (siertyfikat prafiesijnaj kampietencyi kiroŭcy), dakumienty na aŭtamabil, CMR (mižnarodnaja tavarna-transpartnaja nakładnaja). Tak było i ŭ hetyja čatyry miesiacy: nichto nie pravieryŭ pašpart.
Pa słovach Andreja, jon viedaje i pra bolš niezvyčajny vypadak. Adzin ź jaho kaleh straciŭ biełaruski pašpart i kala dvuch miesiacaŭ jeździŭ bieź jaho.
Čym heta moža pahražać kiroŭcu i pracadaŭcu
Pra mahčymyja nastupstvy Most zapytaŭsia ŭ śpiecyjalistki pa lehalizacyi Antaniny P.
Adnym z mahčymych nastupstvaŭ parušeńnia praviłaŭ znachodžańnia zamiežnika ŭ Polščy moža stać rašeńnie ab abaviazku viarnucca ŭ krainu pachodžańnia — decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Dla dobraachvotnaha vyjezdu dajecca ad 8 da 30 dzion. Vyjezd u inšuju krainu ES nie ličycca vykanańniem rašeńnia. Kali jość ryzyka, što zamiežnik schavajecca abo ŭchilicca ad jaho vykanańnia, viartańnie mohuć arhanizavać prymusova.
Akramia taho, zamiežniku mohuć zabaranić ujezd u Šenhienskuju zonu na termin ad šaści miesiacaŭ da dziesiaci hadoŭ.
Rašeńnie možna abskardzić hałoŭnamu kamiendantu Pamiežnaj słužby Polščy na praciahu siami dzion paśla jaho atrymańnia. Adnak padača apielacyi sama pa sabie nie prypyniaje vykanańnie rašeńnia.
— Ci niasie pracadaŭca adkaznaść u takich vypadkach?
— Adkaznaść pracadaŭcy zaležyć ad abstavin kankretnaha vypadku. Kali zamiežnik pracavaŭ u Polščy lehalna i vykonvaŭ umovy pracaŭładkavańnia, sam fakt parušeńnia im praviłaŭ pierasiačeńnia miažy nie aznačaje, što pracadaŭca aŭtamatyčna niasie za heta adkaznaść. Adnak pa vynikach asobnaj pravierki dakumientaŭ kiroŭcy i vykanańnia praviłaŭ pieravozak kampaniju mohuć aštrafavać.
Pa słovach Antaniny P., Dziaržaŭnaja inśpiekcyja pracy Polščy (PIP) abaviazvaje pracadaŭcu praviarać dakumient, jaki paćviardžaje zakonnaść znachodžańnia zamiežnika ŭ Polščy. Pry hetym asobny abaviazak praviarać mahčymaść pierasiačeńnia im miažy, pa słovach śpiecyjalistki, zakonam nie praduhledžany.
Kamientary