Siryjski ŭrad damoviŭsia z kurdami. Ich pravy pryznali, a ŭzbrojenyja atrady dałučacca da dziaržaŭnaj armii
Ułady Siryi dasiahnuli damoŭlenaści z kurdskim aljansam «Siryjskija demakratyčnyja siły» (SDS). Zhodna ź joj, kurdskija ŭzbrojenyja atrady i stvoranyja imi struktury pastupova buduć uklučanyja ŭ dziaržaŭnuju sistemu, a ich bajcy ŭvojduć u skład siryjskaj armii, piša Bi-bi-si.
Pradstaŭnik ZŠA pa Siryi Tom Barak nazvaŭ hetaje pahadnieńnie histaryčnym krokam, jaki adkryvaje šlach da nacyjanalnaha prymireńnia, adzinstva i stabilnaści ŭ krainie.
Padpisańniu damovy papiaredničali tydni bajavych dziejańniaŭ. Siryjskija vojski viarnuli pad kantrol vialikija terytoryi na paŭnočnym uschodzie krainy, jakija bolš za dziesiać hadoŭ utrymlivali SDS. Paśla značnych strat aljans pahadziŭsia na spynieńnie ahniu. Ale choć bolšaja častka terytoryj adyšła ŭradu, asobnyja sutyknieńni jašče praciahvalisia.
Novaja damoŭlenaść, jak i raniejšy płan z 14‑ci punktaŭ, praduhledžvaje adychod sił SDS ź linii frontu, ich intehracyju ŭ armiju i dziaržaŭnyja orhany, a taksama ŭklučeńnie kurdskich administracyjnych i hramadzianskich ustanoŭ u ahulnadziaržaŭnuju sistemu. Z bajcoŭ SDS płanujecca sfarmavać try bryhady ŭ składzie siryjskaj armii.
Pavodle zajaŭ kurdskaha boku, urad pryznaŭ hramadzianskija i adukacyjnyja pravy kurdskaha nasielnictva, a ŭnutranym pierasialencam dazvolać viarnucca ŭ svaje damy. Damask taksama atrymaje kantrol nad turmami i radoviščami nafty i hazu, jakija raniej znachodzilisia pad kantrolem SDS. Raniej urad užo viarnuŭ sabie najbujniejšaje naftavaje radovišča krainy i stratehična važnuju płacinu Tabka na Jeŭfracie.
Kurdy adyhrali klučavuju rolu ŭ baraćbie z «Isłamskaj dziaržavaj» i pry padtrymcy ZŠA kantralavali kala traciny terytoryi Siryi. Paśla padzieńnia režymu Bašara Asada ŭ kancy 2024 hoda SDS jašče niekatory čas utrymlivali paŭnočna-ŭschodnija rehijony krainy.
Prezident Siryi Achmied aš-Šaraa, były lidar paŭstancaŭ, abiacaŭ abjadnać krainu. Choć pahadnieńnie z kurdami było padpisana jašče ŭ sakaviku 2025 hoda, jano doŭhi čas nie vykonvałasia z-za ŭzajemnych abvinavačvańniaŭ. Tolki paśla novaj eskałacyi i pieramirja ŭ studzieni 2026 hoda praces zrušyŭsia ź miesca.
U vyniku aš-Šaraa vydaŭ ukaz ab pryznańni kulturnych, moŭnych i hramadzianskich pravoŭ kurdaŭ: kurdskaja mova atrymała status dziaržaŭnaj, kurdam biez hramadzianstva było nadadziena siryjskaje hramadzianstva, a kurdski Novy hod abvieščany nacyjanalnym śviatam. Heta stała pieršym aficyjnym pryznańniem nacyjanalnych pravoŭ kurdskaha naroda ŭ Siryi z času zdabyćcia niezaležnaści ŭ 1946 hodzie.
Kamientary