Biełaruś u 2025 hodzie ŭpieršyniu za čas svajho suvierennaha isnavańnia dasiahnuła rekordnaha ŭzroŭniu ekspartu praduktaŭ charčavańnia i sielskahaspadarčaj syraviny — kala 10 miljardaŭ dołaraŭ ZŠA. Pra heta paviedamiła Ministerstva sielskaj haspadarki i charčavańnia, piša vydańnie «Biełorusy i rynok».
Pastaŭki ahrarnaj pradukcyi zabiaśpiečyli pryblizna čverć usiaho tavarnaha ekspartu krainy, zamacavaŭšy ahrapramysłovy kompleks jak adnu z hałoŭnych krynic valutnych pastupleńniaŭ.
Na fonie sankcyj, abmiežavanaha dostupu da rynkaŭ ES i prablem u pramysłovaści mienavita sielskaja haspadarka zastajecca asnoŭnaj aporaj źniešniaha handlu.
Struktura hetaha ekspartu istotna nie źmianiłasia. Asnoŭnuju častku pastavak, kala 40 %, składaje małočnaja pradukcyja — syry, suchoje małako, masła, syrovatka i inšyja pierapracavanyja vyraby, aryjentavanyja na masavyja rynki. Heta najbolš stabilny siehmient, mienš zaležny ad cenavych vahańniaŭ.
Druhuju pazicyju zajmaje miasnaja pradukcyja — kala 19 % ekspartu. Pastaŭki jałavičyny, ptuški i praduktaŭ pierapracoŭki pavialičvajucca za košt rostu vytvorčaści i vychadu na novyja rynki, dzie patrabavańni da jakaści nižejšyja, ale abjomy bolšyja.
Astatniuju častku ekspartu składajuć zbožžavyja i alejnyja kultury, pradukcyja raślinavodstva, kambikarmy i inšyja ahrapramysłovyja tavary. U cełym akcent robicca na abjomy i pierapracoŭku syraviny, a nie na darahija nišava-technałahičnyja pradukty.
U 2025 hodzie biełaruskaje charčavańnie pastaŭlałasia ŭ 116 krain śvietu, ale asnoŭnyja abjomy prypadajuć na krainy SND, pieradusim na Rasiju. Značny rost pastavak adznačajecca taksama ŭ krainy Azii, Afryki i Blizkaha Uschodu, kudy Biełaruś pieraaryjentavała ekspart z-za zakrytych abo abmiežavanych zachodnich rynkaŭ. Jeŭrapiejski napramak zastajecca niestabilnym i nie adyhryvaje vyznačalnaj roli z-za sankcyj, łahistyčnych i rehulatarnych barjeraŭ.
Rekordny rost, jak ličyć «Biełorusy i rynok», byŭ dasiahnuty nie za košt ekanamičnaha praryvu, a dziakujučy hłybokaj pierapracoŭcy sielhassyraviny, aktyŭnaj dziaržaŭnaj padtrymcy APK, pašyreńniu handlovych kantaktaŭ pa-za miežami ES i staŭcy na vialikija abjomy pastavak, a nie na vysokuju rentabielnaść. Faktyčna Biełaruś navučyłasia stabilna pradavać šmat i adnosna tanna.
Adnak za ličbaj u 10 miljardaŭ dołaraŭ chavajucca i ryzyki. Charčovy ekspart usio bolš kampiensuje słabaść inšych siektaraŭ ekanomiki — mašynabudavańnia, chimii i vysokich technałohij. Heta ŭzmacniaje zaležnaść krainy ad ahrasiektara i robić ekanomiku ŭraźlivaj da cenavych vahańniaŭ i palityčnych rašeńniaŭ asnoŭnych pakupnikoŭ.
Kamientary
kolki na tyja $10młrd pradukcyi było "asvojena" $młrd na jaje vytvorčaść - pramych i ŭskosnyych?
$8młrd, ci $11młrd? )