Rasieja stvaraje placoŭki dla zapusku bajavych bieśpiłotnikaŭ kala miežaŭ Biełarusi. Voś dzie

«U 12 hadzin 03 chviliny pačuła mocny huł u niebie. Vyjšła na bałkon i pabačyła, što nad Słuckim cukrovym zavodam lacieŭ dron u bok Navadvorcaŭ. Ad niečakanaści nie paśpieła sfatahrafavać. Praz 20 chvilin jašče dva razy čuła ŭ niebie, ale ničoha nie było bačna. Mnohija słučaki čuli i bačyli, ale ŭsie bajacca napisać pra heta. Ludzi bajacca trapić u turmu za heta. Heta žachliva! Dzie my žyviom?» — napisała žycharka horadu ŭ pryvat žurnalistu «Svabody» pra vypadak z padzieńniem 2 červienia 2026 hodu rasiejskich «Šachiedaŭ» pad Słuckam.

U apošnija try hady Biełaruś sutyknułasia ź biesprecedentnaj kolkaściu zalotaŭ bajavych bieśpilotnikaŭ na svaju terytoryju. Navat redkija aficyjnyja zajavy biełaruskich vajskoŭcaŭ i čynoŭnikaŭ śviedčać, što havorka idzie pra bolš jak tysiaču parušeńniaŭ pavietranaj prastory za hod.

Tak, pavodle kamandujučaha VPS i vojskami supraćpavietranaj abarony (SPA) Andreja Łukjanoviča, tolki ŭ 2025 hodzie było zafiksavana bolš za 1400 parušeńniaŭ praviłaŭ vykarystańnia pavietranaj prastory. A sa słovaŭ kamandzira ŭnutranych vojskaŭ Mikałaja Karpiankova, na terytoryi Biełarusi za 2025 hod raźminavali kala 520 dronaŭ, tracina ź jakich byli bajavymi.

U 2026 hodzie biełaruskija siłaviki ŭpieršyniu pryznali, što zaloty bieśpilotnikaŭ adbyvajucca «praktyčna štodnia». Pavodle dziaržaŭnaha sakratara Savietu biaśpieki Alaksandra Valfoviča, tolki za adzin tydzień traŭnia było zafiksavana 116 vypadkaŭ parušeńnia pavietranaj miažy.

Pavialičyć

Pry hetym aficyjny Miensk nikoli nie nazyvaje takija drony rasiejskimi. Ich prynaležnaść zvyčajna nie ŭdakładniajuć abo śćviardžajuć, što idziecca pra ŭkrainskija bieśpilotniki. Adnak ukrainskija vajskoŭcy apošnimi miesiacami rehularna paviedamlajuć pra advarotnaje: rasiejskija «Šachiedy» i «Hierbery» vykarystoŭvajuć pavietranuju prastoru Biełarusi i jaje pamiežža dla atak na Kijeŭskuju, Žytomirskuju i zachodnija vobłaści Ŭkrainy.

Pavodle zajavy pradstaŭnika Dziaržaŭnaj pamiežnaj słužby Ŭkrainy Andreja Dziemčanki ad 6 červienia, bolšaść dronaŭ, zapuščanych Rasiejaj padčas masavych atak Ukrainy, pralatajuć praź Biełaruś. I kolkaść takich vypadkaŭ raście.

Pieršyja rasiejskija drony pačali zalatać u Biełaruś u lipieni 2024 hodu. Jak vyśvietliła «Svaboda», heta supała ŭ časie z budaŭnictvam maštabnych puskavych kompleksaŭ dla zapusku bieśpilotnikaŭ na terytoryi Rasiei pobač ź biełaruskaj miažoj, niekatoryja ź ich usiaho za niekalki dziasiatkaŭ kilametraŭ ad jaje. Ich nia mienš za piać. Jany paŭstali ŭ Branskaj, Arłoŭskaj i Smalenskaj vobłaściach Rasiei. Z taho času rasiejskija bieśpilotniki rehularna zalatajuć u Biełaruś.

Maršrut pralotu dronaŭ z bolšaści hetych placovak u bok Kijeva abo zachodnich rehijonaŭ Ukrainy praktyčna zaŭsiody prachodzić pablizu biełaruskaj terytoryi. Pavodle ŭkrainskaha vajskovaha eksperta Anatola Chrapčynskaha, mienavita takoje raźmiaščeńnie puskavych kompleksaŭ kala miežaŭ Biełarusi — adno z najvyhadniejšych dla rasiejskich atak.

«Heta najbolš vyhadnaje raźmiaščeńnie, jakoje dazvalaje nanosić udary naŭprost pa Kijevie abo nakiroŭvać drony ŭzdoŭž miažy ŭ bok Zachodniaj Ukrainy», — skazaŭ Chrapčynski ŭ intervju «Svabodzie».

Pavialičyć

Pra takuju taktyku ŭ apošnija miesiacy nia raz paviedamlali ŭkrainskija vajskoŭcy. Kiraŭnik upravy kamunikacyi Pavietranych siłaŭ Ukrainy Juryj Ihnat u interviju «Svabodzie» adznačyŭ, što rasiejskija drony naŭmysna «pryciskajucca» da biełaruskaj miažy, kali nakiroŭvajucca ŭ bok zachodnich rehijonaŭ Ukrainy. Pavodle jaho, takaja taktyka vykarystoŭvajecca dla ŭskładnieńnia pracy ŭkrainskaj supraćpavietranaj abarony.

«Jany vykarystoŭvajuć pamiežža Biełarusi. Pazaŭčora [3 červienia] byŭ vypadak, kali dron zalacieŭ na terytoryju Biełarusi, a potym viarnuŭsia nazad i byŭ źniščany kala Žytomiru», — skazaŭ pradstaŭnik Pavietranych siłaŭ Ukrainy Juryj Ihnat.

Juryj Ihnat taksama adznačaje, što blizkaść puskavych kompleksaŭ da miažy z Ukrainaj daje mahčymaść rasiejskim vajskoŭcam pavialičvać bajavuju častku bieśpilotnikaŭ za košt mienšaj patreby ŭ palivie dla padlotu da celaŭ.

Ukrainski bok taksama nie vyklučaje, što terytoryja Biełarusi słužyć dapamožnym elementam infrastruktury dla takich atak. Na dumku Chrapčynskaha, rasiejskija drony mohuć vykarystoŭvać kanały suviazi i retranślacyi syhnału, razhornutyja na biełaruskaj terytoryi. Heta dazvalaje padtrymlivać ustojlivuju suviaź pry palotach. Ekspert padkreślivaje, što blizkaść puskavych kompleksaŭ da Biełarusi naturalna pavialičvaje ryzyku zalotu rasiejskich dronaŭ u biełaruskuju pavietranuju prastoru — jak praz techničnyja zboi, tak i pad uździejańniem srodkaŭ radyjoelektronnaj baraćby.

Na mapach ukrainskich manitorynhavych kanałaŭ sapraŭdy bačna, što terytoryi na paŭdniovym uschodzie Biełarusi niaredka vykarystoŭvajucca jak kalidor dla rasiejskich «Šachiedaŭ» i «Hierberaŭ», jakija nakiroŭvajucca ŭ bok Ukrainy. U inšych vypadkach drony ruchajucca ŭzdoŭž biełaruska-ŭkrainskaj miažy, kab potym źmianić kurs i atakavać celi va Ŭkrainie.

Pavialičyć

«Svaboda» sabrała infarmacyju pra asnoŭnyja viadomyja rasiejskija aeradromy i puskavyja kompleksy dla zapusku «Hieraniaŭ» i inšych udarnych bieśpilotnikaŭ, pabudavanych kala biełaruskaj miažy paśla pačatku poŭnamaštabnaj vajny. Analiz pakazvaje, što mienavita ŭ peryjad źjaŭleńnia hetaj infrastruktury zaloty rasiejskich dronaŭ na terytoryju Biełarusi stali masavymi i rehularnymi.

1. Vajskovy aeradrom Šatałava, Smalenskaja vobłaść

• 46 km da miažy ź Biełaruśsiu
• 145 km da Mahilova
• Vykarystoŭvajecca z pačatku 2025 hodu
• 54,33892° N, 32,47221° E

Heta najbližejšaje da Biełarusi i krainaŭ NATO viadomaje miesca zapusku rasiejskich bajavych dronaŭ. Da biełaruskaj miažy 46 kilametraŭ, heta mienš, čym daŭžynia Mienskaj kalcavoj darohi.

Budaŭničyja pracy tut startavali ŭ pačatku 2025 hodu. Amal adrazu źjavilisia dźvie stacyjanarnyja puskavyja ŭstanoŭki dla «Šachiedaŭ» va ŭschodniaj častcy aeradromu. Na spadarožnikavym zdymku ad 5 traŭnia 2026 hodu, atrymanym «Svabodaj», bačna ŭžo kala dziesiaci ŭstanovak. Budaŭničyja pracy tut nie spyniajucca. Taksama tut źjavilisia systemy supraćpavietranaj abarony i imavierny bunkier dla ŭkryćcia dronaŭ.

Zhodna z dadzienymi ŭkrainskich manitorynhavych kanałaŭ, puski bieśpilotnikaŭ tut mohuć adbyvacca časam niekalki razoŭ na tydzień.

Na spadarožnikavym zdymku, zroblenym 1 sakavika 2026 hodu, bačna, što z aeradromu mohuć taksama zapuskać sučasnyja reaktyŭnyja «Hierani». Čornyja plamy na śniezie — padobna, ślady pracy ich ruchavikoŭ padčas startaŭ z puskavych ustanovak.

Pavialičyć

2. «Najbolšy ŭ śviecie dronaport» pad Cymbułavaj, Arłoŭskaja vobłaść

• 200 km da miažy ź Biełaruśsiu
• 335 km da Homla
• Vykarystoŭvajecca z vosieni 2024 hodu
• 53.36858° N, 35.8166° E

Kala vioski Cymbułava ŭ Arłoŭskaj vobłaści, za 200 kilametraŭ ad miežaŭ Biełarusi, Rasieja pabudavała adzin z najbujniejšych viadomych kompleksaŭ dla zapusku ŭdarnych bieśpilotnikaŭ. Budaŭnictva abjektu pačałosia ŭ žniŭni 2024 hodu, a pieršyja puski tut mahli adbycca ŭžo vosieńniu taho ž hodu.

«Svaboda» atrymała śviežy spadarožnikavy zdymak kompleksu, datavany 1 červienia 2026 hodu. Na im bačna, što płošča vajskovaha abjektu ciapier składaje amal 2 na 4 kilametry. Jana za sioletniuju viasnu pavialičyłasia amal udvaja.

Tut znachodziacca nia mienš za dvanaccać dziejnych puskavych ustanovak, a taksama mohuć rychtavacca jašče vosiem dadatkovych stacyjanarnych puskavych pazycyjaŭ. Na terytoryi kompleksu raźmieščanaja praciahłaja startavaja placoŭka dla zapusku dronaŭ z aŭtamabilnych platformaŭ i amal sotnia schoviščaŭ i dapamožnych zbudavańniaŭ. Pavodle acenak ukrainskich daślednikaŭ, adnačasova tut mohuć zachoŭvacca sotni ŭdarnych bieśpilotnikaŭ.

Pavialičyć

Budaŭnictva kompleksu pad Cymbułavaj praciahvajecca. Asabliva prykmietnyja źmieny adbyvajucca ź viasny 2026 hodu. Pavodle daśledavańnia amerykanskaha vydańnia Business Insider, na terytoryi kompleksu źjavilisia padoŭžanyja rejkavyja puskavyja ŭstanoŭki daŭžynioj kala 85 metraŭ. Analityki źviazvajuć ich z rychtavańniem da zapusku novych reaktyŭnych madyfikacyjaŭ «Hierani» — takich, jak «Hierań-5». Płošča kompleksu moža pavialičycca amal udvaja.

Kompleks pad Cymbułavaj pakazali ŭ siužecie rasiejskaha dziaržaŭnaha telekanału «Źviezda» hod tamu, jašče da rostu jaho pamieraŭ hetaju viasnoju. Užo tady ŭ repartažy jaho nazvali «najbolšym dronaportam u śviecie».

Pavialičyć

3. Kompleks zapusku «šachiedaŭ» pad Naŭlaj, Branskaja vobłaść

• 127 km da miažy Biełarusi
• 240 km da Homla
• Vykarystoŭvajecca z vosieni 2024 hodu
• 52.85476° N, 34.50651° E

Pavodle analizu spadarožnikavych zdymkaŭ, apublikavanaha ŭkrainskimi OSINT-daślednikami ŭ lipieni 2025 hodu i paźniej paćvierdžanaha šeraham ukrainskich vajskovych vydańniaŭ, kala haradzkoha pasiołku Naŭla Branskaj vobłaści byŭ stvorany kompleks dla padrychtoŭki i zapusku ŭdarnych bieśpilotnikaŭ typu «Hierań». Kompleks stvorany z nula.

Na praanalizavanych «Svabodaj» spadarožnikavych zdymkach bačna, što aktyŭnaje budaŭnictva na hetaj placoŭcy pačałosia letam 2024 hodu. Spačatku tut pabudavali startavuju darohu, jakaja vykarystoŭvajecca dla zapusku dronaŭ z aŭtamabilnych platformaŭ, a taksama try vialikija bunkiery-schoviščy, zasypanyja hruntam. Na spadarožnikavych zdymkach heta ŭsio bačna ŭ pravaj častcy kompleksu.

U 2025 hodzie abjekt pačali pašyrać. Na zdymku ad 1 červienia 2026 hodu, atrymanym «Svabodaj», možna zaŭvažyć, što tut źjavilisia nia mienš za 3 stacyjanarnyja startavyja pazycyi i kala 16 nievialikich abaronienych schoviščaŭ, imavierna, dla zachoŭvańnia bieśpilotnikaŭ. Budaŭničyja pracy na abjekcie praciahvajucca i ciapier.

Ukrainskija vajskoŭcy nanosili ŭdary pa kompleksie pad Naŭlaj sioleta ŭ krasaviku, ale vylety ŭdarnych bieśpilotnikaŭ «Hierań» i vyviednaha «Hierbiera» adsiul praciahvajucca pa niekalki razoŭ na tydzień. Pra heta śviedčać paviedamleńni va ŭkrainskich manitorynhavych kanałach. Adny z apošnich puskaŭ adbylisia 1 i 3 červienia.

4. Vajskovy aeradrom Siešča, Branskaja vobłaść

• 45 km da miažy ź Biełaruśsiu
• 190 km da Mahilova
• Vykarystoŭvaŭsia ŭ 2022—2023 hadach. Śviažejšych źviestak niama
• 53.71538° N, 33.34548° E

U 2023 hodzie pradstaŭnik Pavietranych siłaŭ Ukrainy Juryj Ihnat nazyvaŭ vajskovy aeradrom Siešča ŭ Branskaj vobłaści adnym z asnoŭnych miescaŭ zapusku rasiejskich bieśpilotnikaŭ «Šachied». Heta paćviardžała i brytanskaja vajskovaja vyviedka, jakaja adznačała, što aeradrom vykarystoŭvajuć dla zapusku ŭdarnych bieśpilotnikaŭ u kirunku Kijeva. Taksama paviedamlali, što jon adyhryvaŭ važnuju rolu ŭ zabieśpiačeńni rasiejskaha ŭvarvańnia va Ŭkrainu.

Manitorynhavaja hrupa «Biełaruski Hajun» paviedamlała, što ŭ 2022—2024 hadach Siešča zastavałasia adnym z hałoŭnych tranzytnych vuzłoŭ rasiejskaj avijacyi pamiž Biełaruśsiu i Rasiejaj. Praz aeradrom nia raz pierakidvali avijacyju, vajskovyja hruzy.

U traŭni 2023 hodu aeradrom atakavali ŭkrainskija bieśpilotniki. Paśla hetaha Siešča amal pierastała fihuravać u adkrytych paviedamleńniach ukrainskaha boku jak punkt zapusku «Šachiedaŭ». Tym nia mienš aeradrom praciahvaje vykarystoŭvacca jak važny transpartny vuzieł rasiejskaj vajskovaj avijacyi.

Na spadarožnikavych zdymkach ad 4 červienia 2026 hodu, atrymanych «Svabodaj», bačna, što na terytoryi aeradromu iduć budaŭničyja pracy. U asobnych jaho častkach uźviedzienyja ziemlanyja nasypy dla raźmiaščeńnia srodkaŭ supraćpavietranaj abarony. Transpartnyja samaloty raźmieščanyja na značnaj adlehłaści adzin ad adnaho, častka ź ich prykrytaja aŭtamabilnymi šynami, jakija rasiejskija vajskoŭcy vykarystoŭvajuć jak dadatkovuju abaronu ad bieśpilotnikaŭ.

5. Kompleks zapusku bieśpilotnikaŭ kala Asavicy, Branskaja vobłaść

• 163 km da miažy ź Biełaruśsiu
• 235 km da Homla
• Vykarystoŭvajecca z vosieni 2025 hodu
• 52.32268° N, 34.50236° E

Na spadarožnikavym zdymku servisu Planet Labs, zroblenym 11 studzienia 2026 hodu, u hetym miescy bačna nia mienš za dźvie stacyjanarnyja puskavyja ŭstanoŭki, a taksama čatyry nievialikija ŭmacavanyja schoviščy. Pavodle acenak daślednikaŭ, raźmiaščeńnie abjektu prykładna za 35 kilametraŭ ad ukrainskaj miažy dazvalaje istotna skaracić čas padlotu dronaŭ da paŭnočnych rehijonaŭ Ukrainy i pašyraje mahčymaści dla atak uzdoŭž rasiejska-ŭkrainskaha pamiežža.

«Nia nam vajavać ź biełarusami»

Bolšaść apisanych «Svabodaj» abjektaŭ byli pabudavanyja abo značna pašyranyja pačynajučy ad leta 2024 hodu. Častku ź ich praciahvajuć dabudoŭvać i ciapier. Rasiejskija drony ŭsio čaściej vykarystoŭvajuć maršruty ŭzdoŭž biełaruskaj miažy abo zachodziać u biełaruskuju pavietranuju prastoru.

Na dumku ŭkrainskaha vajskovaha eksperta Anatola Chrapčynskaha, heta śviedčyć, što Rasieja rychtujecca nie skaračać, a, naadvarot, pašyrać vykarystańnie hetaj taktyki dla zapusku bolšaj kolkaści bieśpilotnikaŭ u vajnie suprać Ukrainy. Pry hetym pradstaŭnik Pavietranych siłaŭ Ukrainy Juryj Ihnat u razmovie sa «Svabodaj» zajaviŭ, što Ŭkraina nie zacikaŭlenaja ŭ pašyreńni vajny i ŭciahvańni Biełarusi ŭ kanflikt.

«Ukrainskija drony atakujuć rasiejskuju terytoryju. My nia robim nijakich pravakacyjaŭ na terytoryi Biełarusi, bo nam heta nie patrebna. Dakładna nia nam vajavać ź biełarusami. Pra heta kazaŭ i prezydent Ukrainy», — skazaŭ jon.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0