«Hruzija tak i nie stała domam». Ajcišnik nie zmoh pryzvyčaicca da krainy, choć padatak składaje 1%, — ciapier abiraje pamiž Ispanijaj i ZŠA

«Asablivaha vybaru nie było»

— Ja pierajechaŭ u Hruziju ŭ 2023 hodzie. Da hetaha z pačatku pandemii žyŭ u Turcyi, bo lehalizacyja ŭ hetaj krainie, jak mnie zdavałasia, była samaj prostaj u śviecie: dastatkova było źniać kvateru na hod, zavieryć damovu ŭ nataryusa, pakazać nievialikuju sumu na bankaŭskim rachunku i aformić miascovuju strachoŭku. I ŭsio — dazvoł na žycharstva harantavana ŭchvalali!

Bolš za toje, atrymaŭšy turystyčny ikamiet (dazvoł na žycharstva ŭ Turcyi) adzin raz, jaho možna było biez prablem padaŭžać z hodu ŭ hod. Raniej ludzi hadami žyli ŭ Turcyi — pracavali dystancyjna, kuplali nieruchomaść, addavali dziaciej u miascovyja škoły i nie mianiali typ dakumienta.

Ale potym nastaŭ składany pieryjad: mihracyjnaja słužba krainy (Göç İdaresi) kardynalna źmianiła svoj padychod da zamiežnikaŭ. U vyniku ja, jak i sotni tysiač inšych rełakantaŭ, straciŭ lehalny status u hetaj krainie — moj dazvoł na žycharstva nie praciahnuli.

Skažu ščyra: asablivaha vybaru ŭ mianie nie było — Hruzija, Armienija ci jakaja-niebudź inšaja blizkaja kraina, dzie nas, biełarusaŭ, jašče prymali. Šenhienskaj vizy ŭ mianie na toj momant nie było, a atrymać jaje ŭ Turcyi biez dazvołu na žycharstva ja ŭžo nie moh.

Pieršapačatkova ja nie płanavaŭ pierajazdžać u Jeŭropu, choć varyjant z rełakacyjaj biznesu moh by realizavać. Ale pra heta treba było padumać raniej. Da taho času, kali ja byŭ vymušany šukać novuju krainu dla žyćcia, prahrama Poland Business Harbor, pavodle jakoj ja moh by pierajechać u Polšču, užo zastałasia ŭ minułym.

Jašče ŭ 2022 hodzie ja adkryŭ u Hruzii IP i vioŭ praź jaho svoj nievialiki biznes. U Turcyi turystyčny dazvoł na žycharstva dazvalaŭ mnie lehalna nie płacić padatki, ale mnie patrebnaja była nadziejnaja jurysdykcyja, i ja vybraŭ Hruziju. Tamu ŭ 2024 hodzie łohika była prostaja: kali ŭ mianie tut užo jość dziejnaje IP z zrazumiełym padatkovym režymam, to, zdavałasia b, łahična praciahvać žyć i pracavać tut.

U cełym Hruzija sustreła mianie narmalna — ja ni razu nie zaŭvažaŭ niehatyvu z boku miascovych žycharoŭ na svoj adras. Kvateru biez prablem źniaŭ užo ŭ pieršy tydzień. Tak, ceny kusalisia, ale ja byŭ da hetaha hatovy: mnie kazali, što Hruzija — niatannaja kraina.

Biaźviz, 1% padatku i ruskaja mova — nabor pieravah toj samy

Što da pieravah Hruzii, to pieršaja — heta, viadoma, biaźvizavy režym: žyvieš tut hod, potym na adzin dzień vyjazdžaješ, viartaješsia — i možaš žyć jašče hod. Dy i ŭvohule ŭ hetym płanie ciabie tut nichto nie čapaje.

Druhaja pieravaha — IP, jakoje tut biez prablem moža adkryć kožny. Kali ty pracuješ tolki z zamiežnikami, to płaciš u dziaržaŭnuju skarbnicu 1% i nie płaciš PDV. Situacyja źmianiajecca tolki ŭ tym vypadku, kali zarablaješ bolš za 500 tysiač łary ŭ hod (heta prykładna 185 tysiač dalaraŭ pavodle kursu): dachod zvyš hetaj sumy budzie abkładacca padatkam užo pa staŭcy kala 3%, i tak da kanca hoda.

Kali ž ty pracuješ z hruzinami, to praviły nastupnyja: dachod mienš za 100 tysiač łary (38,5 tysiačy dalaraŭ) pa-raniejšamu patrabuje vypłaty padatku ŭ pamiery 1%, a pry bolšym dachodzie treba płacić PDV u pamiery 18%. Jak bačycie, praviły vielmi prostyja i zrazumiełyja.

Jašče adna pieravaha Hruzii — tut razumiejuć ruskuju movu i razmaŭlajuć na joj. Ja žyvu ŭ Tbilisi, dzie ruskuju movu čuvać nie tak časta, ale ŭ Batumi ŭsio inakš: navat kali ty nie viedaješ anhlijskaj (adrazu ŭdakładniu, heta nie pra mianie), to nidzie nie budzieš mieć prablem, bo tam ci nie kožny druhi miascovy žychar, kali nie kožny pieršy, budzie razmaŭlać z taboj pa-rusku.

Minusy: byccam by nichto nie čaplajecca, ale jość «adčuvańnie niebiaśpieki»

Adnak u cełym jość takoje adčuvańnie, što časam ty nibyta łoviš na sabie niepryjemnyja pozirki, kali razmaŭlaješ pa-rusku.

Jašče bolš chiejtu i nianaviści bačyš u sacsietkach i razumieješ, što dzieści hłyboka ŭnutry niekatorych ludziej chavajecca niezadavolenaść. Ale prosta na vulicach Tbilisi ŭ bolšaści vypadkaŭ adčuvaješ siabie spakojna. Nichto nie abzyvaje ciabie, nie čaplajecca, nie sprabuje spravakavać kanflikt na pustym miescy.

I tak, u mianie byŭ niepryjemny vypadak u 2022 hodzie, kali ja ŭpieršyniu pryjechaŭ siudy. Adnojčy mianie vielmi doŭha absłuhoŭvali ŭ restaranie, bo ja zahavaryŭ spačatku pa-rusku, a nie pa-anhlijsku. Ale tady, zdajecca, usio było vielmi abvostrana. Ciapier situacyja inšaja.

Ja nie adčuvaju siabie tut svaim. U Turcyi, niahledziačy na asablivaści mientalitetu, mnie było praściej i zručniej. Tam ja nie adčuvaŭ niebiaśpieki — na žal, mienavita tak ja b heta nazvaŭ. A tut takoje adčuvańnie jość, choć, jak ja ŭžo kazaŭ, u realnym žyćci ja nie sutykaŭsia ź niehatyvam. I ŭsio ž adčuvajecca niejkaje napružańnie.

Hruzinski mientalitet, viadoma, u cełym adroźnivajecca ad biełaruskaha, i heta taksama ŭpłyvaje na toje, jak ty tut siabie adčuvaješ. Na darohach panuje biesparadak, ludzi nieabaviazkovyja i lanivyja, nie chočuć usprymać krytyku, usio prymajuć u štyki, nibyta ty vorah naroda, a nie prosta chočaš palepšyć rečaisnaść.

Tak, mnie chočacca žyć va ŭmovach peŭnaha paradku, chočacca, kab mianie słuchali i prysłuchoŭvalisia da mianie, kab my znachodzili ahulnuju movu. Dla hetaha kožnamu z nas i dadziena mova.

Klimat mnie padabajecca, ale Tbilisi — vielmi šery horad. Zima na dvare, vosień ci viasna — kožny dzień padobny da papiaredniaha, jon šery i niaŭtulny, i praz heta ty ŭvieś čas znachodzišsia ŭ niejkim marnatraŭstvie.

Ceny — nieabhruntavana vysokija. Kali pahladzieć na ahulny ŭzrovień žyćcia tut, zdajecca, što jon nie adpaviadaje cenam u kramach, na rynku pasłuh i nieruchomaści. Ale tut užo ničoha nie zrobiš. Heta nastupstvy chvali mihracyi 2022 hoda, kali siudy masava jechali biełarusy, ukraincy i rasijanie. Viadoma, ceny ŭźlacieli kudyści ŭ kosmas. Na hetym uzroŭni jany zastajucca i ciapier.

«Kali vylataŭ, było adčuvańnie, što nazad mohuć i nie ŭpuścić»

Mnie zdajecca, što apošnim časam na vulicach Tbilisi stała mienš ludziej, jakija razmaŭlajuć pa-rusku. Prynamsi, ja sustrakaju ich radziej, čym raniej. Na maju dumku, ciapier z Hruzii adbyvajecca adtok śpiecyjalistaŭ. Mahčyma, tamu, što mnohija pieršapačatkova razhladali hetuju krainu jak tranzitny punkt — svojeasablivuju bufiernuju zonu, dzie možna krychu pažyć u biaśpiecy, zaryjentavacca i zrazumieć, kudy ruchacca dalej.

Praŭda, siarod maich znajomych jość i supraćlehłyja prykłady: niekatoryja chłopcy, naadvarot, pierabralisia ŭ Hruziju z Armienii, bo tut im padabajecca bolš. Usio indyvidualna.

I ŭsio ž Hruzija ŭžo nie takaja pryvabnaja dla bolšaści ajcišnikaŭ, u tym liku praz pastajannyja źmieny ŭ zakanadaŭstvie. Naprykład, sioleta istotna źmianiłasia pracoŭnaje zakanadaŭstva, i ciapier sama pa sabie najaŭnaść pracoŭnaha dahavora abo adkrytaha biźniesu bolš nie daje zamiežnikam aŭtamatyčnaha prava pracavać u krainie.

Dla lehalnaj pracy nieabchodna atrymać aficyjnaje adabreńnie Ministerstva pracy praź śpiecyjalny partał. Parušeńnie hetaha praviła pahražaje bujnymi štrafami jak samomu rabotniku, tak i jaho najmalniku, a ŭ niekatorych vypadkach — departacyjaj.

Mienavita z hetym źviazanyja častyja pravierki dakumientaŭ na vulicach. Tak, i mianie, i mnohich maich znajomych spyniali dla pravierki, a kahości navat departavali.

Dla miascovych kampanij uviali žorstkija kvoty i finansavyja patrabavańni: abarot biźniesu pavinien składać nie mienš za 50 tysiač łary (kala 19 tysiač dalaraŭ) u hod na kožnaha naniataha zamiežnika. Vyklučeńnie zrabili tolki dla fryłansieraŭ i tych, chto pracuje dystancyjna i atrymlivaje dachod z-za miažy ad zamiežnych zakazčykaŭ. Dla ich pracedura lehalizacyi zastałasia bolš prostaj.

Ja, naprykład, jašče ŭ sakaviku atrymaŭ i dazvoł na žycharstva, i dazvoł na pracu, kab naležnym čynam lehalizavać svoj status i žyć biez prablem.

Tamu, pryjazdžajučy siudy, važna razumieć: heta ŭžo nie taja Hruzija, što była niekalki hadoŭ tamu, kali možna było spakojna žyć, majučy ŭ pašparcie tolki štampy ab ujeździe i vyjeździe. Kali vy doŭha žyviacie ŭ krainie i pracujecie tut, mohuć uźniknuć pytańni.

Darečy, u mianie byŭ niepryjemny vypadak, źviazany mienavita z hetym. Adnojčy pierad vyletam mianie padrabiazna raspytvali, na jakich padstavach ja tak doŭha žyvu ŭ Hruzii, ci jość u mianie vid na žycharstva i jakija pasłuhi ja akazvaju. Było adčuvańnie, što nazad mianie mohuć i nie ŭpuścić.

Usie hetyja ryzyki abaviazkova treba ŭličvać pry pierajeździe. Ja nastojliva rekamiendavaŭ by tym, chto jedzie ŭ Hruziju nadoŭha, adrazu dumać pra lehalizacyju. Tym bolš što ciapier dla hetaha jość usie mahčymaści: atrymać vid na žycharstva, u tym liku praź IP, stała navat praściej, i vialiki abarot dla hetaha nie patrabujecca. Heta całkam vyrašalnaja zadača.

Kali paraŭnoŭvać miascovyja ceny z cenami na pradukty ŭ Biełarusi (naprykład, u Minsku), to jany mohuć adroźnivacca ŭ dva-try razy. Da taho ž tut płavajučaje cenaŭtvareńnie: u adnoj kramie cana adna, a ŭ druhoj dakładna taki ž pradukt moža kaštavać utraja daražej. Ceny taksama mocna zaležać ad handlovaj sietki i navat ad rajona Tbilisi.

Ź plusaŭ — tut jość biełaruskija kramy, dzie možna kupić zvykłyja pradukty. Zrazumieła, jany taksama daražejšyja, čym u Biełarusi, prykładna ŭ paŭtara-dva razy, ale čamu b i nie. Kali ja žyŭ u Turcyi, takoj mahčymaści ŭvohule nie było.

«Kažuć, u Hruzii jość usie šancy pieratvarycca ŭ IT-krainu»

Nie budu chavać: ciapier ja razhladaju takija alternatyvy, jak Ispanija — ź vizaj ličbavaha kačeŭnika — abo ZŠA. Pryčym druhaja kraina dla mianie ŭ pryjarytecie.

Ja taksama dumaŭ pra Kanadu, vyvučaŭ mahčymaści atrymańnia studenckaj vizy (daŭno nie pracuju pa najmie, a značyć, nie mahu pretendavać na pracoŭnuju vizu), ale zrazumieŭ, što pierajezd u Kanadu ŭsio ž abychodzicca davoli doraha. U hetaj krainy ŭ cełym značna bolš patrabavańniaŭ.

Možna było b razhledzieć i krainy Łacinskaj Amieryki, naprykład Arhiencinu abo Braziliju, ale tam, na žal, pierahledzieli i ŭskładnili pracedury lehalizacyi. Ciapier mnie daviałosia b rabić apastyli, a viartacca dziela hetaha ŭ Biełaruś nie chaciełasia b.

Pra Hruziju kažuć, što ŭ jaje jość usie šancy pieratvarycca ŭ IT-krainu, jakoj Biełaruś była hadoŭ siem tamu. Ale ja nie adčuvaju tut niejkaj usieahulnaj ličbavizacyi.

Tak, tut jość kampanii ź biełaruskimi, ukrainskimi i navat rasijskimi karaniami, i jany najmajuć supracoŭnikaŭ. Ale ja žyvu pa-za IT-tusoŭkaj (i navat pa-za ruskamoŭnaj dyjasparaj), tamu za ŭsimi hetymi navinami nie saču.

Majo koła znosin — heta maja siamja, siabry, jakich ja viedaju daŭno, i tyja, z kim pasiabravaŭ niadaŭna ŭžo tut. Ich, nasamreč, nie tak šmat.

Nie baču sensu naładžvać novyja kantakty z ajcišnikami ŭ Hruzii: moj nietvorkinh budujecca na ludziach, jakija žyvuć u inšych krainach. Dy i ŭ cełym niedachopu ŭ znosinach ja nie adčuvaju.

• 2
• 0
• 0
• 9
• 0
• 0
• 0
• 0