Śviet11

Śviet na vajnie. Letaś zafiksavali rekordnuju kolkaść kanfliktaŭ z časoŭ Druhoj suśvietnaj

Štohadovy ahlad uzbrojenych sutyknieńniaŭ ad narviežskaha Instytuta daśledavańniaŭ prablem miru (PRIO) prychodzić da vysnovy, što ŭ 2025 hodzie kolkaść kanfliktaŭ dziaržaŭnaha ŭzroŭniu padniałasia na samy vysoki ŭzrovień z 1946 hoda. Pa sukupnaj kolkaści zahinułych minuły hod sastupaje tolki 1994 hodu, kali ŭ razhary byŭ hienacyd u Ruandzie, i 2021 hodu — na piku hramadzianskaj vajny ŭ Efiopii. Vajna va Ukrainie zastajecca zaraz samym śmiertanosnym kanfliktam, piša Bi-bi-si.

Livanskija sałdaty na darozie pierad razburanymi damami ŭ vioscy na paŭdniovym uschodzie Livana praź dzień paśla taho, jak izrailskija siły adyšli paśla sutyknieńniaŭ z bajcami «Chiezbały». Fota: AP Photo/Hussein Malla

U dakładzie «Tendencyi kanfliktu» pieraličvajucca 65 uzbrojenych sutyknieńniaŭ, u jakija siońnia ŭciahnutaja chacia b adna dziaržava. Siarod ich — vosiem miždziaržaŭnych kanfliktaŭ.

Takimi, akramia rasijskaha ŭvarvańnia va Ukrainu, daśledčyki nazyvajuć pamiežnyja sutyknieńni pamiž Indyjaj i Pakistanam, Pakistanam i Afhanistanam, Kambodžaj i Tajłandam, a taksama izrailskija avijanaloty na Siryju.

Biahučy vajenny kanflikt vakoł Irana zastaŭsia za ramkami daśledavańnia tendencyj 2025-ha, choć bambardziroŭki Livana Izrailem zhadanyja.

«Na žal, pazityvu niašmat, — zajaviła składalnica ahladu Siry Aas Rustad, jakuju cytuje ahienctva AFP. — Zvyčajna mnie ŭdajecca vycisnuć z danych choć niešta pazityŭnaje, ale sioleta ličby prosta šakujuć».

Kolkaść tych, čyja śmierć napramuju źviazana z vajennym ci palityčnym hvałtam, dakład aceńvaje ŭ 245 tysiač. Zahinułyja vajskoŭcy — jak, naprykład, rasijskija sałdaty na pieradavoj va Ukrainie — zajmajuć u hetaj statystycy bolšaje miesca, ale bolš za 25% ad sukupnaj kolkaści zahinułych — 76 z pałovaj tysiač — heta achviary siarod cyvilnaha nasielnictva. Rost u hetaj katehoryi ŭ paraŭnańni z 2024 hodam piacirazovy.

Daśledčyki tłumačać rezki skačok u hetaj zmročnaj statystycy sutyknieńniami pamiž armijaj i paŭstancami ŭ Sudanie — abłoha horada El-Fašer, zabojstvy i hibiel ad źniasileńnia pryviali tam u minułym hodzie da śmierci kala 60 tysiač čałaviek.

«Apošnija piać ci šeść hadoŭ paralelna iduć niekalki bujnych kanfliktaŭ, albo kali zakančvajecca adzin, tut ža pačynajecca inšy. Nijakaj pieradyški śvietu nie dajuć, — kaža Rustad. — U hetym situacyja adroźnivajecca ad papiarednich hadoŭ — intensiŭnaść kanfliktaŭ pa ŭsim śviecie vysokaja i pastajannaja».

U svaich ahladach narviežski instytut vyłučaje try asnoŭnyja typy kanfliktaŭ: z udziełam pa mienšaj miery adnoj dziaržavy, niedziaržaŭnyja kanflikty i situacyi, kali hvałt suprać cyvilnaha nasielnictva nosić adnabakovy charaktar.

U tym, što tyčycca situacyj pieršaha typu, lidziruje Afryka z 29 kanfliktami, dalej iduć Azija i Blizki Uschod. U Jeŭropie taki kanflikt usiaho adzin, ale takoha maštabu, jakoha kantynient nie bačyŭ za ŭvieś čas paśla Druhoj suśvietnaj vajny.

Usiaho kanfliktaŭ, jakija možna vyznačyć słovam «vajna», narviežcy naličyli ŭ minułym hodzie 13. Paśla adnosna spakojnych nulavych i piacihodki 2017—2022 hadoŭ kolkaść vojnaŭ taksama raście.

Rustad padkreślivaje, što adnoj z samych vajaŭničych dziaržaŭ źjaŭlajecca Izrail, uciahnuty ŭ piać kanfliktaŭ roznaha typu: u siektary Haza, u Siryi, Livanie, suprać Irana i chusitaŭ u Jemienie. U Azii takoje «lidarstva» — u Mjanmy (Birmy). U čatyry kanflikty adrazu ŭciahnutyja Siryja, Pakistan i Indyja.

Składalnica dakłada zhadała taksama ZŠA, skazaŭšy, što viartańnie Donalda Trampa na prezidenckuju pasadu pryniesła «nie tolki napady i pavyšany ŭzrovień hvałtu, ale i ŭźviadzieńnie handlovych barjeraŭ».

«Pra supracoŭnictva pakul možna zabycca. Rada biaśpieki AAN pakul što nie pracuje, i śviet stanovicca ŭsio bolš palaryzavanym», — skazała jana.

Kamientary1

  • Vładisłav
    10.06.2026
    Tramp paśpiašaŭsia atrymać Nobieleŭskuju premiju miru. Jon nie spyniŭ nivodnaj značnaj vajny.

Ciapier čytajuć

28‑hadovaha avijatara asudzili na 13 hadoŭ kałonii: «zdrada dziaržavie» za pierapisku z adnakurśnikami z USU11

28‑hadovaha avijatara asudzili na 13 hadoŭ kałonii: «zdrada dziaržavie» za pierapisku z adnakurśnikami z USU

Usie naviny →
Usie naviny

Niebaraka ź Lachavičaŭ źnik «na SVA» ŭžo na treci dzień, a ŭ baraćbie za hrabavyja sčapilisia siastra, sužycielka i žonka — z čatyrma dziećmi, ale čužymi8

Jon adkryta nazyvaŭ rasijskich vajskoŭcaŭ akupantami, a rasijskuju ŭładu — fašysckaj. Za kraty kinuli supracoŭnika MTBanka19

Rejtynh najlepšych haradoŭ śvietu — 2026. Na jakim miescy Minsk?7

Biełaruska pierakładała dla prezidenta Ekvadora, pracavała ściuardesaj, a ciapier adkryła ŭ Mieksicy svaju moŭnuju škołu «Ruskaja z ruskaj»23

Kitaj zachapiŭ sakretnyja detali ad amierykanskich źniščalnikaŭ F-353

U Piermi pad udar trapiŭ pramysłovy abjekt, va Uljanaŭsku paškodžana pramysłovaja i cyvilnaja infrastruktura1

Afrykanskim pinhvinam pahražaje hałodnaja śmierć1

Meta vypuściła akulary biez kamiery i zamienu šlemam virtualnaj realnaści1

Hrosmajstar Dzianis Łazavik: «Biełaruskaja mova vymiraje. Ja na joj zusim nie razmaŭlaju, dy i z kim?»83

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

28‑hadovaha avijatara asudzili na 13 hadoŭ kałonii: «zdrada dziaržavie» za pierapisku z adnakurśnikami z USU11

28‑hadovaha avijatara asudzili na 13 hadoŭ kałonii: «zdrada dziaržavie» za pierapisku z adnakurśnikami z USU

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić