Muziei Janki Kupały i Jakuba Kołasa mohuć pazbavić samastojnaści. Čym heta pahražaje?

U Ministerstvie kultury abmiarkoŭvajecca rearhanizacyja muziejaŭ biełaruskich kłasikaŭ — Jakuba Kołasa i Janki Kupały. Pavodle najaŭnaj infarmacyi, razhladajecca scenar, zhodna ź jakim abiedźvie ŭstanovy mohuć stracić status samastojnych i ŭvajści ŭ skład Dziaržaŭnaha muzieja historyi biełaruskaj litaratury ŭ jakaści filijałaŭ. Faktyčna havorka idzie pra stvareńnie svojeasablivaha «chołdynhu» dziaržaŭnych litaraturnych muziejaŭ.

U vypadku realizacyi hetaj idei adbudziecca skaračeńnie štatnaj kolkaści supracoŭnikaŭ, a muziei pierastanuć być asobnymi strukturnymi adzinkami. Heta, u svaju čarhu, pryviadzie da istotnaha źmianšeńnia čałaviečych i arhanizacyjnych resursaŭ muziejaŭ. 

Treba ŭličvać, što ŭ abodvuch muziejach znachodziacca bolš za 35 tysiač adzinak asnoŭnaha fondu, a ahulnaja kolkaść muziejnych pradmietaŭ i materyjałaŭ u fondavych zborach muziejaŭ kłasikaŭ biełaruskaj litaratury pieravyšaje 100 tysiač adzinak.

Realizacyja takoj inicyjatyvy, pavodle prychilnikaŭ hetaj idei, dazvolić nibyta aptymizavać vydatki. Choć na kulturu biełaruski režym vyłučaje i tak mizernyja hrošy.

Siarod prafiesijnaj supolnaści acenki mahčymych dziejańniaŭ niehatyŭnyja. Viadoma, što supracoŭniki staličnych muziejaŭ u šoku ad takich inicyjatyvaŭ Ministerstva kultury i vykazvajuć zaniepakojenaść mahčymymi nastupstvami dla navukovaj, aśvietnickaj i ekspazicyjnaj dziejnaści muziejaŭ Kupały i Kołasa.

Pavialičyć

Dziela praŭdy varta adznačyć, što niama adnaznačnaha staŭleńnia i ŭ samim ministerstvie, bo niekatoryja vystupajuć suprać takich dziejańniaŭ. Pry hetym u kułuarnych abmierkavańniach, jak śćviardžajuć krynicy, užo hučać dyskusii adnosna budučych kiraŭničych pasad u pašyranaj struktury Dziaržaŭnaha muzieja historyi biełaruskaj litaratury.

Padobnaja madel užo isnavała ŭ Biełarusi ŭ 1987—1996 hadach, kali litaraturnyja muziei ŭvachodzili ŭ adzinaje abjadnańnie i mieli abmiežavanuju samastojnaść. Adnak na praktycy takaja pracoŭnaja schiema nie prademanstravała dastatkovaj ustojlivaści i efiektyŭnaści, u vyniku čaho šerah muziejaŭ atrymali status samastojnych ustanoŭ.

Admietnaściu ciapierašniaj situacyi źjaŭlajecca toje, što muziei Kupały i Kołasa prapanujecca nie prosta abjadnać administracyjna, a faktyčna pieratvaryć u filijały. Heta aznačaje nie tolki stratu samastojnaści, ale i abmiežavańnie ŭ finansavych i kadravych resursach.

Nahadajem, što abodva muziei majuć svaje filijały (pa čatyry siadziby ŭ kožnaha muzieja). Ich dalejšy status u vypadku rearhanizacyi zastaniecca niavyznačanym: buduć filijałami filijałaŭ ci naohuł trapiać u padparadkavańnie rajonnym uładam?

Pavialičyć

Bolš za dziesiać hadoŭ tamu (u 2014-m) samastojnaści byli pazbaŭlenyja litaraturnyja muziei Maksima Bahdanoviča i Pietrusia Broŭki. Choć u karotkaterminovaj pierśpiektyvie heta nie pryviało da rezkaha paharšeńnia ich dziejnaści, ale ź ciaham času adbyłosia skaračeńnie kalektyvaŭ i zvužeńnie mahčymaściaŭ raźvićcia dy papularyzacyi tvorčaści biełaruskich piśmieńnikaŭ.

Na siońniašni dzień muziei praciahvajuć adnosna paśpiachova vieści navukovuju i adukacyjnuju dziejnaść, ale pry zachavańni samastojnaści patencyjał hetych ustanovaŭ moh by być značna šyrejšym. Pazbavić samastojnaści muziei Bahdanoviča i Broŭki było lahčej i z taho punktu hledžańnia, što kožnaja z kulturnych ustanovaŭ mieła tolki pa adnym filijale.

Paśla 2020 hoda Muziej Janki Kupały sutyknuŭsia ź istotnymi kadravymi źmienami: była źmienienaja administracyja, častka jarkich supracoŭnikaŭ pakinuła ŭstanovu. Heta adbiłasia na publičnaj aktyŭnaści muzieja i kolkaści maštabnych kulturnych prajektaŭ, u tym liku mižnarodnych, jakija raniej realizoŭvalisia pry ŭdziele zamiežnych kulturnych instytucyj i dypłamatyčnych pradstaŭnictvaŭ. 

Što tyčycca Doma-muzieja Jakuba Kołasa, to ŭ apošnija hady supracoŭniki muzieja sutykalisia z roznymi składanaściami. Spačatku kiraŭnictva Instytuta historyi Akademii navuk «adcisnuła» ŭ kołasaŭcaŭ try kabiniety, jakija, darečy, muziejščyki atrymali jašče ŭ 1960‑ch hadach.

U toj čas litaraturny Muziej Jakuba Kołasa byŭ častkaj Akademii navuk, a kiravaŭ im starejšy syn piśmieńnika Daniła Mickievič. Toje, što kulturnaja ŭstanova vykarystoŭvała «akademičnyja» kabiniety ledź nie 60 hod, nie ŭratavała ich ad vysialeńnia, što adbyłosia ŭ 2021 hodzie. Pryčym «pierajechali» nie prosta kabiniety, a navat fondy z usimi zdabytkami i ŭnikalnymi materyjałami. Pierajechali ŭ Instytut enierhietyki, što taksama znachodzicca niedaloka ad Muzieja Jakuba Kołasa. U 2025 hodzie ŭstanova znoŭku pazbaviłasia častki kabinietaŭ, što niehatyŭna paŭpłyvała na ŭmovy pracy rabotnikaŭ.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0