Rakieta lacić z chutkaściu kala 2,43 kiłamietra za siekundu.
Za miljony hadoŭ Miesiac pieražyŭ nieźličonuju kolkaść sutyknieńniaŭ. Asteroidy i mietearyty nadali spadarožniku Ziamli jaho charakternuju zrytuju pavierchniu i pakryli jaje mnostvam krateraŭ. A ź niadaŭniaha času ślady na im pačali pakidać roznyja nievialikija zondy i pasadačnyja moduli, adpraŭlenyja tudy ziamnymi kaśmičnymi ahienctvami, piša Bi-bi-si.
I voś u sieradu Miesiac čakaje jašče adno sutyknieńnie — hetym razam z pakinutaj u kosmasie rakietaj, jakaja lacić z chutkaściu kala 2,43 kiłamietra za siekundu.
Pavodle danych Centra vyvučeńnia kalaziamnych abjektaŭ (CNEOS) NASA, vierchniaja stupień adnoj z rakiet Falcon 9 kampanii SpaceX urežacca ŭ Miesiac 5 žniŭnia kala 08:35 pa Minsku.
Amierykanskaje kaśmičnaje ahienctva pryjšło da takoj vysnovy, paćvierdziŭšy raźliki niezaležnych astranomaŭ, jakija na asnovie ahulnadastupnych danych vyśvietlili, što častka hetaj rakiety, zapuščanaj u studzieni 2025 hoda, vypadkova apynułasia na trajektoryi sutyknieńnia ź Miesiacam.
«Dla Ziamli niebiaśpieki niama, — zapeŭniŭ pres-sakratar Džymi Raseł. — NASA praciahnie adsočvać rakietnuju stupień u navučalnych metach, a taksama paśla budzie nazirać za miescam sutyknieńnia ŭ navukovych metach».
Kampanija SpaceX zapuściła hetuju rakietu Falcon 9 u ramkach sumiesnaj misii ZŠA i Japonii pa dastaŭcy na Miesiac dvuch pasadačnych modulaŭ i navukovaha abstalavańnia.
Častka rakiety Falcon 9 źjaŭlajecca šmatrazovaj: jana viartajecca na Ziamlu, a zatym zapuskajecca znoŭ. Adnak niekatoryja častki rakiety adździalajucca ŭ kosmasie i zastajucca na arbicie, kali tolki nie sutyknucca ź inšym niabiesnym ciełam. U dadzienym vypadku havorka idzie pra vierchniuju stupień rakiety, pamier jakoj prykładna adpaviadaje piacipaviarchovamu budynku, a masa na Ziamli składaje nie mienš za 4000 kiłahramaŭ.
Astranom Bił Hrej, jaki pieršym vyśvietliŭ, što jana ŭpadzie na Miesiac, kaža, što rakieta ŭrežacca ŭ pavierchniu pobač z krateram Ejnštejna, jaki znachodzicca na bačnym ź Ziamli baku Miesiaca.
Čakajecca, što sutyknieńnie, jakoje pavodle prahnozaŭ adbudziecca ŭ sieradu kala 06:35 pavodle Hrynviča (08:35 pa Minsku), pryciahnie ŭvahu jak astranomaŭ-amataraŭ, tak i prafiesijanałaŭ.
«Heta vielizarny abjekt, jaki ŭrežacca ŭ Miesiac. Heta ni ŭ jakoj stupieni nie niebiaśpiečna, my možam prosta nazirać za hetym vidoviščam, — kaža doktar Met Botueł, astranom i papularyzatar navuki z Kiembrydžskaha ŭniviersiteta. — Jon sutykniecca ź Miesiacam i padnimie ŭvierch vielizarnaje vobłaka pyłu, mahčyma, na vyšyniu 50 kiłamietraŭ abo navat bolš, jakoje z časam budzie raspaŭsiudžvacca ŭ roznyja baki».
Uličvajučy adsutnaść atmaśfiery na Miesiacy i značna słabiejšaje pryciahnieńnie, momant sutyknieńnia budzie «bolš uražlivym, čym luby padobny vybuch na Ziamli», adznačyŭ Botueł. Ništo nie zapavolić chutkaść padzieńnia, jak heta robić ziamnaja atmaśfiera, i ništo nie pieraškodzić abłomkam, ahulnaja masa jakich, pavodle acenak astranomaŭ, składzie kala miljona kiłahramaŭ, uźlacieć na dziasiatki kiłamietraŭ.
Pavodle słoŭ Botueła, niaŭzbrojenym vokam sutyknieńnie vidać nie budzie — uspyšku na pavierchni Miesiaca možna budzie nazirać tolki praz mahutnyja teleskopy.
Bolš značnym, jak adznačyŭ Botueł, budzie navukovy patencyjał hetaha sutyknieńnia: jano daść unikalnuju mahčymaść vyvučyć, što adbyvajecca, kali kaśmičnaje cieła ŭdarajecca ab pavierchniu Miesiaca.
Tamu navukoŭcy rychtujucca ŭvažliva nazirać za hetaj padziejaj.
Bujnyja teleskopy ŭ Paŭnočnaj i Paŭdniovaj Amierycy, a taksama miesiacovy arbitalny aparat NASA Lunar Reconnaissance Orbiter i paŭdniovakarejski zond Danuri buduć adsočvać uspyšku, pyłavy šlejf i novy krater. Akramia taho, u ramkach prajekta «hramadzianskaj navuki» viadziecca nabor amataraŭ, jakija taksama buduć zdymać momant sutyknieńnia.
Takim čynam, astranomy spadziajucca pieratvaryć hetaje vypadkovaje sutyknieńnie ŭ karysny ekśpierymient. Nazirańnie za tym, kolki miesiacovych parod budzie vykinuta, na jakuju vyšyniu jany padnimucca i jak buduć apuskacca nazad, pavinna ŭdakładnić ich madeli miesiacovych sutyknieńniaŭ i, mahčyma, navat dać infarmacyju pra toje, što znachodzicca niepasredna pad pavierchniaj u miescy ŭdaru.
Ciapier čytajuć
«U pašparcie babuli staić data naradžeńnia 00.00.1945» — «A ŭ majoj XX.XX.1940». Jak takoje moža być?7
Kamientary