«U vas jość usiaho niekalki chvilin». Što rabić, kali navalnica, urahan abo śmierč zaśpieli na pryrodzie
Śpioka skončyłasia, i adrazu pryjšli daždžy i navalnicy. Navalnicy, urahany, hrad i škvalisty viecier, jaki valić drevy i prypynki, — letam pryroda niaredka ładzić sapraŭdnyja vyprabavańni. Na žal, nie ŭsie viedajuć, jak pravilna pavodzić siabie padčas niepahadzi, a heta moža kaštavać žyćcia.
U navinach rehularna źjaŭlajucca paviedamleńni pra ludziej, jakija zahinuli ad udaru małanki abo padzieńnia dreŭ. Miž tym mnohich trahiedyj možna było b paźbiehnuć. Razam z MNS Onliner.by raskazvajem, jak dziejničać padčas niebiaśpiečnych źjaŭ nadvorja.
— Škvalistym ličycca luby viecier, chutkaść jakoha pieravyšaje 20 mietraŭ za siekundu. Taki viecier niebiaśpiečny najpierš tym, što moža vyklikać padzieńnie roznych kanstrukcyj na čałavieka, što pryvodzić da traŭmaŭ ci navat śmierci, — kaža Maksim Kłačko, načalnik centra ŭzajemadziejańnia z hramadskaściu i ŚMI pry MNS.
— Tamu, kali adčuvajecie ŭzmacnieńnie vietru, heta surjozny sihnał, što treba sychodzić. U horadzie ad škvalistaha vietru možna schavacca ŭ lubym handlovym centry, aptecy abo padjeździe žyłoha doma.
A što rabić, kali štorm zastaŭ vas na plažy, dzie vakoł tolki altanki, lažaki i drevy? Naprykład, jak heta było na Minskim mory, dzie ŭ 2023 hodzie padčas urahanu zahinuła dziaŭčyna.
— Najlepšy varyjant — sabrać rečy, sieści ŭ aŭtamabil i jak maha chutčej pakinuć hetaje miesca. Ale ludzi časta siadziać da apošniaha i sychodziać tolki tady, kali viecier užo vielmi mocny. U takim vypadku treba adyści ad dreŭ, mietaličnych kanstrukcyj, šatroŭ, altanak, lažakoŭ — usiaho, što patencyjna moža nanieści traŭmu, — i vyjści na adkrytuju miascovaść. Univiersalnaj formuły pavodzin tut niama, ale treba imknucca ćviaroza aceńvać situacyju.
Čaściej za ŭsio ludzi pałochajucca i pačynajuć panikavać. Naprykład, lezuć u pałatku, dumajučy, što jana abaronić. Ale heta pamyłka. Nam viadomyja vypadki, kali čałaviek chavaŭsia ad vietru i daždžu ŭ pałatcy, ale ŭ jaje ŭdaryła małanka, paśla čaho ŭpała dreva, i čałaviek zahinuŭ.
A kali schavacca ad daždžu i vietru ŭ altancy?
— Heta taksama pamyłka. Znachodziačysia ŭ joj, vy prosta nie zmožacie acanić toje, što adbyvajecca vakoł. Akramia taho, altanka moža być drenna zamacavanaja. Chacia, kali jana dobra zabietanavanaja, ničoha zdarycca nie pavinna.
Što rabić pry śmierčy: jak uciačy i dzie schavacca, kab vyžyć
Jašče bolšuju niebiaśpieku moža ŭjaŭlać śmierč. Heta atmaśfierny vichor, jaki ŭźnikaje ŭ navalničnaj chmary i ŭ vyhladzie słupa apuskajecca da ziamli. Na svaim šlachu śmierč łamaje drevy, znosić niaŭstojlivyja pabudovy, padymaje ŭ pavietra pradmiety i moža pazbavić čałavieka žyćcia.
— U dziacinstvie mnie daviałosia nazirać śmierč. Heta vielmi mahutnaja źjava, — uspaminaje Maksim. — Adbyłosia heta ŭ 1998 hodzie ŭ pasiołku Łahišyn Pinskaha rajona. Tady śmierč sarvaŭ dachi z damoŭ. Na susiednim učastku rasła vializnaja tapola. Jaje zvaliła na chleŭ. Žyvioła, jakaja znachodziłasia ŭ im, zahinuła.
Ratavalnik raić pieračakać śmierč u lubym bližejšym budynku, ale tolki nie kala linij elektrapieradačy i nie na prypynku: pry vielmi mocnym vietry jany niaredka padajuć.
— Kali ž pablizu niama nijakich budynkaŭ, treba vyjści na adkrytuju miascovaść i zhrupavacca, prysieŭšy jak maha nižej. Tak cieła budzie mienš supraciŭlacca vietru, i ryzyka atrymać traŭmy pamienšycca. U internecie možna ŭbačyć kadry, jak čałavieka, jaki idzie nasustrač śmierču, litaralna znosić vietram. Kali b jon prysieŭ, hetaha mahło b nie adbycca.
Kali śmierč zastaŭ vas u lesie, ad jaho treba ŭciakać. Ale nie pa kirunku ruchu vichury — jana vielmi chutkaja i dahonić. Uciakać treba pa dyjahanali.
Pry hetym prysieści nieabchodna jak maha nižej, apuściŭšy hałavu.
A što rabić, kali śmierč zastaŭ na Minskim mory, dzie šmat dreŭ i mała adkrytaj prastory?
— U takim vypadku ja b pajšoŭ da mašyny i adjechaŭ na biaśpiečnuju adlehłaść. Ale znachodzicca ŭ aŭtamabili ŭ lesie pobač sa śmierčam taksama drennaja ideja: na mašyny niaredka padajuć drevy.
Navalnica i małanka: jak raspaznać niebiaśpieku i dzie šukać biaśpiečnaje miesca
Małanka taksama moža stać śmiarotnaj pahrozaj. Vyžyć paśla jaje ŭdaru vielmi składana. Čaściej za ŭsio čałaviek atrymlivaje mocny šok i pamiraje ad spynieńnia serca.
Na žal, vypadki hibieli ludziej ad małanki adbyvajucca amal kožny hod. Chtości chavajecca ad daždžu pad drevam, u jakoje bje małanka, a niechta prosta zatrymlivajecca ŭ aharodzie. Adzin z apošnich takich vypadkaŭ adbyŭsia pad Miorami ŭ červieni 2024 hoda: padčas navalnicy 82‑hadovy mužčyna prosta kaciŭ pobač z saboj rovar.
— Byvali vypadki, kali małanka biła ŭ vadajom, i čałaviek, jaki znachodziŭsia ŭ vadzie, taksama hinuŭ. Inšy prykład: mužčyna jechaŭ pa poli na viełasipiedzie i, vidać, razmaŭlaŭ pa mabilnym telefonie. U vyniku jon taksama zahinuŭ, a pobač znajšli telefon, — raskazvaje Maksim.
Jak zaścierahčy siabie?
Ekśpiert ličyć, što sustrečy z małankaj časta možna paźbiehnuć. Dla hetaha varta karystacca śpiecyjalnymi anłajn-servisami, jakija pakazvajuć niebiaśpiečnyja źjavy nadvorja.
Kali ž vy znachodziciesia na plažy, možna prykładna vyznačyć, nakolki daloka ad vas bje małanka. Dla hetaha adrazu paśla ŭspyški treba adličyć kolkaść siekund da raskatu hromu. Intervał u try siekundy adpaviadaje prykładna adnamu kiłamietru.
Kali pamiž uspyškaj i hromam prachodzić mienš za 10 siekund, nieabchodna jak maha chutčej šukać schovišča.
— Ujavim, što vy znachodziciesia na plažy. Treba chutka ahledziecca. Małanka bje ŭ samyja vysokija abjekty, tamu asobna stajačyja drevy, słupy, rekłamnyja ščyty i mietaličnyja kanstrukcyi — heta zona pavyšanaj niebiaśpieki. U vadzie taksama znachodzicca nielha: jana vydatna pravodzić elektryčny tok. Tamu ja b jak maha chutčej pabieh da mašyny. Kali ž vy pryjechali na vadajom nie na aŭtamabili, schavajciesia ŭ kafe. Mabilny telefon lepš vyklučyć.
Šaravaja małanka — jašče adna niebiaśpiečnaja źjava, ź jakoj časam sutykajucca ludzi. Praŭda, pra jaje havorać značna čaściej, čym bačać. Uspomnicie: u dziacinstvie mnohija raskazvali strašnyja historyi pra toje, jak źziajučy šar zalataje praz fortku, lotaje pa pakoi, a paśla vybuchaje.
Ale heta nie tolki lehiendy. Šaravaja małanka sapraŭdy isnuje. U 2013 hodzie jaje dziejańnie adčuli na sabie niekalki rabotnikaŭ fiermierskaj haspadarki ŭ Rečyckim rajonie. Adzin ź vidavočcaŭ raskazvaŭ, što razam z kalehami zaŭvažyŭ źziajučy šaryk pamieram prykładna z tenisny miač. Paśla hetaha prahrymieŭ hrom, i šar vybuchnuŭ. Mužčyny vyžyli, ale atrymali roznyja traŭmy.
— Heta sapraŭdy redkaja źjava. Jak praviła, šaravaja małanka ŭjaŭlaje niebiaśpieku najpierš dla pryvatnych damoŭ, — kaža Maksim Kłačko. — Usio ž sučasnyja šmatkvaternyja damy abstalavany małankaadvodami i małankapryjomnikami. Padčas navalnicy varta adklučyć elektraprybory ad razietak i začynić fortki. Kali ž vy ŭsio ž sustrelisia z šaravoj małankaj, nie rabicie rezkich ruchaŭ.
Patokam pavietra možna pryciahnuć jaje da siabie. Isnuje jana niadoŭha — ad niekalkich siekund da adnoj chviliny, paśla čaho abo vybuchaje, abo prosta źnikaje.
Dzie samaje biaśpiečnaje miesca na Minskim mory?
Plaž № 1. Mienavita na jaho ŭ 2023 hodzie abrynuŭsia ŭrahan. Paśla hetaha terytoryju amal całkam ačyścili ad dreŭ, pieratvaryŭšy jaje ŭ piasčanuju zonu. Na dumku ekśpierta, pry mocnym vietry čałaviek tut pavinien adčuvać siabie adnosna biaśpiečna. Pahroza ad padzieńnia dreŭ tut praktyčna adsutničaje.
Jak abaranicca ad hradu: što rabić na vulicy i ŭ poli
Škodu moža nanieści i zvyčajny hrad, ź jakim my sutykajemsia amal kožny hod.
— Ad jaho, viadoma, lepš za ŭsio schavacca ŭ budynku abo ŭ aŭtamabili. Ale kali vy apynulisia ŭ poli, a hrad bujny, najlepš prysieści, prykrycca parasonam abo zrabić svojeasablivy kazyrok z kurtki ci kofty. Tak možna chacia b pamienšyć siłu ŭdaru.
Hałoŭnaje — nikudy nie biehčy i nie śpiašacca: takim čynam vy tolki pavialičycie płošču, pa jakoj buduć traplać hradziny.
Prykładna tak pavinna vyhladać hetaje stanovišča cieła.
Jak ličyć naš surazmoŭca, usich pieraličanych niebiaśpiek možna paźbiehnuć, kali sačyć za prahnozami nadvorja ad Biełhidramieta i papiaredžańniami ab niebiaśpiečnych źjavach ad MNS (u tym liku ŭ telehram-kanale viedamstva).
Ciapier čytajuć
Dron prylacieŭ u pasažyrski aŭtobus na miažy Rasii i Biełarusi1
Dron prylacieŭ u pasažyrski aŭtobus na miažy Rasii i Biełarusi
«U mianie tolki adna mara — viarnuć svajho Dzimku». Maci byłoha palitviaźnia Dźmitryja Hopty raskazvaje pra novuju biadu syna. I prosić zamaŭlać u jaje bolš tortaŭ, kab spravicca44
Kamientary
Abaviazkova z treniroŭkaj, jak i što treba rabić. Adpracavać navyki da aŭtamatyzmu ź dziacinstva.