Cichanoŭski apublikavaŭ na Zachadzie artykuł pra madel «finlandyzacyi» dla Biełarusi. Jamu adkazali ź Finlandyi: Heta maniłaŭščyna i chaciełki

Nie dumaŭ, što mnie znoŭ pryjdziecca vykazvacca adnosna mahčymaści i tym bolš pažadanaści dla krain Uschodniaj Jeŭropy prymiarać na siabie madel tak zvanaj «finlandyzacyi».

Mnie nieadnarazova davodziłasia abmiarkoŭvać hetaje pytańnie prymianialna da Ukrainy. Jaje doŭhi čas padšturchoŭvali ŭ hetym kirunku jeŭrapiejskija «dabradziei», jakija nie žadali abvastrać adnosiny z Rasijaj.

Na žal, u vyniku ŭ tym liku i hetych «dobrych parad», Ukraina zanadta doŭha nie mahła vyznačycca adnosna svajho miesca ŭ sučasnaj hieapalityčnaj struktury śvietu i Jeŭropy, nie mahła zrabić vybar.

Ale ŭsie sproby łaviravać nie ŭratavali jaje ad vajny z Rasijaj. Mnie zdavałasia, što ŭžo kali zdabyvać uroki, to ciažka prydumać prykład bolš nahladny, čym ukrainski.

Tym bolš dziŭna dla mianie było ŭbačyć artykuł Siarhieja Cichanoŭskaha, u jakim jon zaklikaje da «finlandyzacyi» Biełarusi.

Na žal, artykuł hety demanstruje bazavaje nierazumieńnie taho, što lubaja madel unikalnaja i prydatnaja — i tamu pavinna razhladacca — tolki ŭ tych kankretnych histaryčnych abstavinach, u jakich jana ŭźnikła.

U vypadku Finlandyi abstaviny hetyja nastupnyja. Pierš za ŭsio, «finlandyzacyja» nie była svabodnym vybaram finskaha naroda, i hety termin da hetaha času ŭsprymajecca finami z pačućciom kryŭdy i horyčy, pakolki jon u vialikaj stupieni niespraviadlivy.

Madel była naviazanaja Finlandyi Savieckim Sajuzam — krainaj-pieramožcaj krainie pieramožanaj. Alternatyvaj była b akupacyja, jak heta zdaryłasia z krainami Bałtyi i Uschodniaj Jeŭropy.

Mahčyma, Siarhiej Cichanoŭski ŭsprymaje vybar siońniašniaj Biełarusi mienavita takim čynam, jak vybar pamiž admovaj ad źniešniepalityčnaj samastojnaści i rasijskaj akupacyjaj, ale tut ź im, ja dumaju, hatovyja buduć paspračacca vielmi mnohija jaho suajčyńniki, jakija źviazali svoj asabisty los ź Jeŭropaj i bačać budučyniu svajoj krainy ŭ intehracyi ź Jeŭropaj.

Paŭtaru, što dla Finlandyi «finlandyzacyja» była kali i nie pieramohaj, to i nie poŭnym paražeńniem. Dla hetaha joj daviałosia vytrymać dźvie vajny, 1939‑40 i 1941‑44 hadoŭ.

Padčas pieršaj, tak zvanaj «Zimovaj vajny», z raskołataha na čyrvonych i biełych hramadstva naradziłasia sučasnaja finskaja nacyja. Druhaja, viadomaja jak «vajna-praciah», skončyłasia na ciažkich, ale hanarovych umovach. Navat Iosif Stalin razumieŭ, što vyvieści Finlandyju z vajny, dabiŭšysia ad jaje zhody abviaścić vajnu Hiermanii i vypłacić reparacyi, značna bolš pažadana dla SSSR, čym praciahvać vajnu.

Na dvary byŭ vierasień 1944 hoda, i ruchacca treba było na Bierlin, a nie na Chielsinki, hublajučy tysiačy i tysiačy sałdat. Z kim, va ŭjaŭleńni Cichanoŭskaha, pavinna vieści svaju «Zimovuju vajnu» Biełaruś, kab dabicca anałahičnaj pavahi ad Kramla?

Užo ŭ mižvajennyja hady Finlandyja była parłamienckaj demakratyjaj i daražyła hetym. Tamu abmiežavańnie źniešniepalityčnaha suvierenitetu ŭ abmien na zachavańnie ŭnutrypalityčnaha ładu było dla finaŭ balučym, ale prymalnym vybaram. Demakratyčnyja instytuty stali toj asnovaj, jakaja dazvoliła finam zastavacca intehravanymi ŭ Zachad. Pierš za ŭsio ekanamična, viadoma, ale ŭ peŭnaj stupieni i palityčna.

Tamu, jak tolki paśla raspadu SSSR pierad krainaj adkryłasia mahčymaść stać členam ES, jana hetaj mahčymaściu skarystałasia. A jašče da hetaha, u 1970-ja, ustupiła ŭ Jeŭrapiejskuju asacyjacyju svabodnaha handlu (JEASH). Nie ŭ SEV, zaŭvažym.

Nie spatrebilisia nijakija pierachodnyja pieryjady ci rynkavyja reformy. A hałoŭnaje — nie treba było nikomu tłumačyć unutry krainy, dzie i razam z kim Finlandyi być naturalna i arhanična, a dzie — nie.

Pasprabujcie zadać pytańnie, dzie i z kim budzie kamfortna łukašenkaŭskaj Biełarusi, i vy adrazu zrazumiejecie roźnicu i nieprymianialnaść vopytu Finlandyi dla Biełarusi. A što budzie naturalnym dla Biełarusi paśla Łukašenki, zaraz varažyć biessensoŭna.

Kali ž adchilicca ad historyi, to va ŭsich tych analitykaŭ, a tut Cichanoŭski daloka nie pieršy, jakija lubiać parazvažać na temy niejtralitetu Biełarusi, chaciełasia b spytać — a što, Maskva kaliści prapanoŭvała takuju opcyju?

Mnie zdajecca, što ŭsio raźvivałasia ŭ advarotnym kirunku — ad statusu krainy, jakaja dekłaravała žadańnie chacia b u budučyni stać niejtralnaj, da statusu nie prosta farmalnaha člena vajskovych sajuzaŭ z Rasijaj na čale, ale adzinaj postsavieckaj dziaržavy, jakaja stała suahresaram Rasii va Ukrainie.

Dumać, što Maskva admovicca ad kantrolu nad Biełaruśsiu, jaje terytoryjaj i pavietranaj prastoraj, jaje palihonami i vajskovymi vytvorčaściami, jaje čałaviečym resursam, narešcie, u abmien na abiacańnie nie ŭstupać u NATA, na ruskaj movie nazyvajecca «maniłaŭščynaj», dobrymi pažadańniami, «chaciełkami». Da praktyčnaj palityki ŭsio heta — u adroźnieńnie ad «finlandyzacyi» ŭ svoj čas — nijakaha dačynieńnia mieć nie budzie.

• 70
• 4
• 4
• 6
• 1
• 5
• 0
• 1