Staś Karpaŭ: Ja zaŭvažyŭ try Maryi

Pahladzieŭ i ja toje samaje intervju. Prystupaŭ ź niejkim unutranym stracham i strach nie prachodziŭ da samaha kanca prahladu. Praŭda, strašnaha ničoha ja tak i nie zaŭvažyŭ.

Zaŭvažyŭ try Maryi. Pieršaja razmaŭlała ź intanacyjaj čałavieka, jaki hod pražyŭ u Polščy i intanavaŭ tak, kab było zaŭvažna, što jon nibyta žyŭ u Polščy. Hetyja modnyja zaraz naciski na pieradapošni skład — niejkaja ržaka, naohuł. Ale ładna.

Druhaja Maryja murłykała jak Renata Litvinava ci, kali chočacie, jak Nasta Roŭda. U hety momant polski nacisk, darečy, źnikaŭ. Nie mahu skazać, što ja vialiki fanat murłykańnia — bo ja tady razumieju, što prysutničaju padčas niejkaj samaprezientacyi, a nie padčas, ułasna, vykazvańnia — ale chaj sabie.

Treciaja Maryja razmaŭlała tak, jak i było zadumana pryrodaj. I ŭ hety momant jana i była ščyraj. Jašče ździviła jaje hatoŭnaść być maksimalna blizkaj samamu dobramu ruskamu z samaj dalniaj rasijskaj pierdzi. To-bok skazać «šaurma» a paśla paŭtarać śledam za Dudziom «šavierma». Šavierma, b**dź…

Ci jak jana z hatoŭnaściu stała mietafaryčna vybirać pamiž johurtam «danon» i jašče niejkaj ch***ioj — z ulikam taho, što nivodny narmalny biełarus danon (hetuju šniahu, jakaja ŭ RB traplała z rasijskaj haŭnafabryki) jeści b nie staŭ.

Ale.

Što ŭ hetym intervju važna i što nie mohuć zrazumieć i daravać ani ŭkraincy, ani ruśnia, ani biełaruskija patryjoty? Nieradykalnaść Kaleśnikavaj.

Tamu davajcie paru słoŭ pra heta. U čym roźnica pamiž biełarusami, ukraincami i rasiejcami. Nie ŭ histaryčnym razrezie, a na siońniašni momant.

Rasiejcy (dobryja ruskija) majuć svaju abaronienuju i navat hipierbalizavanuju etničnaść i zmahajucca za źniešni vyhlad palityčnaj nacyi. U ich z apanientami adna mova, adna kultura. Roznyja pohlady na siońniašni i na zaŭtrašni dzień.

Ukraincy, majučy svaju dosyć adnarodnuju palityčnuju nacyju i supolnuju etničnaść, pry dapamozie svajoj dziaržavy zmahajucca za vyžyvańnie hetaj samaj dziaržavy i nacyi.

Biełarusy — ludzi z etničnaściu, suprać jakoj zmahajucca i biełaruskaja jakbydziaržava, i Rasija, sprabujuć i śćvierdzić svaju etničnaść, i aformić palityčnuju nacyju, budučy ci naŭprost adarvanymi ad krainy, ź jakoj hetaja nacyja suadnosicca, ci nie mohučy nijakim čynam upłyvać na palityčny praces u hetaj dziaržavie. To-bok samo paniaćcie palityčnaj nacyi prymianima da biełarusaŭ vyhladaje nie nadta adekvatnym.

U Rasii palityku farmirujuć ruskija. Dobryja ci kiepskija — nie istotna. Va Ukrainie — ukraincy. U Biełarusi i palityka, i kultura farmirujecca tak, kab zamiaścić biełaruski intares karparatyŭnym. Dla biełarusa niama nidzie i ničoha, da čaho možna było b prytulicca.

Zaŭvažcie, Kaleśnikava pryznaje, chto vinavaty ŭ vajnie. Jana viedaje, chto dobry, a chto kiepski. Jaje nielha nazvać čałaviekam biez maralnych aryjenciraŭ. Praŭda, jana kaža heta zanadta aściarožna, kab vyhladać maralnym aryjenciram samoj pa sabie.

Ale ci varta heta nianaviści? Kali b jana nas viała na barykady — mahčyma, było b varta. Ale jaje žadańni i pamknieńni — vuzka biełaruskija. Jana prosta choča być razam ź biełarusami ŭ Biełarusi i ciapać svaju maleńkuju hradku.

Ukraincam, jakija zakłapočanyja fizičnym vyžyvańniem svaich ludziej, nie da biełaruskich prablem i nie da biełaruskich architypaŭ. Im chočacca, kab ich ci adnaznačna padtrymali, ci zavalili ja**ła.

Rasiejcy naohuł nikoli nie ŭmieli usprymać svaju krainu jak sukupnaść ludziej, jakija vałodajuć rehulavanymi jakaściami. Im na siabie zaŭždy hladzieć było praściej. I nienavidzieć svoj narod i daravać askacińvańnie svajho naroda: adzin budzie aśviaščać aŭtamaty, druhi, ustaŭšy ź niedaja**naha matraca, budzie niešta chlupać pra «našych malčykaŭ» i (pry žyvoj žoncy) apałahizavać karparatyŭčyki u Epštejna.

Ale biełarusy nie abaviazanyja (pačujcie mianie) myślić katehoryjami susiedziaŭ. Bo naša situacyja i blizka nie padobnaja da situacyi ani ŭkraincaŭ, ani rasiejcaŭ.

Biełarusy nikoli nie byli takimi ž «samaśviadomymi», jak ukraincy ci rasiejcy, ale nikoli nie byli nastolki ž raździelenymi. U hetym razrezie žadańnie čałavieka žyć siarod svaich, chaj sabie i vielmi roznych i navat niepryjemnych ludziej — heta vynik vielmi biełaruskaha pohladu na toj praces, u jakim my jość.

Ci liču ja, što Kaleśnikava nie nazyvaje rečy svaimi imionami? Liču.

Ci liču ja, što padčas takich trahiedyj chavać nazvy dla skoctva pad rytaryčnymi sousami — prykra? Liču.

Ci liču ja, što pazicyja, pry jakoj «ja prosta chaču havaryć pra svaje pačućci i svoj usieabdymny humanizm» — heta forma samavyražeńnia dla 12‑ci hadovaj školnicy, a nie dla darosłaha čałavieka? Liču taksama.

Ale ci liču ja, što Kaleśnikavaj ci za Kaleśnikavu pavinna być soramna — nie liču. Jana biełaruska. Nu voś takaja jak jość. Nikomu nie lidar. Nikomu nie pachodnia. Nikomu nie vorah. Nikomu nie pieraškoda być źlejšym i bieskampramiśniejšym.

Tym bolš što, kali ščyra, i kampramisaŭ nichto nam nie prapanuje.

• 41
• 5
• 1
• 8
• 0
• 0
• 0
• 2