Samaja ščaślivaja kraina ŭ śviecie apynułasia ŭ lidarach pa śmiarotnaści ad narkotykaŭ

Pavodle World Happiness Report, ni ŭ adnoj krainie śvietu niama bolš zadavolenych žyćciom ludziej, čym u Finlandyi. Ułady krainy aktyŭna prasoŭvajuć hety imidž. Jak piša Tagesspiegel, u krasaviku Ministerstva zamiežnych spraŭ Finlandyi pradstaviła novuju PR-stratehiju pad devizam «Making happiness happen» («Stvarajučy ščaście»).

Ale za hetym vonkavym vobrazam chavajecca istotnaja prablema — Finlandyja maje adzin z samych vysokich uzroŭniaŭ śmiarotnaści ad narkotykaŭ u Jeŭropie.

Pavodle statystyki, na dušu nasielnictva tut pamiraje ad narkotykaŭ prykładna ŭ paŭtara razu bolš ludziej, čym u Hiermanii. U «rekordnym» 2023 hodzie ŭ krainie z nasielnictvam kala piaci z pałovaj miljonaŭ čałaviek ad pieradaziroŭki pamierła 310 čałaviek. Heta amal udvaja bolš, čym kolkaść zahinułych u darožna-transpartnych zdareńniach. Pry hetym śmiarotnaść siarod ludziej da 25 hadoŭ za adzin hod amal padvoiłasia, i ŭ hetym uzrostavym siehmiencie Finlandyja vyjšła ŭ antylidary pa ŭsioj Jeŭropie.

Prablema nie tolki ŭ maštabach užyvańnia, ale i ŭ tym, jak u krainie arhanizavanaja dapamoha zaležnym. Pavodle acenak, tolki kožny piaty žychar z narkazaležnaściu atrymlivaje choć niejkuju terapieŭtyčnuju padtrymku. Čakańnie na zamiaščalnuju terapiju moža ciahnucca miesiacami, a tak zvanyja biaśpiečnyja pakoi dla ŭžyvańnia narkotykaŭ, jakija ŭ inšych krainach vykarystoŭvajucca dla źnižeńnia škody, u Finlandyi zastajucca niezakonnymi.

Adnačasova dziaržava apošnija hady skaračaje finansavańnie sacyjalnaj i miedycynskaj śfiery. Reč u tym, što Finlandyja ekanamična amal nie adnaviłasia paśla finansavaha kryzisu 20‑hadovaj daŭniny. Pavodle źviestak nacyjanalnaha statystyčnaha ŭpraŭleńnia, na kaniec 2025 hoda zapazyčanaść krainy pieravysić 250 miljardaŭ jeŭra.

Na minułym tydni čatyrochpartyjnaja kaalicyja ŭ Chielsinki pradstaviła svoj finansavy płan na pieryjad da 2030 hoda: mienavita ŭ siektary achovy zdaroŭja i sacyjalnaj śfiery płanujecca sekanomić 240 miljonaŭ jeŭra.

Hetyja miery ŭžo majuć nastupstvy. Zakryvajucca abo skaračajucca prahramy, jakija raniej zajmalisia prafiłaktykaj narkamanii i dapamohaj narkazaležnym, a košt miedycynskich pasłuh raście.

Zamieńnik mietadonu, jaki moža stać śmiarotnym

Asobnuju rolu ŭ vysokaj śmiarotnaści adyhryvaje kankretnaje rečyva — buprenarfin. U inšych krainach jon viadomy jak miedykamient dla zamiaščalnaj terapii, ale ŭ Finlandyi z 1990‑ch hadoŭ staŭ najbolš raspaŭsiudžanym nielehalnym apioidam. Sam pa sabie jon nie ličycca nadzvyčaj taksičnym, adnak u spałučeńni z ałkaholem abo inšymi rečyvami jaho efiekt značna ŭzmacniajecca i moža stać śmiarotnym.

Asabliva niebiaśpiečnaj robić situacyju toje, što pieradaziroŭka časta adbyvajecca nie imhnienna. Jana moža nastupić praź niekalki hadzin paśla ŭžyvańnia — zvyčajna, kali čałaviek užo śpić. U takich vypadkach dychańnie pastupova pryhniatajecca, i čałaviek pamiraje cicha, biez mahčymaści svoječasovaha ŭmiašańnia. Heta mocna adroźnivaje finskuju situacyju ad bolšaści inšych jeŭrapiejskich krain, dzie, naprykład, pieradaziroŭki hierainam adbyvajucca chutčej i čaściej mohuć być spynieny z dapamohaj antydotu.

Havorka pra nałakson — preparat, jaki moža vyratavać žyćcio pry pieradaziroŭcy. U Finlandyi jon tolki ź minułaha hoda staŭ dastupny biez receptu, ale na praktycy jaho ciažka znajści ŭ aptekach, a košt zastajecca vysokim — da 60 jeŭra za nabor ź dźviuch doz. Akramia taho, ananimnaja vydača hetaha srodku zabaroniena zakonam.

Prablemu paharšaje i niedastupnaść psichałahičnaj i sacyjalnaj dapamohi. U vialikaj pa terytoryi krainie mahčymaści dla lačeńnia skancentravanyja pieravažna ŭ bujnych haradach, u toj čas jak u rehijonach ludzi zastajucca biez padtrymki.

Ekśpierty taksama adznačajuć, što za apošnija paŭtara dziesiacihodździa ŭ krainie prykmietna vyras uzrovień depresij, a adzinota stanovicca važnym faktaram ryzyki. Asabliva ŭraźlivymi zastajucca maładyja ludzi, jakija apynulisia na ŭzbočynie hramadstva i časta nie majuć dastatkovych resursaŭ dla padtrymki.

Situacyju ŭskładniajuć i kulturnyja asablivaści: strymanaść u vyjaŭleńni emocyj i ŭstanoŭka na samadastatkovaść robiać zvarot pa dapamohu mienš vierahodnym.

Na hetym fonie ŭ krainie razharnułasia palityčnaja dyskusija. Častka ekśpiertaŭ i ŭstanoŭ, u tym liku Finski instytut achovy zdaroŭja, prapanujuć dekryminalizavać užyvańnie narkotykaŭ (havorka nie idzie pra lehalizacyju), kab ludzi nie bajalisia źviartacca pa dapamohu. Adnak urad i asabliva pravyja partyi vystupajuć suprać, prapanoŭvajučy naadvarot uzmacniać kantrol, až da prymusovaha lačeńnia. Pakul u parłamiencie ideju dekryminalizacyi padtrymlivajuć tolki zialonyja i levyja.

• 2
• 1
• 0
• 2
• 1
• 6
• 0
• 1